"Amerikan rüyası"nın sembolü üç otomotiv devi borç batağında çırpınıyor
"Amerikan yaşam tarzı” ya da “Amerikan rüyası”nın sembolü haline gelmiş dünyanın en büyük emperyalist otomobil tekelleri, “Detroit'in 3 büyükleri” de denilen, General Motors, Ford ve Chrysler dökülüyor.
Önce Chrysler, Alman Deutchbank tarafından kontrol edilen Alman otomotiv devi Daimler-Benz tarafından yutuldu, Daimler-Crhysler adını aldı.
Sonra, yıllardır ağır bir kriz yaşayan ve milyarlarca dolar zarar eden dünyanın en büyük şirketlerinden General Motors'un, mortgage dalaveresinde de dikiş tutturamadığı, 2007'yi 30 milyar dolar zararla kapattığı açığa çıktı. Toyota'nın, değeri çok düşen ve dev çaplı borçlarla boğuşan, iflas masasına oturması beklenen General Motors'u ele geçirmek için bir operasyon başlattığı söylentileri ayyuka çıktı.
En sonu, yine ağır bir kriz içindeki, 2007'de 12 milyar dolar zarar eden ve borçları göğe çıkan Ford, bir zamanlar “paha biçilmez” denilen, en lüks ve elit Land Rovers ve Jaguar markalarını üreten bağlı şirketini bir Hint otomotiv şirketine, 2 milyar dolar gibi düşük bir fiyata satacağını açıkladı. Ford, 1989'da 2.7 milyar dolara aldığı Jaguar'ı ve 2000 yılında 2.3 milyar dolara aldığı Land Rover'ı şimdi Hintli Tata grubuna, toplam 2 milyar dolara satabiliyor! Geçen yıl başında Austin Martin'i de 1 milyar dolara elinden çıkaran Ford, Volvo'yu da satmaya hazırlanıyor.
GM ve Ford'un 1999'da toplam 137 milyar dolar olarak hesaplanan piyasa fiyatı, o günden bu yana yüzde 80'i aşan bir düşüşle, 20 milyar dolar civarına kadar gerilemiş durumda! Detroit'in geriye kalan iki otomotiv devinin toplam borçları ise inanılır gibi değil: 440 milyar dolar!
Tabii Amerikan rüyası balonunun sönmesinin faturası da işçilere çıkıyor. 2000 yılından bu yana, toplam 100 bin işçinin işine son veren GM ve Ford, önümüzdeki 5 yıl içinde Amerika ve Kanada'daki 26 fabrikasını daha kapatıp, 60 bin işçiyi daha atmayı planlıyor.