Çarşamba, 21 Ekim 2009 (17 yıl 3 hafta önce)
Bu ülkede en çok bulutları özlüyorsunuz. Başınızı gökyüzüne kaldırdığınızda garip bir toz bulutuyla karşılaşıyorsunuz. Güneşin batışını izlerken bulutları güneşin etrafında ya da ilk baktığınızda güneşin içindeymiş gibi gelir. Sonra uçakta giderken yoğun bulut kümeleriyle karşılaşırsınız. Yani sabah, öğlen ya da akşam ay erken doğmuşsa bulutla sevişmesini izleriz. Burada ise hava bomboz ve tozdan yapılmış gibi bir gökyüzü var.
Katar, Arap yarımadasının doğusunda bulunan Basra Körfezine uzanan küçük bir ülke olup kuzeybatısında Bahreyn, batı ve güneyde Suudi Arabistan ve doğuda Birleşik Arap Emirlikleri'yle çevrilidir. Tek sınır komşusu Suudi Arabistan olup diğer tarafları Basra Körfezi ile çevrilidir.
İstanbul‘dan kalkan uçak Antakya üzerinden Bahreyn‘e geçiş yaptıktan sonra Katar Emirliği‘ne iner. Zengin bir ülke olmasına nazaran büyük bir havaalanına sahip değildir.
Katar 1971 yılında bağımsız olmuş; bugünkü başkenti ise Doha‘dır.
Katar ‘da petrol rezervinin bulunması 1940 yıllarına denk gelir. Petrolden önce balık ve inci avcılığı ile geçinen Katar halkı petrol rezervlerinin bulunmasıyla birlikte yüksek yaşam standardına kavuştu. Katar, dünyanın en çok gaz rezervlerine sahip ülkesidir. Ülkede 7 adet doğalgaz üretim noktası var. Ülkede hiçbir şey yetişmiyor ve gıda başta olmak üzere tüm tüketim maddeleri dışarıdan sağlanıyor.
Katar ‘da Arapça ana dil olmasına rağmen İngilizce nerdeyse milli dil haline gelmiş. Dünyanın birçok ülkesinden insanlar çalışmak için Katar ‘a gelmişler. En çok da Suriye, Hindistan, Filipinler, Nepal halkından insan var. Ülkede yabancı işçi sayısı ise 1.5 milyonun üstünde olup, bu sayı sadece kayıtlı olan işçi sayısıdır. Tüm alışveriş merkezlerinde Filipinli ve Nepalli işçiler çalışıyor, üstelik çok düşük ücrete. Burada çok yoğun uluslararası emek sömürüsü mevcut.
Katar halkına sağlık ve eğitim hizmetleri ücretsiz veriliyor. Ana sınıfından üniversite bitene kadar eğitimden ücretsiz faydalanıyorsunuz. Ancak bu hizmet sadece Katar halkına mahsus. İşçi olarak gelmişsen ve eskaza burada hastalanıp da hastaneye gitmişsen eğer, anında sınır dışı ediliyorsun. Çünkü emek sömürüsüne dahil olabilmen için hastalıksız bedene sahip olman gerek.
2 Ekim yani bizim Katar ‘a gittiğimiz gün bindiğimiz uçakta İTO (İstanbul Ticaret Odası) heyeti ve birkaç bakan da vardı. 3 ve 6 Ekim tarihleri arasında ise Türk Malları Fuarı yapıldı. Ne tesadüftür ki tam da fuarın bittiği gün, yani 6 Ekim 2009 tarihinde Türkiye ile Katar arasında “Enerji Mutabakat Zaptı” imzalandı.
Düzenlenen bu fuarın amacı Türk devleti tarafından üstelik bizim cebimizden çıkan vergilerle Türk kapitalistler için yeni ticaret alanları yaratmakla birlikte önümüzdeki yıllarda enerji dağılımını sağlayacak ülke olarak, “Enerji Mutabakat Zaptı” nı imzalamaktı.
Ağustos ayı içerisinde Türkiye‘ye gelen Katar Emiri, elbette ki çok sayıda yardımcı ve korumalarıyla Bodrum‘da tatil yapmaya gelmemişti. Dünyanın en önemli LNG merkezi olan Katar ile stratejik işbirliği oluşturulması gerekiyordu.
1.si düzenlenen “Türk ihraç ürünleri” fuarı eşliğinde “Enerji Mutabakat Zaptı” imzalandı demiştik. İmzalanan zabıtla birlikte Türk kapitalistlere uluslararası emek sömürüsü için Katar kapıları açılmış oldu. Üstelik vizesiz. 29 Eylül 2009 tarihi öncesinde Katar ‘a gelen Abdullah Gül adeta el etek öperek Türk kapitalistlerin rahatça vizesiz girip çıkmalarını sağlayacak anlaşmayı yaptı. 29 Eylül 2009 tarihinden sonra ise Katar ‘a, 1.500 TL'li limitli kredi kartı ya da 1.000 dolarınız ve otel rezervasyonunuz varsa Katar‘a vizesiz giriş yapabiliyorsunuz.
Uluslararası emek sömürü cenneti Katar
Dünyanın en çok petrol rezervesine sahip olan Katar ‘da çok yoğun emek sömürüsü yaşanmakta. Ülkeye çalışmak için gelen Hintli, Nepalli, Sri Lankalı ve Flipinli işçiler çok düşük ücretle çalışıyor. Türk firması olarak Tekfen Holding başta olmak üzere birçok taşeron Türk firması Katar da otoyol, inşaat, otel, elektrik vb. işleri almış olup, yanlarında binlerce yabancı işçi çok düşük ücrete ve sosyal güvencesiz olarak çalışıyor.
