Pazartesi, 27 Şubat 2012 (14 yıl 8 ay önce)
Yazı dizimize özel yargıda savunma hakkı ve savunmanlık yapan avukatlara ilişkin uygulamaları anlatarak devam edeceğiz. Savunma hakkı en temel insan haklarındandır. Bu durum şu an yürürlükte olan burjuvazinin Anayasa’sında, Türkiye’nin imzaladığı Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde adil yargılanma hakkı içinde yer almaktadır.
Savunma hakkının varolup olmadığı, ne yasal zorunluluk olarak bir avukatın dava dosyasında görünmesi ne istediği evrakları, belgeleri savcıya ya da mahkemeya ibraz edebilmesi ne de sözü kesilmeksizin istediği kadar konuşabilmesiyle ölçülebilir. Savunma hakkının gerçek olarak yargılama sürecinde kendini varetmesi ancak yargı sürecini gerçekten etkileyebilmesiyle mümkündür. Bugün yargılanan siyasal tutsakların savunma hakkının olmadığını yaşanan yargılama süreci açıkça ortaya koymaktadır.
‘Terör’le Mücadele Şubesi tarafından sabahın 05.00′inde evleri basılarak gözaltına alınan kişiler, ilk 24 saat avukatlarıyla görüştürülmemektedir. Gerekçe ise 24 saatlik avukatla görüşme yasağını içeren hakim kararı. Tabii bu kararın verilmesi için yürürlükte bulunan Terörle Mücadele Yasası’nda herhangi bir şart aranmamaktadır. Avukatı ile 24 saat görüştürülmeyen kişileri, bu zaman zarfında ‘terör’le mücadele polisleri tek tek görüp konuşturmaya çalışmakta, psikolojik baskı uygulayarak kendi avukatı yerine -kendi avukatının örgüt avukatı olduğu, onu seçerse durumunun ağırlaşacağı, mahkeme tarafından tutuklanacağı vs. söylemleri eşliğinde- CMK’dan görevlendirilecek bir avukatı seçmesi ‘telkin’in de bulunmaktadır. Kısacası bu süreç polisler tarafından ‘ajanlaştırma’ amacıyla kullanılmaktadır.
Artık olağan hale gelen bir diğer uygulama ise, avukatın dosyayı inceleme yetkisinin kısıtlanmasıdır. Dosyayı göremeyen avukat, müvekkilinin neyle suçlandığını bilemediği gibi, delilleri ya da mahkemenin kararlarını görememektedir. Gözaltına alınan bir kişi için en kötü şey ne ile, neden suçlandığını bilmeden, anlamsız bir şekilde savcı ya da hakim karşısına çıkmak olsa gerek. İşte bugün varolan savunma hakkı kapsamında bize sunulanlar; kendi avukatını ’seçebiliyor ve ifade aşamasından önce avukatınla görüşebiliyorsun, polisin psikolojik şiddeti ve ajanlaştırma çabalarını boşa çıkarabilmişsen... Polisteki ifade, savcılık ve mahkeme sorgulamalarında avukatın yanında yer alabiliyor ve avukatın sunacağı hukuki destekten faydalanabiliyorsun, dosyanın içeriğini, neyle neden suçlandığını bilmeden afaki ve polis yorumlu sorulardan bir anlam çıkarabiliyorsan...
Aslında tüm bu mizansen, “bakın ne kadar demokratik bir ülkede yaşıyorsunuz” demek için yeterli sanırım. Ama gerçekte biliyoruz ki daha savcı soruşturmaya başlamadan polis tarafından fişlenmiş, takip edilmiş, dosyamız oluşturulmuştur. Polis ister, savcı soruşturmayı başlatır, ama yine bizim haberimiz olmaz. Polis daha o zamandan kimin ne ile suçlanacağını, kimin tutuklanacağını, kimin serbest bırakılacağını ya da kimlerin ceza alacağını çoktan belirlemiş, savcısıyla hakimiyle ortak çalışmaya başlamıştır. O saatten sonra avukatımız bizim suçsuz olduğumuzu delilleriyle ne kadar ispat etmeye çalışırsa çalışsın bir anlamı olmayacak. Öyle ki kendi koydukları yasaları dahi hiçe sayarak tutuklanacak, ceza alacağız. İşte avukat eşliğinde kendimizi savunabiliyor, deliller sunabiliyor, avukatımız istediği kadar yargılama sürecinde konuşabiliyor ama yine de sonucu bir türlü değiştiremiyoruz. Savunma hakkımız var diyebilir miyiz! Her seferinde aynı tiyatro oyununda yerimizi alıyoruz.
İşin diğer boyutunu ise avukatlara dönük yargılamalardaki artış oluşturmaktadır. İktidar görünürdeki ’savunma’ ya bile tahammül edemediğini 22 Kasım2011 günü, 47 avukata karşı, Başbakanın hedef göstermesi ve Özel Görevli Savcıların emriyle, polis tarafından 16 ilde aynı gün ve aynı saatlerde operasyonlar düzenlenleyerek, 43 avukatı gözaltına alarak ve bunlardan 37 avukatı tutuklayarak gösterdi. Sosyalistlerin, Kürtlerin, muhalif kesimin avukatlığını üstlenmek de örgüt üyeliği için yeterli sayılabildi. Türkiye tarihinde faşist 12 Eylül askeri darbe döneminde dahi görülmedik bir baskılama, savunma hakkının teminatı avukatlara uygulandı. Daha önce Ankara’da dört avukat aynı tarzla gözaltına alınmış, bu avukatlardan o dönem İHD Genel Merkez Yöneticisi Avukat Filiz KALAYCI yaklaşık 9 ay tutuklu kalmıştı. Yargılamaları devam eden bu avukat için savcı örgüt üyeliği ve örgüt propagandasından ceza verilmesini talep etmektedir. Bunların dışında pekçok avukatın yargılandığı bilinmektedir. Türkiye’de savunmaya yapılan bu saldırılar; 24 Ocak 2012'de Tehlikedeki Avukatlar Günü’nde Atina, Barcelona, Berlin, Bern, Bilbao, Brüksel, Düsseldorf, Hague, Hamburg, Madrid, Milano, Paris, Roma, Sevilla ve Avrupa'nın diğer önemli merkezlerinde protesto edildi.
Tüm bunlar, özel yetkili savcı ve mahkemeler kanalıyla yürütülen soruşturma ve kovuşturmalarda sözümona burjuvazi tarafından savunulan adil yargılama hakkının olmadığını, savunmanın hiçleştirildiğini o kadar açık gösteriyor ki; bu tarz yargılamalardaki vehameti görmek ya da göstermek için başka herhangi bir şeye gerek yok. İktidar, yapması gerekeni yapıyor, muhaliflerini, sosyalistleri, ezilen Kürt halkını her noktadan sıkıştırmaya hatta yok etmeye çalışıyor. Asıl mesele bizlerin; sosyalistlerin, ezilen Kürt halkının, muhaliflerin bu sürece karşı neler yapacağımızdır…