Atık kağıt işçilerinden etkinlik

Salı, 24 Mart 2009 (17 yıl 7 ay önce)

Geçtiğimiz günlerde bir araya gelerek dernekleşme kararı alan İstanbul'daki atık kağıt işçileri bir etkinlik düzenleyerek dernek için ilk somut adımı attı.

Beyoğlu'nda Yapı Sanatevi'nde yapılan etkinlik ortak sofrada yenilen yemekle başladı. Ardından iki Yapı Sanatevi çalışanının yaptığı açılış konuşmasıyla programa geçildi.

İlk olarak bir sinevizyon gösterimi yapıldı. Hakkari'de 90'lı yıllarda zorla boşaltılan köylerinden Ankara'nın varoşlarına sığınıp atık kağıt toplayıcılığı yapan yoksul Kürtlerin belediye ekiplerince yıkılan ev ve depolarının görüntüleriyle başlayan sinevizyon, atık kağıt işçilerine yönelik saldırılar ve yüz yüze oldukları sorunlarla değişik zamanlarda yaptıkları eylemleri içeren görüntülerle devam etti.

Suçlu biz değil onlardır

Sinevizyondan sonra, geri dönüşüm işçilerinin çıkarttığı KATIK dergisinin editörü Ali Mendillioğlu bir konuşma yaptı. Ankara'da geri dönüşüm işçilerinin maruz kaldığı saldırıları anlatan Mendillioğlu, bu saldırılarda çok sayıda arkadaşlarının yaralandığını, ikisinin beyin kanaması geçirdiğini, son iki yılda 5 bine yakın toplama arabasına el konulduğunu belirtti. Üstünde resmi üniforması olan bir görevlinin hiçbir yasal dayanağı olmadığı halde gelip arabalarına el koyduğunu, bunun keyfi bir uygulama olduğunu belirterek, eğer atık kağıt toplamak bir suçsa arabalarımıza el konulurken tutanak tutulması gerektiğini, ancak hiçbir zaman böyle bir şeyin yapılmadığını, çünkü görevliler tutanak tuttuklarında aslında kendi suçlarını belgelemiş olacaklar, dedi.

Mendillioğlu konuşmasının devamında “Sizin arabalarınıza hiç el konuldu mu?” diye sordu. Salondaki toplayıcılardan “Çoook” sesleri yükselince, “Peki hiç tutanak tuttuklarını gördünüz mü?” sorusuna “Hayır!” yanıtını alınca şöyle devam etti:

Neden? Çünkü sizden aldıkları malı gidip şirketlere satıyorlar. Topladığınız mala ve arabanıza zorla el koyarak şirketlere satıyorlar; yasadışı olan, suç olan budur! Biz suç olan bir şey yapmıyoruz. Yaptığımız işi de çok sevdiğimiz için yapmıyoruz. Açlığa itildiğimizden zorunlu olarak çöplerin içine girip ekmek paramızı çıkarıyoruz.

Konuşmasını örgütlendiklerinde karşı karşıya oldukları saldırılarla başedebileceklerini, yaşadıkları deneyimlerle anlatan Mendillioğlu örgütlenme çağrısıyla sözlerine son verdi

Biz mi görüntü kirliliği yaratıyoruz, bizi aşağılayan zenginler mi?

Ardından salonda bulunan atık kağıt işçileri neden örgütlenmeleri gerektiğine birbirlerini ikna etmeye, konuşmaya, tartışmaya başladı:

