Bizlerle yaşayacaksın!..

Onun gibi sevdiğimiz insanları uğurlamak, böyle günlerde onlara dair söz söylemek çok zor oluyor

GÜNCEL
Perşembe, 4 Kasım 2010 (16 yıl 6 gün önce)

Sosyalizme inanmış bir hukukçu, militan özgürlük savaşçısı, yılmaz insan hakları savunucusu İbrahim Amcayı sonsuzluğa uğurladık.

Saat 11:30’da Kocatepe Camii’nde buluştuk son kez İbrahim amcayla. Herkesin yüzünde üzgün ama mağrur bir ifade vardı: “Çok erken ölümler oldu, yaşamayı en çok hak edenlerimiz için…”

Yüzelliden fazla dostu, arkadaşı ve evladı, onun sevgisi ve özlemiyle toplanmışlardı.

Camideki törenden sonra arabalarla mezarlığa gidilirken herkes suskun, hüzünlü…

Mezarlığa vardık, onu toprağa vereceğimiz yere geldik ve son bir veda için anmamıza başladık. Bir dakikalık saygı duruşundan sonra anmanın ilk konuşmacısı, yetiştirdiği avukatlardan Kazım BAYRAKTAR oldu:

Onu, onun gibi sevdiğimiz insanları uğurlamak, böyle günlerde onlara dair söz söylemek çok zor oluyor. Toplumsal siyasal duyarlılık, disiplin, sorumluluk ve fedakarlıklarla örülmüş bir yaşam... 12 Mart ve 12 Eylül faşizmi öncesi ve sonrası, ülkenin en karanlık yıllarında devrimcilerin, demokratların, komünistlerin yanında; sıkıyönetim mahkemelerinde, DGM’lerde, adına “emniyet” denilen işkencehanelerde işkencecilerin karşısında, cezaevlerinde, onur ve cesaret örneği bir insan, avukat, hukukçu... İbrahim AÇAN, İbrahim ağabeyimiz, İbrahim amcamız...

14 yıl aynı büroyu paylaştım onunla. 12 Eylül'ün en karanlık günlerinde, aynı çalışma ve mücadele ortamında birlikte üzüldük, birlikte sevindik. Bazı davalara birlikte omuz verdik. Yargılandım avukatım oldu. O tutuklandı, birçok meslektaşımla birlikte avukatlığını üstlendim. Müvekkili olmaktan da, avukatı olmaktan da onur duydum.

Her türlü haksızlığa, baskı ve zulme karşı cezaevinden cezaevine, mahkemeden mahkemeye koşarken 70’li yaşlarında dahi gösterdiği performans, yaşadığı coşku, üstlendiği işin sonuna kadar ısrarlı takipçisi olması ve her şeyi bilgisayar gibi kaydeden hafızası, gıyabındaki sohbetlerimize konu olurdu zaman zaman.

12 Eylülün faşist mahkemelerinde TİKB ana davalarında yapılan siyasal savunmaları yayınladığı için tutuklandı, yargılandı. Tutuklandığı gün cezaevinde ilk ziyaretine gittiğimde, onun görüşme yerine gelişini hatırlarım. Ne yaptığının bilincinde, canlı ve bakışlarından yansıyan moral üstünlüğü ile “düşünce suçlusu” İbrahim amca!.. Yıllardır avukatlığını yaptığı devrimci siyasal tutuklularla Ulucanlar Cezaevi'nde yan yana olmanın verdiği mutlulukla “...evimde gibiyim” demişti bize.

(...)
İbrahim AÇAN bir anı deposuydu. Gerek subaylık, gerekse avukatlık yaşamına ait yazılması ve gelecek kuşaklara aktarılması gereken çok değerli anılara sahipti. Aydın bir hukukçuydu. Faşizme karşı hak ve hukuk mücadelesi veren bir aydın olarak yayınladığı kitabına “Burada Hukuk Geçmez” adını verdi.

Avukatlığında insan hakları, hukuk, adalet ve demokrasi için nasıl mücadele verdiyse, subaylığında da hırsızlığın, yolsuzluğun, haksızlığın amansız düşmanı oldu. Bu uğurda kimi zaman emir-komuta ilişkisini bile hiçe saydı. Üstleriyle çatışmaktan kaçınmadı. Emekli olduktan sonra aynı karakteristik özelliğini avukatlıkta da devam ettirdi.

Çürümüş devlet sistemi içinde mesleki bir faaliyet değil, bir mücadeleydi onun yaşamı. Komünistlerin, devrimcilerin, aydınların yargılandıkları siyasal davalarda her zaman karşımıza çıkan, kendi yasalarını, içtihatlarını bile hiçe sayan, kendine bile saygısız, cüppe giymiş yargıç ya da savcı kılıklı gericiliğe ve faşizme karşı dişediş mücadele verdi.

