Cumartesi, 13 Kasım 2010 (15 yıl 11 ay önce)
Türkiye’deki yargıçlar, iki hafta önce Diyarbakır'da sonuçlanan 4 çocuk babası Abdullah Kurt'un “karakolda copla tecavüz sonucu ölüm” davasında ilk kez bir güvenlik görevlisine ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verdi. Duruşmalarda kendisine "Bana TSK'da Rambo derler" diyen emekli subay Salih Üner'i 16 yıl boyunca tutuksuz yargılayan mahkeme, ceza sonrası tutuklamayarak da dünyada bir ilke imza attı.
Diyarbakır 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nde iki hafta önce karara bağlanan işkence sonucu ölüm davası, 18 yıl boyunca gizli yürütülen bir utanç vakasını ortaya çıkardı. Olay, 19 Nisan 1992 tarihinde Diyarbakır'ın Bismil İlçesi'ne bağlı Birikê Köyü'nde yaşanan çatışma sonrası başlar. Olayda 3 PKK'li yaşamını yitirir. Köye baskın yapan Bismil Jandarma Tabur Komutanlığı'na bağlı askerler, gözaltına aldıkları 11 kişiyi önce Tepe Jandarma Karakolu'na, sonra da Tabura götürür. 11 kişi arasında 36 yaşındaki Abdulkadir Kurt, kardeşi Üzeyir, abisi Musa, yeğeni Türkan Kurt da vardır. İlk önce Abdulkadir'i sorguya alırlar. Bir saat sonra da diğerlerini... Abdulkadir fenalaşınca iki askerin yardımıyla yerlerde sürünerek nezarete getirilir. Durumu çok kötüdür ve ağzından kan gelmektedir. Abisi ve diğer köylüler mazgallara vurarak feryat figan edince hastaneye kaldırılır, ama 60 km ötedeki hastaneye yetişmez Abdulkadir. Durumun vehameti Adli Tıp Kurumu'nun otopsi raporuyla ortaya çıkar.
Adli Tıp Kurumu Başkanı Prof. Dr. Özdemir Kolusayın tarafından 15.06.1992 tarihinde Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilen raporda, ölüm nedeni şöyle yer alıyor: "Makata cop sokularak meydana gelen iç ve dış kanama..."
Hawar bira ez kuştim
Ölüm haberi karakola tez elden gelir. Ama gözaltındakilerin haberi yoktur bu durumdan. İşkence faslı birden kesilir. Ertesi gün geriye kalan 10 köylü Diyarbakır DGM Başsavcılığı'na çıkarılır. Abi Musa Kurt, savcıdan öğrenir kardeşinin öldüğünü. Kardeşinin işkence faslından dökülen "Bira ez kuştim" sözünü hatırlar, hawar sesi adliye koridorlarından Dağkapı Meydanı'na kadar yankılanır. Cenaze toprağa verilir, taziyeler kabul edilir. Bu sırada dramatik bir durum daha ortaya çıkar. Abdulkadir'in eşi o an 7 aylık hamiledir. Acılı eş Remziye Kurt, 2 ay sonra Mizgin'i dünyaya getirir. Mizgin bebekle yüzler buruk da olsa güler, yas havası dağılır. Bu dönemde Abdulkadir'le birlikte gözaltına alınan ve ağır işkenceler gören 17 yaşındaki yeğeni Türkan gerillaya katılır. Bir süre sonra köy yakınlarında yine çatışma çıkar. Karakol komutanı ölür, 2 gerilla da hayatını kaybeder. Askerin bu olaydan sonraki adresi Birikê Köyü'dür. Köylüler okul avlusunda toplanır, sıra dayağından geçirilir. Abdulkadir'in kardeşi Üzeyir alıkonulur ve o tarihten bu yana da akibeti meçhuldür. Aile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurur ve Türkiye, AİHS'in yaşam hakkını düzenleyen maddesini ihlalden aileye tazminat ödemeye mahkum olur. Köy çatışmanın olduğu gece boşaltılır, evler ateşe verilir.
