Latin Amerika'da maden işçileri grevde

Şili'de dünyanın en büyük bakır; Peru'da ülkenin tek demir madeninde grev var. Hedefte ise emperyalist tekeller

GÜNCEL
Çarşamba, 23 Ağustos 2006 (19 yıl 11 ay önce)

Dünyanın en büyük bakır madenlerinden biri olan Şili'deki Escondida madenlerinde 16 gündür grev sloganları yankılanıyor.

Dünya bakır üretiminin yüzde 8'inin yapıldığı Escondida, dünya üzerinde özel sektöre ait en büyük maden.

Madenin sahipleri ise uluslararası dev bakır tekelleri. En büyük hisse ise sektörde en büyük olan BHP Billiton'a ait. Avurstralya-İngiltere ortak sermayesi olan BHP Billiton maden hisselerinin yüzde 57.5'ini elinde tutuyor. Yine Avustralya- İngiltere kökenli Rio Tinto PLC hisselerin yüzde 30'una, Japon Mitsubishi Korp ise yüzde 10'una sahip.

Grev madende çalışan toplam 2 bin 52 işçinin yüzde 94'ünün üyesi olduğu Escondida İşçileri Sendikası tarafından yürütülüyor.

Grev ücret anlaşmazlığından dolayı patlak verdi. Sendikanın başlangıçta istediği yüzde 13'lük zam gelinen aşamada yüzde 8'e indi. Tekeller ise yüzde 3 olarak dayattıkları zam oranını yüzde 4'e çıkardılar.

Ayrıca ücret zammından başka maden işçileri dünya piyasalarında yükselen bakır fiyatlarının şirkete muazzam paralar kazandırdığını söyleyerek 30'ar bin dolar ikramiye de talep ediyordu. İkaramiye talebi ise 19'ar bin dolara çekildi. Bu noktada pek bir fark kalmadı. Çünkü tekeller grev öncesi istenen 30'ar bin dolar ikramiye yerine verdikleri 15 bin dolar teklifini de 18 bin dolara çıkardılar.

En son Pazartesi günü Şili hükümetinin uzlaştırma çabaları ile yapılan toplantıda sendika, tekellerin yukarıdaki son önerilerini red etti.

Geçtiğimiz Cuma günü grevcilerin madene giden yolları kapatması üzerine madende üretim tamamen durdu. Yol kapatma eyleminden önce madende 300 grev kırıcı çalışıyordu. Madende üretimin durması Londra Metal Borsası’nda fiyatları daha da fırlattı.

Azman tekel BHP Billiton ise maden ve petrol fiyatlarındaki artışlarla karını azamileştirmeyi sürdürüyor. Şirketin daha önce 6.4 milyar dolar olarak beklenen kâr miktarı, 30 Haziran itibarıyla yüzde 63 artarak 10.45 milyar doları buldu.

işçiler

MADEN İŞÇİLERİ PERU'DA DA GREVDE

Başka bir Latin Amerika ülkesi olan Peru'da da ülkenin tek demir madeninde grev var.

Grevi madende çalışan sözleşmeli işçiler sürdürüyorlar. Sınıf içindeki bölünmüşlük Türkiye gibi Peru proletaryası içinde de hayat bulmuş durumda. Sözleşmeli işçiler ile kadrolu işçilerin ayrı ayrı sendikaları bulunuyor.

Madende çalışan toplam 600 sözleşmeli işçide zaten hali hazırda ödemelerin yapılmamasından dolayı bir tepki birikimi vardı. 3 sözleşmeli işçinin de kovulması, 10 gün önce başlayan grev için bardağı taşıran son damla oldu.

Geçtiğimiz hafta içinde polis ile grevi sürdüren 300 sözleşmeli işçi arasında çatışmalar yaşandı. Çatışmalarda ayağına gaz bombası isabet eden bir işçi ile birlikte en az yedi işçi ve üç madenci eşi yaralandı.

Kadrolu işçiler greve katılmasalar da desteklerini sunuyorlar. Grev alanına gelen kadrolu işçiler, sözleşmeli işçiler istemediği sürece grevci işçileri geçerek çalışmaya gitmeyeceklerini beyan ettiler.

Sözleşmeli işçiler günlük 8.20 dolar ücret alırken, kadrolu işçilerin saat ücretleri 14 dolar. Sendikalı işçiler Haziran ayında bir hafta süren grevleriyle zam taleplerini elde etmişlerdi.