Siyasal davalarda avukatlığını üstlendiği devrimcilerle kurduğu ilişki, bir süre sonra, eşi Perihan teyzenin de katılımıyla dostluğa dönüşürdü. Perihan teyze mektuplarıyla, İbrahim amca emeğiyle devrimci tutuklularla sıcak bir dayanışma içine girerlerdi. Perihan teyzenin devrimcilerle birlikte atan yüreği, 1996 yazındaki Süresiz Açlık Grevi ve Ölüm Orucu direnişinde ölüme yürüyen komünist ve devrimcilerle birlikte durdu.

Eşinin ölümü İbrahim amca için yaşamındaki en büyük acı ve bir dönüm noktası oldu kuşkusuz. Ama bakışlarındaki canlılık, yaşama mücadeleyle sarılma isteği hiçbir zaman azalmadı.

Seni sonsuzluğa uğurluyoruz, zor günlerin insanı...

Anıların insanlığın kurtuluş mücadelesinde yaşayacak...
Avukat Kazım BAYRAKTAR, konuşmasının ardından oğlu Hasan Selim AÇAN’ın babasına gönderdiği veda mesajını okudu:
Hayatta en çok üç şeyden gurur duydum:

Sosyalist olmanın gururunu duydum…

Başta Oya olmak üzere beni sürekli zenginleştirip çoğaltan yoldaşlara sahip olmanın gururunu duydum…

Bir de senin gibi bir babaya, mayasını annemle birlikte kardığınız hep arkamda olan bir aileye sahip olmanın gururunu duydum…

***
Seninle bir baba-oğul ilişkisiydi başlangıçta ilişkimiz… Ama zaman içinde sen bana, dünyada çok az insana kısmet olacak muazzam bir mutluluk yaşattın:

Hayat içinde yoldaşlaştık biz seninle!.. Aynı düşmanlara karşı dövüşür, aynı idealleri paylaşır hale geldik…

Ne zaman başım sıkışmışsa, ne zaman zor durumlara düşmüşsem senin bir biçimde yetişip bana omuz vereceğini; kapatıldığım hücrelere ışık, yaralarıma merhem olacağını bilirdim…

Ne zaman içim daralsa, nefessiz kaldığımı hissetsem içime bir umut, ciğerlerime taze bir soluk olarak dolacağını bilirdim…

Kendimi ne zaman çaresiz ve güçsüz hissetsem, bilirdim ki sırtımı yaslayabileceğim bir dağ olarak sen vardın!..

Ama şimdi…

***
Şimdi anamın yanına gidiyorsun!..

İyi günümde kötü günümde, sevincimde üzüntümde sen benim her zaman yanıma koştun! Ama ben bugün bu yolculuğunda bile seni uğurlamaya gelemiyorum…

Çaresizliğim büyük, acım büyük, öfkem büyük!..

İçin rahat olarak git BABA!..

Güle güle YOLDAŞ!..
Daha sonra Alınteri adına bir konuşma yapıldı:


‘

Ak yeleli aslan’a selam


Sevgili dostlar, yoldaşlar,

Yiğit özgürlük savaşçısı, babamız, “amcamız”, avukatımız İbrahim AÇAN’ı kaybetmiş olmanın acısını yaşıyoruz. İbrahim amcamızın dolu dolu yaşanmış, mücadele içerisinde pişmiş, hepimizi zenginleştiren deneyimlerini gelecek kuşaklara yazılı olarak da aktarmış, asla eğilmemiş mütevazı yaşam öyküsü onurumuzdur!..

O yaşamı boyunca onurlu ve dik durdu. Sol ve yurtsever hareket içerisinde -kendi deyimiyle- “devrimci gençleri” savunmaya, ünlü Commer Davası’yla başladı. Sonra tüm yaşamını buna adadı. Türkiye’nin dörtbir yanında komünistleri, devrimcileri devletin saldırıları ve mahkemeleri karşısında gözüpek bir biçimde savundu. Militan insan hakları savunuculuğunun gereklerini yaşamının her alanına taşıdı. Sosyalizm davasına sadık olmanın onurunu hukuk mevzisinde her zaman en yüksekte tuttu.

O, TİKB davaları başta olmak üzere tüm komünist, devrimci ve yurtseverlerin yalnızca avukatı değil, aynı zamanda arkadaşı, sırdaşı, yoldaşıydı. Perihan teyzemizle birlikte sadece mahkeme salonları değil, Türkiye’nin dörtbir yanındaki cezaevleri, işkencehaneler onların hesap soran, komünist ve devrimcilere sahip çıkan haykırışları ve anılarıyla doludur. Faşist rejimden darbe yemiş herkes onların çocuklarıydı. Onlarda yüzlerce erkek ve kadın evlatlarıyla ilişkilenişlerinin zengin deneyimi saklıdır.

