GÜNCEL
Türkiye'de toprağa gömülü 1.000.000 adet mayın var. Her yıl ortalama 180 kişi bu mayınlara basarak sakat kalıyor, ölüyor. Bu durumu hala seyredecek misiniz?Iğdır merkeze bağlı Erhacı köyünde çobanlık yapan 13 yaşındaki Serkan Abakay ile 14 yaşındaki Abdullah Anuk koyun otlattıkları sırada arazide kayaların arasında bir kutu buldular.
Kutuyu kurcalamaya başlayan çocuklar meydana gelen patlama sonucu olay yerinde hayatını kaybetti.
Olayın meydana geldiği yer askeri birliğin 3 kilometre yakınında bulunuyor. Köylüler arazinin askerler tarafından eğitim amaçlı kullanıldığını ifade ettiler.
Köylüler ayrıca bölgede daha önce de bulunan patlayıcı madde ve mayınların ölümlere yol açtığını belirttiler.
Benzer bir şekilde bir hafta önce (7 Ekim) Hakkari'nin Çukurca ilçesinde 5 yaşındaki bir çocuk ölmüş, 6 ve 7 yaşlarındaki iki çocuk yaralanmıştır.
Bu olaydan da bir hafta önce de (29 Eylül) Bitlis'in Gürolmak ilçesinde yine bir çocuk çoban 14 yaşındaki Özkan Apakhan kirli savaş artıklarının kurbanı olmuştu.
Özellikle köylerin içindeki jandarma karakolları ve yerleşim yerleri yakınlardaki askeri birliklerin etrafına sözde "güvenlik" amacıyla gömülen mayınlarla, askeri eğitim alanlarında bırakılan ya da unutulan askeri malzemeler benzer olaylara sıklıkla yol açıyor.
Hakkari'nin Dağlıca köyü bu durumun en acı örneklerinden birini oluşturuyor.
Geper Dağı eteklerindeki köyde bulunan askeri taburun 2005 yılı sonlarında kaldırılmasının ardından 2006 Temmuz'una kadar mayınlar beş köylüyü öldürdü, üçünü sakat bıraktı.
Mayının sakat bıraktığı köylülerden ikisi birer bacaklarını biri ise bir gözünü kaybetti.
22 Temmuz 2006'da Dağlıca köyünden Geper Dağı yakınlarındaki kurumuş otları toplamaya giden iki köylünün mayına basarak ölmesinin ardından köy muhtarı şu açıklamalarda bulunmuştu:
Mayın kimlik/yaş sormuyor
Pazar, 14 Ekim 2007 (19 yıl 4 hafta önce)
Türkiye'de toprağa gömülü 1.000.000 adet mayın var. Her yıl ortalama 180 kişi bu mayınlara basarak sakat kalıyor, ölüyor. Bu durumu hala seyredecek misiniz?
Kutuyu kurcalamaya başlayan çocuklar meydana gelen patlama sonucu olay yerinde hayatını kaybetti.
Olayın meydana geldiği yer askeri birliğin 3 kilometre yakınında bulunuyor. Köylüler arazinin askerler tarafından eğitim amaçlı kullanıldığını ifade ettiler.
Köylüler ayrıca bölgede daha önce de bulunan patlayıcı madde ve mayınların ölümlere yol açtığını belirttiler.
Haftada bir
Benzer bir şekilde bir hafta önce (7 Ekim) Hakkari'nin Çukurca ilçesinde 5 yaşındaki bir çocuk ölmüş, 6 ve 7 yaşlarındaki iki çocuk yaralanmıştır.
Bu olaydan da bir hafta önce de (29 Eylül) Bitlis'in Gürolmak ilçesinde yine bir çocuk çoban 14 yaşındaki Özkan Apakhan kirli savaş artıklarının kurbanı olmuştu.
Özellikle köylerin içindeki jandarma karakolları ve yerleşim yerleri yakınlardaki askeri birliklerin etrafına sözde "güvenlik" amacıyla gömülen mayınlarla, askeri eğitim alanlarında bırakılan ya da unutulan askeri malzemeler benzer olaylara sıklıkla yol açıyor.
Hakkari'nin Dağlıca köyü bu durumun en acı örneklerinden birini oluşturuyor.
Tabur gitti mayınlar kaldı
Geper Dağı eteklerindeki köyde bulunan askeri taburun 2005 yılı sonlarında kaldırılmasının ardından 2006 Temmuz'una kadar mayınlar beş köylüyü öldürdü, üçünü sakat bıraktı.
Mayının sakat bıraktığı köylülerden ikisi birer bacaklarını biri ise bir gözünü kaybetti.
Köyden dışarı çıkamıyoruz
22 Temmuz 2006'da Dağlıca köyünden Geper Dağı yakınlarındaki kurumuş otları toplamaya giden iki köylünün mayına basarak ölmesinin ardından köy muhtarı şu açıklamalarda bulunmuştu:
Son olayda ölen köylülerimiz eski askeri mevzinin civarındaki mayına bastılar. Köyden dışarı çıkamıyoruz. Bu korkumuz bu gün de belli oldu. Köyümüzdeki mayınların temizlenmesini istiyoruz.
