Faşistler Ayvalık'taki Afrikalılar Dayanışma Kültür ve Yardımlaşma Derneği'ni de yaktı
Türkiye'deki Afrikalıların kurduğu Afrikalılar Dayanışma Kültür ve Yardımlaşma Derneği'nin Ayvalık'taki merkez bürosu, DTP Ayvalık ilçe örgütünün hedef alındığı şoven milliyetçi saldırılar sırasında bitişiğindeki Muhtarlar Derneği ile birlikte yakılmıştı.
Dernekleri için destek sağlamak amacıyla İstanbul'da takvim çalışması için bulunan Afrikalılar Dayanışma Kültür ve Yardımlaşma Derneği Başkanı Mustafa Olpak ile gelişmeler ve dernek çalışmaları üzerine yaptığımız röportajı yayınlıyoruz.
Olayın gelişimini anlatır mısınız?
Ben takvim çalışması için İstanbul'daydım. Kundaklama olduğu anda orada değildim. Belki de şanslıyız, gece o olay olmuş. Bizim merkez büromuz Ayvalık'taki çok eski bir handa. Binada birkaç dernek, birkaç kuruluşla birlikteydik. Bunlardan biri Halkevi, bir tanesi Muhtarlar Derneği ve bir de DTP'nin Ayvalık İlçe bürosu vardı. Direkt bize bir saldırının olduğunu düşünmüyorum.
O günlere baktığımız zaman Türkiye'nin birçok yerinde DTP'ye olan bu tip saldırılar söz konusu. Tabii çok kötü, kötü tarafı, ülkeyi iyice gerdiler. Yüzlerce yıldır bu topraklarda barış içinde yaşayan, birbirlerinden kız alıp veren insanlar, nasıl düşman olabilir ki bu saatten sonra. Etle tırnak gibi bütünleşmişiz, yani Kürt diye kişi ailesini mi dövmeye kalksın ya da Kürt diye kadın kocasına mı tavır alsın. İstense de istenmese de bu topraklarda yüzlerce yıldır olduğu gibi bundan sonra da birarada barış içinde yaşamak konumundayız.
Daha önce DTP'ye ya da size yönelik herhangi bir saldırı söz konusu muydu?
Yok hayır. Aslında Ayvalık'taki Kürt arkadaşlar gerçekten o yörede çok sevilen, sayılan insanlar. Benim de Ayvalık'ta yüzlerce Kürt arkadaşım var. Büyük bir ihtimalle ülkenin gerilmesinden ötürü olan bir kundaklama. Tabii itfaiyenin raporu elektrik kaçağı olarak verilmiş, fakat baktığımız zaman ülkeye, onlarca DTP binalarına yapılan bu tip olaylardan sonra itfayenin raporu pek inandırıcı gelmiyor.
Bu konuda hukuki bir girişimde bulundunuz mu?
İtiraz etmek gerekir. Şunun için itiraz etmek gerekir, resmi olarak takipte söz hakkımız olabilmesi için itiraz etmek gerekir.
Ayvalık'ın siyasi tablosu nasıl?
Ayvalık çok ilginç bir yer, aslında Balıkesir'in deniz sahilleri olan kesimi çok ilginç. Balıkesir merkezde oldum olası sağ dediğimiz partilere oy çıkar, fakat aynı ilin sahil kesimlerindeki ilçeleri beldelerinde genellikle CHP'ye oy çıkar. Ayvalık Türkiye'de bence en demokrat olan ilçelerden biri. Yani Ayvalık'ta hiç kimsenin hiç kimseye yaşadığı biçimden ötürü, yaşamından ötürü bir müdahalesi şimdiye kadar söz konusu değildi. Özellikle sahil şeridi olmasından ötürü kışın bile sürekli turistlerin gelip gittiği bir yer. Hele yazın çoğu zaman turistler orda yaşayan insanlardan da fazla olduğu için çok demokrat bir yerdir Ayvalık.
Daha öncesinde gösteriler yapılmış mıydı DTP'ye karşı; veya son gelişmeler dolayısıyla yürüyüşler?
Yok yok kesinlikle. Bunun ayak izleri hiç duyulmadı. Dediğim gibi Ayvalık küçük bir yer, herkes herkesle arkadaştır. Yani bir kahveye çıktığınız zaman ayırmak mümkün değil. Kim Kürttür kim Türktür, o kadar insanlar içiçe yaşıyorlar, birbirlerinden kız alıp veriyorlar. Şimdiye kadar gözle görülecek bir ayrılık olmadı.
Bu son olayları nasıl değerlendiriyorsunuz?
