Faşizmin hukuku, hukukun faşizmi!

13 yıldır süren davayla ilgili tutsaklardan Tamer Tuncer'in avukatı Ali Eşki ile görüştük:

GÜNCEL
Perşembe, 4 Haziran 2009 (17 yıl 5 ay önce)

“Anayasal düzeni silah zoruyla değiştirmek”ten İstanbul 10. Ağır Ceza Mahkemesi'nde yargılanan Kenan Güngör, Mete Tuncer, Tamer Tuncer, Nuri Akalın, Turgay Ulu ve Zeynel Sarar'ın 22 Mayıs 2009'da yapılan son duruşmalarında, Tamer Tuncer'e ağırlaştırılmış müebbet, diğer kişilere ise müebbet cezası verildi.

Devam eden dava boyunca tutsaklardan Tamer Tuncer, Turgay Ulu, Nuri Aklaın hukuksuz bir şekilde tutuklu olarak 13 yıldır yargılanıyorlar.

10 yılı aşkın bir süredir tutuklu kalanlardan Kenan Güngör 2004 yılında, Mete Tuncer ise Nisan 2009' da yapılan duruşmada tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldı.

TİKB'nin üstlendiği MHP Kartal İlçe Başkanının öldürülmesi de dava dosyasında yer aldığından, dava boyunca MHP'nin ağırlığı ciddi biçimde kendisini hissettirdi. Süren mahkemeler boyunca MHP'liler avukatlara fiili saldırılardan davanın sonuçlanmasına engel olmaya kadar pek çok şey yaptılar.

Bunun bir yansıması olarak da dava dosyasında bulunan kişiler 10 yılı aşkın bir süre tutuklu yargılandılar, yargılanmaya devam ediyorlar. Tutsaklardan Turgay Ulu ise hakkında hiçbir delil veya tanık olmadığı halde halen tutuklu bulunmakta.

MHP'nin ağırlığı bir yana bu dava devletin gayet açık bir şekilde ideolojik davrandığı bir davadır. 10 yılı aşkın tutukluluık süresinde tahliye olunması gerektiği halde devlet Terörle Mücadele Kapsamına giren davalarda bu kanunu değiştirdi.

Tutsakların tahliye olmasını engellemek içi kanun ilk 1 Nisan 2008'e ertelenmişken, sonrasında bu tarih 31 Aralık 2010' a kadar uzatıldı.

Dava ile ilgili ayrıntılar içinse halen tutsak olan Tamer Tuncer'in avukatı Ali Eşki ile yaptığımız röpörtajı yayınlıyoruz:

Biz olayı basında çıkan bir çatışma haberiyle öğreniyoruz. Bir polis öldürülüyor, yakalanan kişilerin ve ölen polisin fotoğrafları yayınlanıyor. Bu kişilere dava açılınca MHP İlçe başkanının öldürülmesi ile ilgili de suçlandıklarını öğreniyoruz. Yargılama boyunca da MHP'nin ağırlığı hissedildi. Dosyada kamulaştırma eylemleri de var ama ilçe başkanı olmasından ötürü MHP'linin ölümü önemli bir yer tuttu. MHP İstanbul İl başkanı 1997'de “Katili bulunmazsa sokağa dökülürüz!” diye açıklama yaptı.

Davaya çok sayıda avukat katıldı fakat avukatlara dönük ilk duruşmalardan itibaren çok ciddi tehdit ve saldırılar oldu. Savcılığa, İstanbul barosuna ve uluslararası hukuk kurumlarına saldırıların önlenmesi için başvurular yapıldı.  

1998'in 7. ayında yapılan bir duruşma çıkışında iki avukat, Zeynel Polat ve Saadet Yalçın bıçaklı saldırıya uğradı, yaralandılar. Suç duyurusunda bulunuldu ama hiçbir sonuç elde edilemedi. İstanbul Barosu Dönem Başkanı Yücel Sayman'a da küfürlü ve fiili saldırı oldu. Olayı izlemeye çalışan basın ise engellendi. 

MHP'liler duruşmalara kalabalık katılıyorlardı. Bu durumda can güvenliğinin olmadığı beyan edilmesine rağmen duruşma salonuna saldırganlar girebiliyor, basın ise giremiyordu.

Hatta tahliye olanlardan birisi, İdris Yiğit savcılıkta saldırıya uğradı ve merdivenlerden aşağı atıldı. 