2005 yılı sonbaharında Dağlıca'da bulunan askeri taburu kaldırdılar. Özellikle taburun içinde ve çevresinde bulunan mayınların temizlenmesi için Yüksekova İlçe Jandarma Komutanlığı'ına iki defa müracaat ettim. Ancak "bakarız" diye sözlü cevap vermelerine rağmen, henüz bu konuda hiçbir çalışma yapılmadı. Köyümüzde tabur olduğu dönemlerde askeri mevzilerin ve taburun civarında çok sayıda mayın var olduğunu düşünüyoruz.
Mayın kimlik/yaş sormuyor
Mayınlar, "robot askerler"dir: "Acıkmaz, susamaz, üşümezler. 75 yıl aktif olarak kalırlar." Türkiye'de topraklarda 1 milyon, stoklarda 3 milyon mayın var.
"Mayın Bilinci Geliştirme Günü"nde sizlere hem dünyadan hem de Türkiye’den güzel haberler vermek isterdik... Ne yazık ki antipersonel karamayınları dünyada ve Türkiye’de hala can almaya ve insanları sakat bırakmaya devam ediyor.
Mayınlar bilinenin aksine savaşlardan daha fazla barış zamanlarında insanlara zarar veriyor.
Mayınlar kimseye kimlik sormuyor; savaşan silahlı güçlerden daha fazla sivillerin yaşamlarını söndürüyor.
Mayınlar kimseye yaşlarını sormuyor; ömrünün son demindeki bir ihtiyarı da hayata yeni adım atmış bir çocuğu da ölüme sürükleyebiliyor.
Kadın, erkek hangi cinsten, hangi dilden, hangi inançtan, hangi düşünceden olursanız olun, sizi ölüme götürüyor.
Dünyada 42 ülke hala Mayın Yasaklama Anlaşması’nı imzalamıyor. Bu ülkelerin stoklarında 180-185 milyon mayın bulunuyor.
Rusya ve Burma sürekli mayın kullanıyor. Aralarında Irak ve İsrail’in de bulunduğu 8 ülke mayın kullananlar listesinde yer alıyor.
15 ülkede ise mayın üretimi olduğu biliniyor...
83 ülkede milyonlarca insan, mayınlardan etkileniyor...
Her yıl 15-20 bin insan mayın nedeniyle ya yaşamını ya da uzuvlarından en az birini kaybediyor. Ve engelli bir insan olarak yaşamlarını kısıtlamalar içinde sürdürmeye mahkum kalıyor.
Türkiye’de de tablo iç açıcı değil:
Uzun yıllardır Doğu ve Güneydoğu’daki tüm sınırlarımız mayınla kaplı tutuluyor.
Topraklarımızda yaklaşık 1 milyon, stoklarda ise yaklaşık 3 milyon mayın bulunuyor.
Her yıl ortalama 180 kişi (2005 yılında 220; 2006 yılında 145 kişi) mayın veya patlamamış askeri malzeme nedeniyle ya yaşamını yitiriyor ya da sakatlanıyor.
Kurbanların üçte birini ise çocuklar oluşturuyor.
Patlamalardan sağ kurtulanlar için ne yeterli sağlık desteği ne de yeterli rehabilitasyon merkezleri bulunuyor.
Mayın yasaklama Anlaşması’nı imzalayan ve Taraf Devlet olan Türkiye’nin yükümlülüklerini yerine getirmek için zamanı gittikçe daralıyor.
Türkiye’nin, stoklarda bulunan mayınları 2008 yılına kadar imha etmesi, toprağa döşeli mayınları da 2014 yılına kadar temizlemesi gerekiyor.
Stoklardaki mayınların imhası için 8 aydan daha az bir süre kalmış durumda.
Daha zor ve maliyeti yüksek olan topraklardaki mayınların temizlenmesi için ise 6 yıl kaldı...
Biz aşağıda imzası bulunan sivil toplum kurumları;
1- Türkiye’nin, Mayın yasaklama Anlaşması’nın tüm yükümlülüklerini yerine getirmesini;
2- Stoklardaki mayınların imhası ve topraklardaki mayın temizliği ile ilgili program ve takvimin açıklanmasını,
3- Mayın mağdurlarının bakımı, rehabiltasyonu, sosyal ve ekonomik entegrasyonu için ücretsiz sağlık, mesleki beceri ve eğitim programlarının hemen başlatılmasını,
4- Halkın, özellikle çocukların, mayın ve patlayıcı mühimmat konularında bilinçlendirilmesini
talep ediyoruz.
Türk Tabibler Birliği
Türkiye Sakatlar Derneği
Sosyal Demokrasi Vakfı
İnsan Hakları ve Mazlumlar için Dayanışma Derneği
İnsan Hakları Derneği İstanbul Şubesi
Göç Edenler Yardımlaşma, Dayanışma ve Kültür Derneği,
Mayınsız Bir Türkiye Girişimi
Düşünce Suçu(!?)na Karşı Girişim
10.04.2007