Birikêliler artık göçebedir. 15 km ötedeki Bismil'e gelirler, ardından Diyarbakır, Adana, Mersin, İzmir ve İstanbul'a göç eder. Türk devleti, 2008 yılında 5233 sayılı Terörden ve Terörle Mücadeleden Kaynaklanan Zararların Karşılanması hakkındaki kanunu uyarınca köylülerin zarara uğratıldığını kabul eder ve 45 başvurucuya 12'şer bin TL tazminat öder.
Köylülerin avukatı tesadüfen öğrendi
Birikê köylülerinin avukatlığını üstlenen avukat Mehmet Bozkurt, Türkiye'nin utanç davasıyla tesadüfen karşılaşır. Abdulkadir Kurt olayını öğrenince aileye dosyayı sorar, bilgi alamayınca da savcılıkların kapısını çalar. Dava dosyasına kısa sürede ulaşır. Süreç şöyle gelişir. Bismil Cumhuriyet Savcılığı, 17 Şubat 1994 tarihinde 15 asker hakkında, "İşkence yapmak suretiyle adam öldürmek, iştirak etmek"ten TCK'nın 450/3 maddesi uyarınca ömür boyu hapis istemiyle dava açmıştır. Yargılama önce Diyarbakır 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nde başlar, ancak sanıkların asker olması nedeniyle davaya bakma yetkisinin Diyarbakır 7. Kolordu Komutanlığı Askeri Mahkemesi'nde olduğu gerekçesiyle Askeri Mahkeme'ye gönderilir. Diyarbakır Askeri Mahkeme de, sanıkların terhis olması ve askerlik görevinden ayrılmaları nedeniyle davaya Diyarbakır Ağır Ceza Mahkemesi'nin bakmakla görevli olduğuna karar verip dosyayı 30.04.2008 tarihinde uyuşmazlık mahkemesine gönderir. Uyuşmazlık mahkemesi de dosyayı Diyarbakır 3. Ağır Ceza Mahkemesi'ne verir. 7 Temmuz 2008'de başlayan yargılama, 13 duruşmanın ardından 27 Ekim 2010'da sonuçlanır.
Emekli subaya rekor ceza
Davanın karar duruşmasına tutuksuz yargılanan sanıklar emekli subay Salih Üner, asteğmen Osman Ulusoy ile erler Erkan Demircan, Ali Albayrak, Gökalan, Nihat Kayakuşu, Hasan Demir, Rasim Demirel, Zafer Kes, Turan Demir, Hüseyin Hasan Doğan, İsmail Açıkel, Faruk Altal, Mustafa Gündoğdu ve Şenol Şen katılmaz.
İddia makamı, mütalaasında, Kurt’u işkence ile öldürmekten yargılanan ve o dönem asteğmen olan emekli subay Salih Üner'in TCK'nın "işkence yapma suretiyle adam öldürme" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılmasını ister. Mahkeme heyeti, Üner'i TCK'nın "eziyet çektirerek kasten öldürme" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırırken, sanığın "dosyaya yansıyan geçmişteki hali, fiilden sonraki davranışları, olayı örtbas etme konusundaki çabaları, olay nedeniyle pişman olduğuna ilişkin bir halinin görülmemesi" nedeniyle indirim uygulanmasına yer olmadığına hükmeder. Mahkeme buna karşın sanığı tutuklamaz, ancak ahkkında yurtdışına çıkış yasağı getirir.
“Sayın hakim bana Rambo derler”
16 yıl süren yargılamadan ve mahkemenin çelişkili kararının ardından geriye Rambo lakaplı emekli subayın Diyarbakır 3'ncü Ağır Ceza Mahkemesi heyetine aktardığı tutanaktaki şu sözler kalır: "Biz o gün Bismil'e yardımcı kuvvet olarak gitmiştik. Orada bazı vatandaşlar alınmışlar. Bundan haberimiz yok, sorgulama yetkimiz de yok. Operasyon sonrasında biz silah bakımı yaptırıp istirahata çekildik. Askerler beni gözlerinde çok büyütüyorlardı. Böyle bir olay olduktan sonra da benim adımı vererek 'o yapmıştır, o yapabilir' şeklinde konuşmalar yapmış olabilirler... Sayın hakim bey Rambo lakaplı Asteğmen benim."
Kaynak: ANF