Cuma, 27 Ağustos 2010 (16 yıl 2 ay önce)
Venezüella'yla Kolombiya arasında zaten gergin olan ipler Temmuz sonuna doğru koptu. Venezüella, Kendisini, Kolombiya Devrimci Silahlı Kuvvetleri (FARC) ve Ulusal Kurtuluş Ordusu (ELN) örgütlerine -Kolombiya'da iktidara karşı mücadele eden- kucak açıp topraklarını kullanmasına izin vermekle suçlayan ve bundan dolayı savaş açacağı tehdidinde bulunan Kolombiya'yla tüm diplomatik ilişkilerini kesti. Devlet Başkanı Chavez, yaptığı açıklamada asıl suçlu olarak ABD’yi gösterdi: “ABD’nin dümen suyunda hareket eden Kolombiya devleti savaşa davetiye çıkartıyor!”
Suçlu ABD olmasına ABD’ydi ama Afganistan ve Irak’ta savaşan, Asya’dan Kafkaslar’a, Güney Amerika’dan Afrika’ya kadar dünyanın birçok bölgesinde yüzbinlerce askeri bulunan ABD, Venezüella’dan ne istiyordu?
“Ya bendensin ya da karşımda”
ABD’nin sadece en gerzek değil, en saldırgan başkanlarından biri olarak tarihe geçen Bush’a ait bu söz. Her ne kadar Bush söylemiş olsa da, sözün asıl sahibi ABD emperyalizminin ta kendisi.
Tek kutuplu dünyadan hızla çift -ve daha fazla- kutuplu dünyaya yol alındığını idrak etmenin telaşıyla, stratejik politikasına işaret ediyordu bu sözüyle ABD emperyalizmi. Bugün, Kolombiya üzerinden sopa sallanan Venezüella’ya da söylenen aynı şey.
Neden Venezüella?
Nedenlerden biri, Chavez’in her platformda ve fırsatta ABD aleyhine konuşup, karizmasını ‘çizmesi’. Sadece konuşmayla da sınırlı kalmayıp, ülkede enerji başta olmak üzere bazı stratejik sektörlerde faaliyet gösteren şirketleri kamulaştırması. Venezüella devletiyle ortak yatırım yapan kimi ABD merkezli şirketlerin paylarını azaltması. Chavez’in Venezüella ile başlayıp Bolivya ve Şili’ye doğru genişleyen ABD karşıtı cepheyi genişletmeye çalışması. Giderek daha tok ve net olarak “Bolivar Birleşik Devletleri” projesini seslendiriyor ve yaşama geçirmeye çabalıyor olması. Daha da önemlisi bu projenin Latin ve Güney Amerika’da giderek daha fazla prestij ve taraftar kazanması.
Nedenlerden bir diğeri, dünyanın beşinci büyük petrol üreticisi olan Venezüella’da, henüz ispatlanmamış da olsa 500 milyar varil ham petrol olduğu tahminidir.
Amerikan Jeolojik Araştırmalar Enstitüsü, kısa bir süre önce tamamladığı araştırmasında böyle bir tahminde bulundu. Bu rakam, dünyanın en büyük petrol üreticisi Suudi Arabistan’ın rezervlerinin tam iki katı demek. Haliyle de vampir ABD’nin gözünü bu devasa zenginliğe dikmesi demek…
Saldırı stratejik, devam edecek
Güney Amerika’nın, özel olarak da Venezüella’nın kontrol edilip denetim altına alınması amacıyla ABD, geçtiğimiz Ekim'de topraklarında 7 askeri üs kurulması için Kolombiya'yla anlaştı. Kolombiya ile Venezüella arasındaki gerilimi de o andan itibaren derece derece yükseltti. İki ülkeyi savaşın kıyısına kadar getirdi. Gerçi Ağustos başında yeni seçilen Kolombiya Devlet Başkanı Juan Manuel Santos ile Chavez’in görüşmesi tansiyonu düşürdü. Karşılıklı barış mesajları verildi ve şimdilik savaş tamtamları sustu. Fakat, bu yanıltıcı olmamalı. Konjonktürel bir gelişme gibi gözükse de Kolombiya ile Venezüella arasındaki restleşme, esasında ABD’nin stratejik hamlelerinden biri. Sular nasıl hızla çekildiyse, aynı hızla yükselebilir de. Emperyalist politikaların anla veya dönemle sınırlı olmadıkları, karşılıklı hamlelerin yapıldığı inişli-çıkışlı süreçler olduğu düşünüldüğünde, iki ülke arasındaki gerilimin nasıl aylar içerisinde yükseldiği ve şimdi nasıl az da olsa düştüğü anlaşılır.
ABD, bu politikaları izlemekte ısrarlı olduğu taktirde Venezüella yönetimini kendi açısından öyle ya da böyle “zararsız” bir limana çekmek zorunda. Özellikle de kapitalizme temelden bir karşıtlığı ve uzlaşmazlığı bulunmasa da Chavez’in temsil ettiği ABD muhalifi reformist çizginin, Latin ve Güney Amerika’da giderek hakim hale gelmesi nedeniyle. Bunun, bölge halklarında kendisine karşı düşmanlığı yükseltmesi ve “arka bahçesi” olarak gördüğü hakimiyeti altındaki bölgede onun otoritesini sarsıp, onsuz bir yönetim umudunu büyüterek alternatif arayışlarını hızlandırması, ABD’nin tahammül gösterebileceği bir şey değil.
ABD, Chavez ile Venezüella halkını karşı karşıya getirmek, Chavez’i gerilim politikaları izleyip savaş atmosferi oluşturan bir lider olarak gösterip Venezüella halkı nezdindeki güvenini sarsmak için iki ülkeyi savaşın kıyısına kadar getirdi. Venezüella’da 26 Eylül’de yapılacak genel seçimler öncesi, bunu tamamen bilinçli ve planlı bir şekilde yaptı. Amaç, seçim öncesinde Chavez’in yıpratılması, halkın gözünden düşürülmesi ve seçimde de kaybetmesini koşullayacak siyasal iklimin oluşturulması. Uzun erimli emperyalist politikanın bir raundu daha sona erdi. Yeni raundların neler getireceği önümüzdeki dönemde belli olacak.