-Cuma Pazarını kapattılar. Gerekçe olarak yakınındaki benzin istasyonunun şikayetini gösterdiler. Bizi değil onu dinlediler.
-Birçok sokağa girmemize izin vermiyorlar. Turistik bölge diyorlar bura. Biz de görüntü kirliliği yaratıyormuşuz. Zenginler sokakta bizi aşağıladıklarında görüntü kirliliği yaratmıyorlar mı?
-Seçeceğimiz arkadaşlar gidip belediyeye sormalı; 'Bu malımıza neden el koyuyorsunuz. Pazarı kapatarak malımızı değerlendirmemizi neden engelliyorsunuz'. Soralım, var mı bunun bir yasası, göstersinler.
- Eğer dernek kurmazsak 2010 yılında bize yol verecekler. Söz hakkımız olmayacaktır o zaman. (2010 yılında İstanbul kültür başkenti olacak ve bu kapsamdaki hazırlıklardan biri de çöp toplama ve geri dönüşüm sektörüne ilişkindir. Burada geri dönüşüm tekellerinin pazarı bir an önce denetim altına alma hedefi de devreye girince serbest çalışan atık kağıt işçilerini hedefe çakan çeşitli projeler devreye sokuluyor. Bunlar, yerel seçimlerden sonra hızlıca uygulamaya geçmesi bekleniyor. Atık kağıt işçisi 2010 yılına bu yüzden işaret ediyor.)
-Bir derneğimiz olsa biraraya gelip sorunlarımızı tartışacağımız, birlikte çözüm arayacağımız bir yerimiz olur.
-Dayanışmak için bir dernek gerekir. Hastalandığımızda, bir şeye ihtiyacımız olduğunda birbirimize destek olmamız için haberimiz olmalı. (Atık kağıt işçilerinin önemli bir kısmı bekar, kimsesiz ve yalnız yaşıyor.)
-Bizim sektörde, bugün buraya bu kadar insanın gelmesi, yemin ediyorum bir mucize. Gece çalışıyoruz, sabaha kadar. Gündüz uyuyoruz. Birbirimizi göremiyoruz bile...
-Neden dernek, bize faydası ne olacak?...
-Dinle ben anlatayım: Sabıkalıysan mesela, çalıştığın bölgede bir olay olduğunda hemen seni alırlar. Karakola çekip suçu üstüne yıkarlar. Sen ne dersen de, senin üstünde kalır. Ama arkanda bu kadar insan varsa üstüne atamazlar. Bir de...
-Biliyorum abi, ben de onu diyecektim.. Belediye seçimleri yüzünden şimdi üstümüze fazla gelmiyorlar. Ama seçimden sonra gırtlağımızı sıkacaklar, üstümüze gelecekler...
-Para bulsam, zengin olsam, yine de sokakta gözümü çöpten alamam. Bazen hanımla temiz giyinmiş gezmeye çıkarken bile çöpe bakıyorum. Çünkü bu bizim hayatımız, kopamayız... Bizi kendi kontrollerine almak istiyorlar. Ben de bunu istemiyorum.
-2010'da kültür başkenti olduğunda bizi bitirmek istiyorlar. Şurda 9 ayımız kaldı. Örgütlenip belediyenin karşısına dikilmeliyiz.
-Bu kadar insan belediyenin kapısına dayandığında bir daha arabamızı almaya gelmezler.

Hararetli süren tartışmalardan sonra 7 kişilik dernek yönetim kurulu için adaylar önerildi. Herkese tanıtılan adaylar yapılan seçimde oybirliğiyle derneğin altı aylık geçici yönetim kurulu olarak görevlendirildi.

Yönetim kurulu seçildikten sonra bir Yapı Sanatevi çalışanı söz alarak, kendilerinin de derneğin 'fahri üye'leri olarak kabul edilmesini talep ederek Yapı Sanatevi olarak atık kağıt işçileriyle sürekli dayanışma içinde olacaklarını belirterek, “Size bir saldırı olduğunda herkesten önce bize haber verin, yanınızda olacağız. Ayrıca müziğimiz, tiyatromuz ve diğer sanatsal faaliyetlerimizi sizinle birlikte, gittiğiniz kahvehanelerde, depolarınızda birlikte yapalım” dedi.

Çeşitli destek-dayanışma konuşmalarından sonra Yapı Sanatevi bünyesinde faaliyet yürüten Köşebaşı Tiyatro topluluğunun kriz gündemli kısa bir oyunu sergilendi. Peşinden de Kutup Yıldızı'nın bir elemanı gitarıyla sahne alarak bir atık kağıt işçisinin KATIK'ta yayınlanan şiirinden besteledikleri bir parçayı, ardından da emeğin başka ezgilerini seslendirdi.

Saat 14.00'te başlayan etkinlik üç saat sürdü. Çevre ve Harita mühendisleri odalarından temsilcilerin yanı sıra değişik okullardan üniversite öğrencileriyle bir grup Alınteri okurunun da dayanışma amacıyla katıldığı etkinliğe 30'dan fazlası Beyoğlu bölgesinde çalışan atık kağıt işçisi olmak üzere toplam 60 kişi katıldı.