O haykırışlar, o anılar ki, 12 Eylül karanlığında, teslimiyet, yenilgi ve yılgınlığın içerisinde başeğmezliğin örnekleriyle doludur. Aydın olma sorumluluğunun korkaklığın cenderesinde eritildiği koşullarda, İbrahim AÇAN gerektiğinde, yalnız kalma pahasına komünistleri, devrimcileri savunmaktan geri durmadı. Değerlerini satanlara inat gerçek bir aydın olmanın onurunu ayakta tuttu.

Komünistlerin değerler sisteminde bir sıçramaya işaret eden, faşist rejimin yarattığı yenilgi ruh haline darbe indiren, sonraki kuşaklara esin ve moral kaynağı, müvekkillerinin duruşunun ifadesi olan “Yargılayan Savunma”yı, sonuçlarının ne olacağını bilerek derlemeyi üstlendiği için 71 yaşında tutsak edildi. Tutsak düştüğünde, kendisine önerilen sulandırılmış aydın imtiyazlarına papuç bırakmayarak devrimcilerin koğuşunda kaldı. Militan hukukçu kimliğini hapishanede kaldığı süre boyunca da “devrimci gençler” için yazdığı dilekçelerle sürdürdü. Müvekkillerinin, çocuklarının, yoldaşlarının onurlu ve dik duruşuyla birleşik kırlaşmış saçlarına atfen taktıkları “Ak yeleli aslan” ünvanının içini her yönüyle doldurdu.

Sosyalizme inanmış bir hukukçu olarak, yaptığı işin ustası olmasının gücüyle sergilediği doğrudanlık ve dobralık onun ayırdedici özelliğiydi. Bu özelliği aynı zamanda ondaki sevecenliği güçlendiren bir erdemdi. İşte bu yüzden dostunun da düşmanının da saygısını kazanmıştır.

Bilinçli bir dostumuz olmanın ötesine geçmiş, yoldaşlaştığımız İbrahim amcanın ölümü hepimizi derinden sarsmıştır. Biz ancak onun yaşamında saklı olan erdemleri ileriye taşıyacaklar arasında olmakla teselli buluyoruz. Bu bilinçle tüm ailesinin, dostlarının, yoldaşlarımızın, hepimizin başı sağolsun!..

İbrahim amca sen rahat uyu!.. Daima çocuklarının, yoldaşlarının yüreğinde, bilincinde olacaksın! Sen hep bizimle kalacaksın!..




Anmada son konuşmalar, kuruculuğunu yaptığı İHD ve TİHV (Türkiye İnsan Hakları Vakfı) adına yapıldı. İHD'nin eski Genel Başkanlarından Akın BİRDAL kısaca şunlara değindi:
1986 yılında 12 Eylül faşizminin yıkıntıları arasında 98 kişi biraraya gelip İHD'yi kuralım derken İbrahim amca bizim yol göstericimiz oldu. Olayı hukuki yönleriyle ele alıp bize yön çizdi. Hakim ve savcı görüntüsü altındaki faşizmle tek başına yılmadan savaştı İbrahim amca. Bütün devrimci sanıkların, işkencelere maruz kalmış devrimcilerin İbrahim amcası oldu o. Benim İbrahim amcayla dostane bir samimiyetim de vardı. Foça'nın serin havasında Perihan abla, İbrahim amca, ben ve eşim biraraya gelmiştik. 1996 yılında Perihan abla ve eşimi çok kısa aralıklarla kaybettik. Ve şimdi burada karşılıklı yatıyorlar. Şimdi İbrahim amca da burada yatıyor. Belki ben de ileride burada yatacağım ve eşim, ben, Perihan abla ve İbrahim amca yine birarada olacağız.
THİV eski Genel Başkanı Yavuz ÖNEN'se şunlara vurgu yaptı:
1980'li yıllara 12 Eylül faşist darbesinin karanlığı çökmüştü. Ama bu karanlığın içinde hala parlayan yıldızlar vardı. İHD'yi kurmaya karar veren doksansekiz kişi içinde bize yol gösterenler vardı. İbrahim amca işte o yıldızlardandı. Burada İbrahim amca gibi birkaç isim daha sayabiliriz. AĞIRNASLI gibi, İbrahim TEZAN gibi... Biz mücadelemizi sürdürüp, 'kavgamız bitmedi' dedikçe İbrahim amcanın anısını yaşatacağız. İbrahim amca'ın arkasından gelenler, 'kavgamız bitmedi' dedikçe onun demokrasi, insan hakları, insan onuru ve hukuk mücadelesini devam ettirebilecekler çünkü kavgamız daha bitmedi.
Konuşmaların ardından İbrahim amcayı toprağa verdik.

Onu sonsuzluğa uğurladık.

Hoşçakal İbrahim amca!..