Türk Hava Yollarında çalışan 240 işçi işten çıkarıldı. Bu sayının 300 ü bulması bekleniyor.
Türk Hava Yollalarında TİS görüşmelerinin uyuşmazlıkla sonuçlanması ve Hava-İş’in grev kararı almasının hemen ardından sürpriz bir şekilde toplu iş sözleşmesi imzalanmıştı. Sendika ile işverenin artık beyaz bir sayfa açtıklarını söyleyerek, kucaklaşmasının ardından, işverenin baskıları yoğunlaştı. Sürgünler, tayinler, taşeronlaştırmalar hızlanarak sürdü.
İmzalanan son TİS’in 8. maddesindeki "ikale" yoluyla iş akti feshi işverene bu olanağı sundu. İkale sözleşmesi başka bir birime tayin edilen işçinin anlaşma yoluyla 6 aylık ek tazminatla işakdinin feshini getiriyor. Sendikanın işçilere bir "kazanım" olarak sunmaya çalıştığı bu maddenin işten çıkarmaların önünü açtığı şimdi daha net görülüyor.
Son olarak THY patronunun taşerona devrettiği apron hizmetlerinde çalışan 240 işçinin iş akti feshedildi. İşçilerin beklentisine aykırı olarak Hava-İş yönetiminin sessiz kalması ve hiçbir eylem, direniş örgütlememesi tepki çekiyor. Son genel kurulda tabandaki işçilerin oluşturduğu muhalefet "Gökkuşağı hareketi" sendikayı göreve çağırıyor. Aşağıdaki bu yazı bu çerçevede “Gökkuşağı Hareketi” sözcülerinden Kaptan Bahadır Altan’ın yazıdır. Bahadır Altan daha önce Türk Hava yollarında işyeri temsilcisi iken sendikal faaliyetlerinden dolayı işten çıkarılmıştı.
Önce işçileri İstanbul’dan Anadolu’nun çeşitli yerlerine, Anadolu’dakileri alıp başka illere sürerek “ikale” sözleşmesini imzalamaya, yani kendi rızasıyla iş akdini sona erdirmeye zorladılar. Gerekçeleri TİS in sekizinci maddesiydi. Bunu Hava İş teklif etmiş, TİS maddesi olarak hükme geçmişti. Bu zeminde herşey “meşruydu!” Şimdi ise bu açılan yoldan tam gaz ilerliyorlar. Yıllardır şirkete emek veren işçiler kapı dışarı ediliyor. İkiyüz işçi hem de mesaiye geldiklerinde ellerine tutuşturulan fesih yazısıyla işten atılıyor. Sıranın kime geleceği belli değil.
Bu bir THY değil AKP klasiği…
Ankara veya İstanbul’da çalışan bir işçi düşününüz. Çocukları okula başlamış, ücretiyle orantılı bir düzen kurmuşken şimdi çocuğunu okulundan alıp Van’a doğru yola koyulmak zorunda! Kış üzeri orada ev, okul arayıp ailesini taşıyacak! Ya da 6 maaş ilave tazminat alıp işsiz kalacak. Dile kolay geliyor değil mi? Bunu düzenleyen TİS 8. maddesinin adı ise “İş güvencesi maddesi!”
Bir başkası sabah çocuğunu okula bırakıp geldiği iş yerinden eve işsiz dönüyor. İşverenin tek gerekçesi "Bu hizmeti kendi bünyemde üretmekten vaz geçtim, taşerondan satın alacağım, sizin emeğinize ihtiyacım yok!" oluyor. Yani işçinin işini aksatması, suç işlemesi vs. hiçbir neden yok. Bu kafayla "Dünyanın bir numarası" olacak ulusal hava yolumuz!" "Alicenap", "Çalışanına değer veren!" "Vefalı!" hatta "liberal!" hemi de "demokrat!" iktidarımızın emeğe bakışı tam da böyle!
