Salı, 14 Eylül 2010 (16 yıl 1 ay önce)
“Mazeret teorileri” evrenseldir; insanlar suçu kendi dışlarındaki etkenlere yıkarak kendilerini rahatlatma eğilimindedirler. Gerçek nedenlerden, zayıflıklardan ve boşluklardan bu sürekli kaçış, insanı zaman içinde kötürümleştirerek kendini geliştirip aşmasının yollarını kapatmaya neden olur.
Mazeret teorilerinin Türk tipi olanları özellikle “ilginç”tir. Hoca takmıştır; hakem ya taraf tutmuştur ya faulü görmemiştir ya da golü vermemiştir... Sırtı yere yapışmış güreşçi bile suçu hakeme çıkarmaya eğilimlidir!..
Siyaset arenasına gelindiğinde, mazeret teorilerini yardıma çağırmak çok daha komik ve acıklı sahnelere neden olur. 12 Eylül'deki referandum sonuçları açıklanınca “Hayır”cılar avaz avaz sorumlu arayışına çıktılar. Hemen hemen herkes faturayı kendi dışındaki etkenlere çıkarıyordu. CHP'nin bütün faturayı AKP'nin iktidar imkanlarından yararlanmasına, MHP'nin suçu Fethullah Gülen'in etkisine bağlamasına, “koca koca” adamlardan oluşan siyaset erbabının büyük bir pişkinlik ve ikiyüzlülükle bunları gündemleştirmesine bakınca “pes yani” demek bile yetmiyor.
Öğrencilik yıllarından kalma mazeretler hatırlandığında hala gülümseme yaratır. Çiğnene çiğnene atasözü ve özdeyiş mertebesine erişmiş mazeretler vardır. Çocukken, sıkışıldığında ders çalışmama gerekçesi olarak sıralanan “elektrikler kesildi”, bir yere ya geç gitme ya da düpedüz ekme durumunda bahane olarak “otobüs, tren, vapur... gelmedi” türündekiler en bilinenlerdendir. “Çok gürültülüydü DUYMADIM”, “çok kalabalıktı GÖRMEDİM”, “Çok zordu BİLMİYORUM” türünden gerekçelerle liste uzatılabilir. Neredeyse herkes kendi yaşamında bunun sayısız örneğiyle karşılaşmış, kendisi de bu listeye “katkıda” bulunmuştur.
Bunlar yine de daha “masum” olanlardır. İş siyaset sahnesi olunca; meydana dalaşma halindeki burjuva partiler, onların başkanları, sözcüleri, “hınk deyicileri”, yalakaları çıkınca referandum sonrası ortalık resmen sirke dönüverdi. İstanbul'un çok yağışlı olmasını “Hayır”ların düşüklüğüne bağlayanından, İzmir'de daha fazla “Hayır” çıkmamasını otoyol gişelerindeki trafik kazasını sorumlu tutanına kadar ortalık aksiliklerden geçilmez oldu. Eskilerin “insan kendisini beğenmese çatlarmış” diye bir sözü vardır. Tamam da, kendi kendini kandırmak için öyle bahane ve gerekçeler sıralanıyor ki, insan “Hırsızın hiç mi suçu yok” demeden edemiyor. Bütün bunların belli bir nesnelliği olsa bile -ki vardır-, bu nasıl bir yarış, kampanya ve değerlendirmedir ki, sadece tek kale oynanan bir maçmış gibi sunuluyor.
CHP'nin yazılı medyadaki kalemşörlerinden Melih Aşık, 13 Eylül tarihinde Milliyet'teki köşesinde yenilgi nedenleri olarak göstermek istediği mazeret teorilerinden bir kısmını şöyle sıralıyor:
“- İktidarın “Evet” yönünde devlet imkânları dahil bütün güçlerini seferber etmesi...
- Toplumu etkileyecek kişi ve kuruluşlar üzerinde baskı kurulması.
- Medyanın ağırlıklı olarak “Evet” yönünde çalışması...
- İş dünyasının “bitaraf olan bertaraf olur” tehdidiyle tek taraflı oy açıklamaya mecbur bırakılması...
- AKP’nin propagandaya büyük fonlar ayırması... Dağa taşa evet yazılması... Cadde ve meydanlarda bir tek olsun “Hayır” afişine rastlanmaması...
- AKP’nin başarılı PR yürütmesi, ünlü isimleri evet yönünde harekete geçirmesi. Hayır demeye kalkışanların takibe hatta baskı altına alınması...
- Sokağa çıkıp hayır propagandası yapan gençlerin ve kadınların dövülmesi, itilip kakılması... Güvenlik güçlerinin seyretmesi...
- Gazetelere günlerce verilen, her biri yaklaşık 40 bin lira tutarındaki tam sayfa ilanlar... İftar yemeklerinin bile ‘Evet’ propagandası için vesile yapılması...
- Bütün bunlara ek olarak AKP sözcülerinin anayasa değişikliklerini halka kendileri yönünden iyi anlattıkları da eklenebilir. Tayyip Erdoğan gündeme hâkim olmayı başardı. Anti demokrat maddeler demokrasi kılıfına iyi uyduruldu. 12 Eylül'ün darbe motifi AKP lehinde iyi kullanıldı.”
Yoruma ne hacet!..