Çok tehlikeli. Şöyle tehlikeli, Anadolu toprakları Kürdüyle, Türküyle, Afrikalısıyla, Boşnağıyla, Pomağıyla, Alevisiyle yüzlerce yıldır birarada kardeşçe yaşıyor. Geçmişe baktığımız zaman bu çok kültürlülüğün, zenginliğin birçok meyvasını görmek de mümkün. İşte Pir Sultan'lar, Yunus Emre'ler, Karacaoğlan'lar hep bu topraklardan çıktı, birarada yaşamanın ürünüydü aslında bunlar. Zaten Anadolu'nun en büyük zenginliği de bence kültür zenginliği. Dünyanın hiçbir ülkesinin böyle bir zenginliği yok, ancak bütün bu zenginliği belli bir süreden beri bazı kesimler çıkarlarına kullanmaya başladı. Bu tarafı kötü, bu saatten sonra bu topraklarda cımbızla kimi ayırabileceksin bu mümkün değil. Bence bu yönde yetkililer çaba harcamak zorunda. Aksi ülkeye gerçekten zarar getirir.
Bize biraz da derneğinizden söz eder misiniz?
Derneğimiz bu topraklarda yüzlerce yıldır yaşayan ancak şimdiye kadar görülmek istenmeyen ya da görülmeyen kültür zenginliğinin bir ayağını su yüzüne çıkartmaya çalışıyor. Anadolu halkı 1960'lardan sonra ilk siyah beyaz televizyonlarda bu insanları görmeye başladı, Arap Bacı'larla tanımaya başladı. 1980'lere gelindiğinde o dönemin tüm dünyada tutan Kökler kitabından uyarlanmış Kunta Kinte dizisiyle biraz daha yakından tanımaya başladı. O dönemler Anadolu halkı o diziyi seyrederken önce mendillerini hazırlıyorlardı, gerçekten ağlamamak mümkün değildi Gel gör ki bu topraklarda da imparatorluğun kuruluşundan yok oluncaya kadar Avrupa'da, Amerika ve İngiltere'deki gibi olmasa bile yani kapalı bir kölelik sistemi olmamasına rağmen açık kölelik sistemi ne yazık ki olmuş. Derneğimiz yüzlerce yıl önce o insanların bıraktığı kültürü, gelenek ve göreneklerini öğrenmeye anlamaya ve anlatmaya çalışan bir dernek.
Mesela İzmir'in bazı belde ve köylerinde, bu insanların yoğun yaşadığı yerlerde, Dana Bayramı adı altında, her yılın Mayıs'ın ilk cumartesi günü şenlik yapılırmış, o gelenekler, o kültür zenginliği devam etmiş 1940 - 50 lere gelinceye kadar. Daha sonra, ilk defa geçtiğimiz Mayıs'ın 26'sında derneğimiz bir piknikle, o pikniğin adına da Dana Bayramı dedi, geleneği yeniden yaşattı.
Önümüzdeki yıllar o geleneği derneğimiz devam ettirmek istiyor zenginliğimizin bir parçası. tam anlamıyla bir kültür arayışı içerisinde kendi kültürümüzü bulmaya çalışıyoruz. Büyük oranda birinci ve ikinci kuşaklar artık yok ve bu insanların Anadoludaki yazılı bir anlatımları da söz konusu değil, zaten tüm dünyada Afrikalıların pek yazılı tarihleri olmamış, babadan oğula kuşaktan kuşağa geçmiş ve bu topraklarda da öyle olmuş. İlk defa ben 2000 yıllarında kendi ailemin özgeçmişini aramaya ve yazmaya başladım ve gördüm ki bizimkiler, yani dedem ve ninem Osmanlının son köleleriymiş.
Kitabımın Fransızca çevirisinden sonra TRT 2'nin ilgi göstermesiyle Arap Kızı Camdan Bakıyor adı altında bir belgesel çekildi ve ilk defa o belgeselle bu topraklardaki Osmanlı köle ticaretinin ne olduğu ve ne olmadığı uzmanlar ve tarihçiler tarafından anlatılmaya çalışıldı, derneğimiz böyle bir dernek.
O sıralarda mı kuruldu dernek?
Evet, kitabımdan sonra ve belgeselle birlikte,atalarım gibi bu topraklarda onbinlerce yaşayan insanların, bugün için torunlarının torunları hala yaşamaktadır, o insanlarla aynı çatı altına gelmek, daha iyi diyalog kurmak ve o insanlarla özgeçmişimizi araştırmak istedim. O anlamda bir dernek başvurusuna giriştik ve şu anki Afrikalılar Dayanışma Kültür ve Yardımlaşma adı altında bir dernek kurduk, bir yıllık bir dernek. Çok yeni derneğimiz. Ve dernekle birlikte şu anda İzmir ve yöresinde yüzlerce insanla daha samimi daha sıcak görüşüyoruz ve çok ilginçtir geçtiğimiz Dana bayramında Dalaman tarafından gelen misafirlerimizle başka yerden gelen misafirlerimizin akraba olduğu ortaya çıktı. Herhalde buna da artık hizmet edecek derneğimiz, insanlar birbirini daha rahat bulacak daha rahat görüşeceğiz.
Ne yazık ki bu dernek bile yükselen şiddetten, ne yazık ki hedef olmamasına rağmen payını aldı, bu gerçekten çok üzücü, bizi derinden üzdü.