Bu durumun diğer çalışanlara nasıl bir duygu yaşattığı ise ayrı bir problem. Yıllardır birlikte çalıştığı arkadaşı işten atılan bir işçi, bu şirketin elemanı olarak nasıl bir değere sahip olduğunu düşünecektir? İşine nasıl sarılacaktır? Korkuyla, kerhen, aidiyetten yoksun, bir zorunluluğu yerine getirir gibi yapılan işte verim olabilir mi? Bunun başka sektörlere oranla havacılıkta yaratacağı sorunları düşünebiliyor musunuz? THY işçilerine hakim olan, daha doğrusu bu yönetim anlayışının yarattığı hava budur. Çünkü bu kıyım ilk de değil. THY çalışanlarının Genel Müdürün yüzüne asılı duran sırıtışın arka tarafını defalarca yakından görme “şansları” oldu..!
Daha önce atılanlara hiçbir kitlesel tepki örgütlenmeyişi, bu zulüme rağmen işverenle sendikanın “Beyaz Sayfalar!” açması, içerden pis kokuların gelmesi vs. vs. Bütün bunları bir kenara atıp şimdi ne yapılmalıyı konuşmak gerekiyor.
Daha önce iki kez yazdığım, ancak Hava İş’in hep ipe un sererek hatta “Hayalci!” bulduğu çok somut öneriyi tekrarlıyacağım. Bunun örneklerini Tekel işçileri de başkaları dahatta tek başına Paşabahçe Devlet Hastanesinde direnen Türkan Albayrak vermiştir. Tek Gıda İş genel merkezi önünde dört gündür yeniden mücadele başlatan Tekel İşçileri hâlâ direnmektedir. Yani son bir yıl içinde birçok örnek yaşama geçmiş ve başarı sağlanmıştır. Havacılıkta ise bunun etkisi katlanarak olur.
Hava İş yöneticileri işverenle açtıkları “beyaz sayfanın” ne demek olduğunu önce kendileri anlamalı sonra işçilere açıklamalılar. Hiç olmazsa bu kez samimi olarak, topu işçilere atmadan, onları mücadeleden uzak tutacak senaryolar çizmeden, “işçiler istemiyor biz ne yapalım!” gibi bahaneler arkasına saklanmadan, şov yapmadan, sıcak koltuklarını terkedip adım atmalıdır.
Genel Müdürlük önüne çadırlar kurulmalı, işten atılan arkadaşlara ücretlerini sendikanın ödediği uzun soluklu bir direniş başlatılmalıdır. Nasıl haksız olarak işten atılan ISG işçilerine ücret ödeniyorsa, yıllarca aidat ödemiş THY çalışanları da işlerine dönene kadar sendikadan ücret almalıdır. Hava İş’in mali durumu buna fazlasıyla elverişlidir. Yapılan kıyım, bu faşist tavır teşhir edilerek kamuoyu desteği kolaylıkla sağlanır. Liberal demokrat maskeli yönetim anlayışı, bütün ülkeye ve dünyaya teşhir edilir. Ve emin olun bu 240 kadar işçinin TİS gereği olan, THY’nin başka birimlerinde istihdamı gerçekleşir. Dahası bundan sonraki saldırıların önü kesilir.
Her türlü sendika içi farklılık bir yana, bu arkadaşlarımızın mücadelesi bir yanadır. Sendika içi muhalefet Gökkuşağı Hareketi, işten çıkarılan arkadaşlarının mücadelesine sonuna kadar destek olacağını çok açık ilan etmiştir. Bu arkadaşlar günlerdir direniş başlatan Tekel işçilerinin yanındalar kendi arkadaşlarına çok daha aktif destek verecekleri açıktır. Artık sendikacıların hiçbirşey yapmadan oturma bahaneleri yoktur. Daha önce de yazdığım gibi bütün samimiyetimle direnişin ilk gece nöbetine talibim.
Emniyetli Uçuşlar…
Kaptan Pilot Bahadır Altan/ Sivil Havacılık sitesi