Yargılamada esas dayanak ise işkence altında alınan Emniyet ifadeleri. Dosyada bulunan itirafçıların yoğun olarak pişmanlık yasasından yararlandırılması için Emniyet'in ciddi bir çabası oldu. İtirafçı olan kişiler hukuka aykırı bir biçimde cezaevinden çıkartılıp operasyonlara bile katıldılar. 

Kararın verildiği tarihte ise idam kalktığı için ağırlaştırılmış müebbet verildi. MHP baskısının yoğunluğundan dolayı da tutuklananlar 10 yılı geçip hüküm verilmediği halde tahliye edilmediler. 
Dava ve gelişimi hakkında genel bir tablo çizer misiniz? 
Ben bu davanın son 3 yılında girdim. Başka avukat meslektaşlar takip ediyordu, bu nedenle en fazla son 3 yılına hakimim ama ondan öncesini dava dosyasına yansıdığı kadarıyla okudum tabii ki. Epey bir evrelerden geçmiş, epey bir çatışmalı süreçten geçilmiş. Ağır siyasi özellikli bir dava. İddia edilen eylem yoğunluğu itibarıyla, bu eylemlerin niteliği itibarıyla, yargılanan insanların kimliği itibarıyla. Üzerinde devletin daha farklı bir şekilde durduğu, mahkemelerin de daha farklı davrandıkları bir yerde duruyor. Mesela iddialarda yer alan Kartal MHP İlçe başkanının öldürülmesi eylemi de var. Bu da MHP çevresinin davaya ciddi biçimde yüklenmesine yol açtı. Avukatları, sanıkları yıpratmaya dönük bir tutum izlediler.

Avukat arkadaşlar içerisinde bıçaklananlar dahi oldu. Buna rağmen mahkemenin bunlara hiçbir engel koyamadığını daha doğrusu koymadığını da görmek mümkün. İkincisi de son on yılda ortaya çıkan siyasi davalardan daha farklı bir niteliği olduğunu düşünüyorum. Yani geçmişte, 80 sonrası büyük örgüt ana davaları vardı, bu biraz ona benziyor. Belki sanık sayısı itibariyle geniş kapsamlı değil ama idda edilen eylem sayısı ve niteliği itibarıyla bir hayli kabarık kalabalık. Ve dediğim gibi içine  MHP gibi siyasal unsurların da karıştığı bir dava süreci. 

Benim girdiğim süreçten sonra aslında belli ölçülerde karar aşamasına gelmişti. Mahkeme bir an önce artık karar vereyim rahatlayayım durumundaydı artık. Üzerinde siyasal bir baskı da hissediyordu.

Çok uzun süren, süresi 12-13 yılı aşan yaklaşık 20 davadan bir tanesi. Ama bu 20 dava içerisinde tutukluluğu on yılu geçmiş olan insanların bulunduğu davaların sayısı 15 civarında ve bunun da içinde olduğu davalarda, sanıklar tahliye olmasın diye kanun değişti. Tutuklama süresi normalde 10 yılı aşamaz ki bu bile olağanüstü bir durum çünkü Ceza Mahkemesinin alanında yeni yapılan düzenlemede en fazla 2 yıl, bu 5 yıla kadar çıkabilir. Bunun içerisinde de ayrı bir mantıksızlık var. Çünkü o tutuklama süresinin olağanüstü bir şekilde uzatılması kendi normal süresinden daha fazla bir süre ortaya çıkartıyor. Ama bu yetmiyor Terörle Mücadele Kanununun kapsamına giren suçlarda ise bu uzatılış 5 yılın da iki katı uygulanacak diye hüküm getirdiler. Bu yetmedi dediler, '10 yılı aşacak bu insanlar tahliye olacaklar onun için biz 1 Nisan 2008 'e kadar tüm tahliyeleri engelleyelim.' 

Normalde 10 yılı aştığı zaman tahliye olmaları gerekiyor? 
Evet aynen öyle.1 Nisan 2008'e kadar ertelediler, 1 Nisan 2008 geldi, bunu da 31 Aralık 2010'a ertelediler. Buna hukuk demek mümkün değil. Burda devletin açık bir müdahalesi var. Hem yargıya, hem de siyasal ideolojik anlamda tasvip etmediği insanların tahliyesine hukuken engel olmak için çıkardığı ya da yaptığı yeni kanunlar var. Bu dava da o davalardan bir tanesi. 