Sahada 50 ila 70 derece sıcağın altında, yüzde 90 nemle birlikte ve her zaman çıkması muhtemel kum fırtınasının altında çalışan bir Nepalli mühendis en fazla 300 dolara çalışıyor. Örneğin hizmetli olarak çalışan Candar mesailerle birlikte 700-800 Q Riyali alıyor. (Yani 200 dolar civarında) ücret alıyor. Ofis içerisinde çalışan Hintli mühendisler var ki Türk mühendislerden çok da geri sayılmazlar ama 1.200 dolar gibi ücret alıyorlar. O da neredeyse en yüksek ücret sayılıyor.
Esir işçiler
Buraya gelen yabancı işçiler en az 2 yıl ülkelerine gidemiyorlar. Eğer gitmek isterlerse bir daha ülkeye giremiyor ve gidiş uçak biletini cebinden vermek zorundalar. Türk işçiler içinse önceden 6 aydı, Tekfen başta olmak üzere şirketler çıkışları 1 yıla çıkardı. Bu ülkede işçiler adeta bir mal gibi alınıp satılıyor. Katar halkından olan sponsorlar tarafından getirilen bu işçileri diledikleri şekilde firmalara satıyorlar. Çok düşük ücret alan işçiler bir de kendini getiren sponsora, yani efendisine en az 1 yıl çalışıp borcunu ödemek zorunda. Yoksa her bir sponsor dilediğinde getirdiği işçiyi sınırdışı edebilir. Tekfen Holding'e bağlı bir taşeron firmada 2 Filipinli, Virjinya ve Kerın, 1 Hintli kadın işçi, ücretleri kötü olmamakla birlikte henüz bu şirkete mukaveleleri yani satış kağıtları verilmemiş. Dolayısıyla sahipleri, yani bir önceki patronları dilediği gibi bir başka firmaya satışlarını yapabilir!
Tüm tüketim maddeleri dışarıdan sağlanmasına rağmen Katar ‘da barınmanın dışında temel tüketim maddeleri Türkiye'ye oranla daha ucuz. Ama zengin kesim için. Çünkü işçilerin mağaza ve marketlerden alışveriş yapmaları neredeyse imkansız. Bir tek cuma günü tatilleri var ve tüm mağazalar öğleden sonra açılıyor. Yabancı işçiler mağazaların önlerinde kuyruk oluşturuyorlar ve içeri alınmıyorlar. Çünkü zenginlerin görüntülerini bozuyorlar!
Burada tüm dünya markalarını görebilirsiniz. Zara, Mango, Nice, Adidas, Carrefour vb. Mağazaların içerisinde Fransız ve Uzakdoğu mutfakları da mevcut. Ancak buralardan işçilerin alışveriş yapması ve yemek yemeleri mümkün değil. Aldıkları iki kuruş maaşlarını ailelerine gönderiyorlar.
Zaten bu mağazaların önünden bile geçmeleri mucize bir şey. Kapıdaki güvenlik görevlileri (Bunlar da Sri Lankalı ya da Filipinli) üstlerine başlarına bakıp da işçi olduklarını anlayınca içeri almıyorlar. İşçiler sahalara külüstür araçlarla götürülürken yollar en lüks araçlarla dolu. Katar, 5-10 yıl içinde Dubai olma yolunda. Tüm oteller ve binalar son derece lüks döşenmiş.
Ülkeye gelen kadın işçiler genelde evlerde hizmetçilik ve çocuk bakıcılığı yapıyor. Her lüks mağazanın ününde Arap kadının yanında çocukları taşıyan bir çelimsiz ve zayıf Filipinli ya da Nepalli kadın işçilerini görebilirsiniz. Onlar için 3 öğün yemek ve bir de barınacak yer bulmak çok lüks sayılıyor. Yeri geldiğinde Arap erkeklerine genç ve güzel olanlar ise birer seks kölesi olabiliyor. Bu ülkede yabancı kadınlar kaçırılıp tecavüze maruz kalabiliyor.
Bu ülkede en çok bulutları özlüyorsunuz. Gökyüzüne baktığınızda sizi sarıp sarmalayacak ve pürüzsüz bulutları. Büyük olasılıkla da bu ülkeye sevdiklerini, çocuklarını, karısını, kocasını geride bırakıp emperyalist kapitalist sistemde birer modern köle olmak için gelen; ancak yakın bir gelecekte sınırları ve sınıfları olmayan ama bulutları olan dünyaya umutla bakan Nepalli Candar, Filipinli Virjinya ve Sri Lankalı Sudan bu özlemle gökyüzüne bakıyordur.
Bir insan hakları savunucusu olarak; bu ülkede insan emeğinin yoğun bir şekilde sömrülmesini, insan emeğinin üç kuruşa metaya dönüşmesini, insanların bir mal gibi alınıp satılmasını gözlerimle görmem, insanca ve insan onuruna yakışır bir yaşam için iki kat daha mücadele etme gerekliliğini bana ta yürekten hissettirdi.
İnsan Hakları Derneği Adana Şubesi Yönetiminden A. Argın