Çarşamba, 2 Aralık 2009 (16 yıl 11 ay önce)
Yoksulluk oranı krizin başlangıç yılı 2008'de bir önceki yıla göre 0.68 puan düşerek yüzde 17,11'e gerilerken yoksul sayısı da 328 bin kişi azaldı. Açlık sınırının altında yaşayanların oranı ise küçük de olsa arttı. 2007'de yüzde 0,48 olan açlık sınırının altında olanların oranı, 2008'de 46 bin kişilik artışla yüzde 0,54'e çıktı. Artışın tümünün kentlerde yaşandığı gözlendi; 2007'de 33 bin olan sayı 2008'de 122 bine ulaştı. Kırda ise, açlık sınırının altında olanların sayısı 43 bin kişi azalarak 252 bine geriledi.
Türkiye İstatistik Kurumu dün 2008 yılı yoksulluk verilerini açıkladı. 2008'in eylülünden itibaren etkisini artıran kriz, yoksulluk verilerine de yansıdı. Açlık sınırının altında yaşayanların oranı yüzde 0,48'den 2008'de yüzde 0,54'e çıkarken asıl dikkat çekici gelişme kentlerde yaşandı. Kentlerde açlık sınırının altında yaşayanların sayısı 2007'de sadece 33 bin düzeyindeydi. Krizle birlikte artış gösteren bu rakam 2008'de 122 bine yükseldi. Kentlerde sadece bir yılda 89 bin kişi açlık sınırının altına düştü. Kırda yaşayanlarda ise tam tersi bir gelişme yaşandı. 2007'de 295 bin olan açlık sınırının altındaki kişi sayısı, 2008'de 252 bine geriledi. Krizin başlangıç yılında kırda açlık sınırı altındakiler azalırken kentlerde arttı. Kriz yılı 2009'da da bu trendin artarak devam etmesi bekleniyor.
Kırda yoksulluk arttı
Yoksulluk oranında ise iyileşme gözlendi. 2007'de yüzde 17,79 olan yoksulluk sınırı altında yaşayanların oranı 2008'de yüzde 17,11'e düştü. Yoksulluk sınırının altında kalanların sayısı da 328 bin kişi gerileyerek 12 milyon 261 binden 11 milyon 933 bine düştü. Kentte yoksullar azalırken kırda yoksul sayısı arttı. 2007'de kentlerde 4 milyon 968 bin olan yoksul sayısı 2008'de 435 bin kişi azalarak 4 milyon 533 bine geriledi. Kırda da 7 milyon 293 bin olan yoksullar 107 bin kişi artarak 2008'de 7 milyon 400 bine çıktı.
Ücretliler daha yoksullaştı
Kriz, ücretli ve yevmiyeli çalışanlarda yoksulluğu da artırdı. 2007 yılında ücretlilerin yüzde 5,82'si yoksulluk sınırının altındayken 2008'de oran yüzde 5,93'e çıktı. Yevmiyeli çalışanlarda ise yoksulların oranı yüzde 26,71'den yüzde 28,56'ya yükseldi. Krizin başlangıç yılında sadece işverenlerde yoksulluk oranı geriledi. 2007'de yüzde 3,15 olan yoksulların oranı 2008'de 1,87'ye düştü. Kendi hesabına ve ücretsiz aile işçisi olarak çalışanların yoksulluğu da krizden nasibini aldı. Kentte ve kırda genele benzer durum yaşandı. Ücretli ve yevmiyelilerde yoksulluk oranı artış gösterirken işverenlerde geriledi.
Hizmet sektöründe yoksulluk geriledi
Ekonomik faaliyete göreyse yoksullukta en şanslısı hizmet sektöründe çalışanlar oldu. Hizmet sektöründe çalışanlarda 2008'de 0.53 puan azalan yoksulluk oranı yüzde 6,83'ye geriledi. Sanayi sektöründe çalışanların yüzde 9,71'i yoksulluk sınırının altındayken, tarımda çalışanların yüzde 37,97'si yoksul.
İlköğretime başlamamış olan 6 yaşından küçük çocukların yoksulluk riski ise yüzde 22,53 olarak hesaplandı.
Kadınlar daha yoksul
TÜİK'in araştırması, yoksulluk oranında genelde erkeklerden daha yüksek oranlara sahip olan kadınların üniversite mezunu olanlarının ise aynı eğitimli erkeklerden daha şanslı olduklarını ortaya koydu. Kadınlarda yoksulluk oranı yüzde 17,52 ile genel oranın üzerindeyken, erkeklerde yüzde 16,70 ile geride kaldı. Eğitim seviyesi ise kadınları yoksulluğa karşı daha korunmalı hale getiriyor. Eğitim seviyesi arttıkça kadınlarda yoksulluk oranı hem genele hem de erkeklere göre daha düşük oluyor. Üniversite mezunu kadınlarda yoksulluk oranı yüzde 0,43 iken erkeklerde neredeyse iki katı. Kadınlar kentli ve üniversite mezunu ise bu oran daha da düşüyor. Üniversite mezunu ve kentli kadınlarda yoksulluk oranı sadece yüzde 0,38, erkeklerde ise bu oran yüzde 0,52'ye çıkıyor. Kentli üniversite mezunlarında genel yoksulluk oranı ise yüzde 0,47.
Kalabalık ailede yoksulluk riski daha büyük
2008 yılında hanehalkı büyüklüğü 3 veya 4 kişi olan hanelerde bulunan fertlerin yoksulluk oranı yüzde 8,48 olurken, 7 ve daha fazla olan hanelerde fertlerin yoksulluk oranı yüzde 38,20 olarak hesaplandı. 7 ve daha fazla kişiden oluşan hanelerden kentsel yerlerde oturanlar için yoksulluk riski yüzde 26,95 iken kırsal yerlerde bu oran yüzde 54,03 olduğu belirlendi. Hanehalkı türüne göre çocuklu çekirdek ailede bulunan fertlerin yoksulluk oranı yüzde 15,42 olurken, çocuksuz çekirdek ailelerdeki fertlerde bu oran yüzde 8,76'ya düştü.
Kaynak: Referans Gazetesi 02.12.2009 | Şebnem Turhan |