Yargı sisteminin kendisinden söz edelim. Savcıların sınırsız bir suçlama hakkı var, bu özgürlük gerçekten sınırsız bir özgürlük, bunun kaynaklarından bir tanesi de her şeyin delil olarak kabul edilebileceği ilkesidir. Kuşkusuz herşey delil olabilir ama aynı sınırsızlık savunma için de geçerli olmak zorunda. Madem iddialar açısından bir sınırsızlık var, sen beni her şekilde suçlayabilirsin, o zaman ben de kendimi özgürce savunabilmeliyim. Ama bir bakıyoruz tamamen eşitsiz bir durumla karşı karşıyayız. Sanıklardan bir tanesi, Mete Tuncer mesela diyor ki; eylemlerin olduğu tarihlerde mahkemenin benim Gaziantep'te oturduğumu kanıtlama gücü yok mu? Nasıl oluyor da bu adres tesbiti 7-8 yıldır yapılamıyor? İddialarda bir sınırsızlık var fakat savunma konusunda lehe olabilecek birtakım delillerin araştırılması, toplanması söz konusu olduğunda ortaya bir eşitsizlik çıkıyor. Bu eşitsizlik ceza muhakemesi kanununun, burjuva yargısının temel felsefesidir. Onun için adaletin terazisi yok, sadece kılıçtan ibaret. 
Peki biz bu yargılama sisteminin  özellikle siyasi davalar için geçerli olduğunu söyleyebilir miyiz? 
Yok diğer davalar için de geçerli ama siyasi davalarda daha bir geçerli. Bu durum özellikle savcılarda ama hakimlerde de egemen olan devletçi zihniyetten de kaynağını alıyor. Yani sırf sanık vekiline hazineden para ödenmemesi için beraat edilmesi gerektiği halde beraat edilmeyen sanıklar var. Niçin, hazineden para çıkmasın diye. Böyle düşünen hakimler var. 
Son mahkemede karar çıktı. Tamer Tuncer ağırlaştırılmış müebbet, diğer tutuklular da müebbet aldılar. Yaklaşık 13 yıldır da cezaevinde oldukları düşünüldüğünde bu kararlar ne anlama geliyor? 
Herkese ağırlaştırılmış müebbet verdiler. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının şöyle bir özelliği var: Af çıksa bile bu cezayı almış olanlar bu aftan yararlanamaz. Ama Tamer Tuncer dışındaki sanıkların cezaları da da bu ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının yerine takdiri indirim nedeni de uygulanarak müebbete çevriliyor.
Şimdi bu mantığın kendisini biraz deşmek lazım. Siyasi davalarda, bu söz konusu olan davada da iddia eski Türk Ceza Kanununun 146. maddesi anayasayı ihlal, devletin temel kurumlarını yok etmeye dönük fiillerden bahsediyor. Bu suçu işleyenler ömür boyu hapse çarptırılır diyor. Eskiden idam oluyordu, şimdi kaldırıldığı için ağırlaştırılmış müebbet oluyor. Suçun niteliğine bakalım; bir yandan elinde olağanüstü silahlarla donanmış güçler var, aslında devleti yıkmaya gücü olabilecek güçler bunlardır, ama sistemi değiştirme niyetleri ve eylemleri, anayasayı ihlal kapsamında değerlendirilmiyor, bunun en tipik örneği Ergenekon'dur, tonlarca mühimmat çıkıyor. Ve özellikle silah, bomba vs. çıkıyor. Bunlar daha henüz anayasayı ihlal edebilecek, devleti yıkabilecek güçte midir değil midir diye tartışıyor ama bu davada elde edilen silahlara baktığınız zaman birkaç tane tüfek var başka bir şey yok. Ama mahkeme bu insanların devleti yıkabileceğine karar verebiliyor, onun için ideolojik davranıyor. Yani birkaç tüfek, birkaç kamulaştırma eylemiyle, birkaç açıklamayla, iddia sabit görülürse eğer MHP ilçe başkanının öldürülmesiyle devlet yıkılmayacağına göre bunlar bu suçun unsurları olarak kabul edilemez. Eğer kabu edilirse tamamen hukuksuz bir durum ortaya çıkıyor. 

