Çarşamba, 14 Ekim 2009 (17 yıl 4 hafta önce)
Sabahın erken saatlerinde Denizli'de reel sektörün kalbinin attığı Babadağlılar İşhanı'nının önündeyiz. Son günlerde intihar, kredi sıkıntısı ve haciz gibi sözcüklerle birlikte anılan Denizli esnafı, yeni güne başlamanın verdiği umutla birer birer kepenklerini açıyor.
Ancak bir yıl önceki hareketlilikten eser yok. Yüzler gülmesine gülüyor, ağızdan dökülen sözcükler "ihracat, üretim, stok..." diyor. Ne var ki, küresel krizin etkilerini derinden yaşayan kentte işsizliğin son 1 yılda yüzde 100'ün üzerinde artış göstermesi ile neredeyse her aileden biri işsiz kalmış durumda. Bu da bir zamanlar Türkiye'nin dışardan büyük göç alan sanayi kentlerinden olan Denizli'de tersine bir göç dalgası başlatmış.
Türkiye'nin üretim üslerinden olan Denizli'deki ilk durağımız 200 tekstil firmasının faaliyet gösterdiği Babadağlılar İşhanı'nda bölge esnafı stoklarını belirli düzeyde tutarak, yerli ve yabancı turiste her türlü kolaylığı göstererek ayakta duruyor. Denizli Ticaret Odası Başkan Yardımcısı Hüseyin Memişoğlu, iç piyasadaki talebin iki bacaklı Denizli ekonomisinin şansı olduğunu söyleyerek, "İç piyasada çok fazla etkilenme olmadığı için esnafın yüzü gülüyor. İç piyasa kendini hızla yeniliyor" diyor.
İşsizlikte ürküten artış
Gerçekten de bugün kadar ihracat odaklı çalışan firmalarda çalışan birçok kişi kendi firmalarını kuruyor, farklı ürünler ve inovatif fikirlerle Denizli'nin geleceğinde kendine bir yer arıyor. 20 yıldır Denizli‘de üretim ve ihracat yapan Yücel Tekstil Genel Müdürü Gökhan Çivrillioğlu da krizde ihracattaki düşüşü dengelemek için kapasiteyi yüzde 50 azalttıklarını belirtiyor. Çivrioğlu, ihracattaki düşüş ve kurlardaki dengesizliğe rağmen iç piyasa sayesinde ayakta durduklarını vurguluyor.
Ancak, bu güzel tablonun bir de karanlık tarafı var. Türkiye'nin dışardan büyük göç alan sanayi kentlerinden biri olan Denizli, işsizliğin pençesinde. Kentteki Türkiye İş Kurumu Müdürülğü'nden edindiğimiz bilgilere göre, son 1 yılda kuruma başvuranların sayısı yüzde 100'den fazla artmış. Denizli İşkur Müdürü Mevlüt Akman, Eylül 2009 itibariyle kendilerine iş bulmak için başvuranların sayısının 31 bin 161 kişi olduğunu aktarıyor. Bu rakam geçen yıl aynı dönemde ise 13 bin 441 olarak görülüyor. Ocak- Eylül 2009 tarihleri arasında 1014 kişiyi işe yerleştirdiklerini anlatan Akman, büyük ölçüde tekstil sektöründe yerleştirmelerin olduğu bilgisini veriyor.
İşçi mahalleleri boşalmış
Rakamların doğruluğunu gözümüzle görmek için Denizli'nin en bilinen işçi mahallesi olan Sevindik Mahallesi'ne gidiyoruz. Burası kente dışardan çalışmak için gelen ailelerin mesken tuttuğu bir mahalle. Sevindik'te bizi karşılayan manzara, kapalı dükkanlar, boş evler ve müşterisiz kahvehaneler oluyor. Bir zamanlar Afyon, Uşak, Dinar, Burdur, Isparta gibi illerden gelenlerin büyük bir çoğunluğu oluşturduğu mahallede adeta in cin top oynuyor. Mahallede yaşayan ve kentteki yüzlerce üretim tesisinde çalışan yüzlerce insanın, kriz sonrasında işini kaybettiği için memleketine geri döndüğünü öğreniyoruz. Mahalledeki Metropol Kıraathanesi'nin sahibi Murtaza Burunkaya eski günleri çok aradıklarını anlatıyor.
"20 yıldır buradayım ama böyle şey görmedim" diyen Burunkaya'nın veresiye defteri de şişmiş. Eskiden günde 700-800 çay dağıttığını ancak bugün artık 100 tane bile çay satamadığını anlatan Burunkaya,
"En az 3.5-4 bin TL alacağım var. Çayını kahvesini içen yazdırıp gidiyor. İşini kaybeden bir süre işsizlik sigortasından para alıp iş arıyor ancak umudunu yitirince gidiyor" diyor. Sadece bir sokaktan 20 ailenin gittiğini anlatan Burunkaya böyle giderse kendisinin de kapatıp gideceğini söylüyor.
Kaynak: Referans Gazetesi, 14.10.2009 Sevda Yüzbaşıoğlu