Şöyle bir silsile takip edilir, bir eylem yapılıyorsa bunun TCK'daki yeri tespit edilir.ama artık şöyle düşünüyorlar bir insan bir eylem yapıyorsa, bu eylem de örgüt üyeliğinin bir kanıtıysa niye yapıyor? Ya da neden örgüte yardım ediyor? Devleti yıkmak için. Dolayısıyla devleti yıkmaya çalışmaktan yargılamak lazım bu insanı. Yani molotof atan bir insan da eskiden yardım yataklıktan ceza alırdı ama şimdi mahkemeler şöyle düşünüyorlar: neye yardım yataklık yapılıyor? Anayasayı ihlal edecek olanlara dolayısıyla ona yönelik bir ceza veriliyor. 

Ee o zaman niye üyelik yöneticilik diye ayırmak da  gereksiz gereksiz hale geliyor. Dolayısıyla burda bütün muhaliflerin aynı noktada eşitlenmesi söz konusu. İster düşünsel bazda ister eylemsel bazda bu devleti yıkmaya yönelik olsun olmasın, muhalif olanın bundan yargılanabilmesi söz konusu oluyor.

Turgay ise somut hiçbir şey olmadığı halde, hakkında somut hiçbir iddia bulunmadığı halde sırf açlık grevine girdiği ve ifade vermediği için müebbetle yargılanıyor.

Eski DGM'lerde, özel ağır ceza mahkemelerinde iddaların kanıtlanması gibi şeylerle uğraşmıyorlar ki. Yani savcılar bunları kanıtlamışlar kanıtlamamışlar, önemli değil. Polis önüne koyuyor fezlekeyi, “Şunları şunları yapmıştır, ifadesini alamadım ama ben biliyorum” diyor. Savcı da aynı şekilde fezlekeyi iddianameye çeviriyor. Savcılık makamı da böyle söyledikten sonra, mahkeme de “Ee savcı, koca polis teşkilatı yalan mı söylüyor?” diye düşünüyorlar herhalde ki bu iddiaları kanıtlamak için girişimde bile bulunmuyorlar. 

İddanamenin sınırsızlığı söz konusu ama savunma tamamen sınırlı.

Şimdi bunun çok tipik bir örneği de benim müvekkilim Tamer Tuncer'de oldu. Çatışmada yakalanıyor benim müvekkilim, aradan 10 yıl falan geçiyor çatışma sonucunda kendisi de vuruluyor tabii ki ve o kurşun, bedeninde saklı. Ondan sonra kurşun yavaş yavaş oynamaya, rahatsız etmeye başlıyor. Cezaevinde maruz kaldıkları darplar sonucunda yerinden oynamaya başlıyor. Ondan sonra kurşunu aldırıyor kendisi. Çatışmada elde edilen bir kurşun. Mahkemeye götürüyorsun, “Bu yargılamayı ilgilendirmiyor, dolayısıyla incelemek zorunda değilim. ” Ee peki ne ilgilendiriyor mahkemeyi? Yani eğer şu çatışma dava dosyası içinde yer almamış olsaydı, iddianamede yer almamış olsaydı, verilen hükümde etkili olmasaydı, derdik ki tamam mahkemeyi ilgilendirmiyor. Tam tersi bir durum var ortada oysa, bu çatışmada ölen polis memurundan dolayı da bu cezayı alıyor. Bu çatışmanın nasıl olduğunu izah edecek bir kurşun ortaya çıkıyor ve ilgilendirmediği söyleniyor. 
Ağırlaştırılmış müebbet ne ifade ediyor bugün? 
Şartlı salıverme ya da aftan yararlanmak mümkün değil. Zaten kısıtlı olan haklardan daha da az yararlanabiliyorsun, havalandırmaya daha az çıkıp, herkesle de görüşemiyorsun. Tek kişilik hücrede kalınıyor ve avukatlarla dahi görüş sınırlı. 
Dava için bundan sonra ne yapılması düşünülüyor?
Dava hakkında da temyize gönderdik. Dolayısıyla yargılama henüz kesin hükümle sonuçlanmış değil. Temyizin de bir iki yıl sürdüğü düşünülürse, yargılanan insanların bir kısmının 15 yılı bulan bir tutukluluk süresiyle karşı karşıya kalacağız. Bunlardan biri Nuri Akalın. Diğerleri de 12-13 yılı bulacak. Burada da kanunda tedbir olarak düzenlenmiş olan tutuklama müessesesinin nasıl bir cezalandırma aracı olduğunu görmek mümkün.