Gözlere kül serpmek

AKP gericiliğinin istediğini elde etmesiyle sonuçlanan anayasa referandumundan sonra yaşanan gelişmeler...

GÜNCEL
Pazar, 14 Kasım 2010 (15 yıl 11 ay önce)

“Nesnel gerçeğin insan düşüncesine atfedilip atfedilmeyeceği sorusu teoriye değil pratiğe ait bir sorundur. İnsan, hakikati, yani düşüncenin gerçekliğini ve gücünü, bu dünyaya aitliğini pratikte kanıtlamalıdır. Pratikten yalıtılmış düşüncenin gerçekliği ya da gerçeksizliği konusundaki tartışma, tamamiyle skolastiktir.” (Marks, Feuerbach Üzerine Tezler, 2. tez)

AKP gericiliğinin istediğini elde etmesiyle sonuçlanan anayasa referandumundan sonra yaşanan gelişmeler, “yetmez ama evet…” diyen liberallerin bile bazılarını hayalkırıklığına uğrattı.

Hamamın namusunu kurtarmak amacıyla koydukları biçimsel bazı kayıtlara karşın sonuçta Türkiye’nin “demokratikleşme yönünde ilerlediğini” iddia etmekte birleşen “İkinci Cumhuriyetçi”ler, bu doğrultuda yeni bazı adımlar bekliyorlardı. Buna karşın, eskisinden farksız, onu taklit etmekle kalmayıp yer yer rahmet okutan bir merkeziyetçilik ve despotizm yönelimiyle karşılaştılar.

Referandum sürecinde en fazla demagoji yaptıkları konuların başında “yargıda bürokratik kast ilişkileri ve vesayet işleyişinin kırılacağı” iddiası geliyordu. Ne var ki, HSYK için yapılan seçimleri Adalet Bakanlığı bürokrasisinin hazırladığı liste tulum olarak kazandı. Sonuçta daha önceki Kemalist bürokratik kastın yerini İslamcı bir kadronun alması, daha da önemlisi yürütmenin yargı üzerinde eskisinden çok daha güçlü bir denetim kurması gerçeğiyle sınırlı bir “değişim” yaşandı.

Biz bu filmi daha önce YÖK konusunda da görmüştük halbuki. Muhalefetteyken YÖK’ün en amansız muhaliflerinden biri pozları takınan AKP gericiliği, 12 Eylül faşizminin ürünü bu kurumu eline geçirdikten sonra onu eskisinden de pervasız kullanır oldu.

“Demokratik budalalık”


“Demokratik değişim” rüyaları gören bütün budalalarda, “referandumun arkasından yeni bir anayasanın hazırlığına girişileceği” beklentisi vardı. Tayyip Erdoğan, dereyi geçer geçmez bu işi de -şimdilik- 2011 seçimlerinin arkasına attı.

Referandum sürecinde liberal ahmakları tavlamak için kullanılan en etkili zoka, “12 Eylül’cülerden hesap sorulacağı” demagojisi olmuştu. 13 Eylül sabahı önlerinde “suç duyurusu” kuyruğuna girilen “ileri demokrasinin bağımsız savcıları”ndan bu konuda nihayet ses çıktı: “Zaman aşımı dolayısıyla tereddütteyiz!.."

Aynı “demokratik budalalık” Kürt sorununda, “karşılıklı iyiniyet adımlarına dayalı eli kulağında çözüm” beklentilerine kapılmıştı. Bunun yerine, görmek isteyene çok şey anlatan somut gelişmeler olarak; PKK ile yurtsever kitlenin arasının açılmasına dayalı çok yönlü tasfiye girişimlerine hız verilmesi, Hakkari ve Şırnak için özel planlar hazırlanması, Kürtçe’nin eğitim dili olarak tanınmasına asla yanaşılmayacağına dair kırmızı çizgilerin kalınlaştırılması ve nihayet Diyarbakır’daki düzmece “KCK Davası”yla karşılaşıldı.

Birileri bizleri hala, “bütün yetersizliklerine, kusurlarına, eksiklerine, tereddüt ve zorlanmalara rağmen demokratikleşme doğrultusunda ilerlediğimize” ikna etmeye çalışıyorlar. Herbiri meşrebine göre bazı kayıtlar koyarak yapıyor bunu. Kimileri “yetmez ama…” diyorlar, kimileri “burjuva demokrasisi olduğunu zaten baştan belirtiyoruz” ayağına yatıyorlar. Duruma göre kullanmak üzere cebinde 80 bayrakla dolaşıp 40 çeşit tanım üreten laf cambazları çıkıyor aralarından. Fakat sonuçta hepsi gelip aynı tespitte birleşiyorlar: “Demokratikleşiyoruz!”

Yalnız bu nasıl bir “demokratikleşmeyse”, 12 Eylül faşizminin dizayn ettiği devlet yapısı ve işleyişi, kurduğu kurumlar, hepsinden önemlisi yönetim anlayışı ve felsefesi, bazı yönlerde kısmen törpülenip göreli olarak yumuşarken birçok yönden de yeni unsurlarla güçlendirilip pekiştirilerek sürüyor. Kendisine yönelik en küçük bir muhalefet eğilimini dahi anında denetimsiz ve kuralsız bir devlet baskısı ve terörüyle karşılayan zorbalığın, despotizmin, keyfilik ve bürokratik merkeziyetçilin -bazı biçimsel farklılıklar dışında- sürmediğini ya da gevşediğini iddia edebilmek için ya bir fanusta ya da sırça köşklerde yaşıyor olmak gerek.

Daha da merkezileşmiş iktidar gücü


Bu ülkede ne menem bir “demokratikleşme süreci” yaşandığına dair somut gösterge özelliğine sahip neredeyse her gün yeni bir vak’a çıkıyor karşımıza. Eskisinden daha fazla merkezileşmiş ve pervasızlaşmış iktidar gücünün, özünde tüm topluma gözdağı verme amacıyla sahnelediği güç gösterilerinden birine daha geçenlerde tanık olduk: Rejimin tetikçisi Hürriyet’in başyazarı Oktay Ekşi gibi kaşarlanmış bir faşist dahi, sırf başbakan ve bakanları hakkında iğrenç bir hakaret cümlesi kurdu diye 39 yıldır başyazarlık yaptığı gazetesinden bir gecede şutlandı.

Oktay Ekşi hem bir gazeteci hem de bir insan müsveddesi olarak bu kaderi çok daha öncesinden yaşaması gereken bir yaratıktı. Fakat bu olayda, kısa bir süre önce benzer bir gözdağı operasyonununun nesnesi olan ünlü bir işkenceci katil polis şefinin “devrimci bir örgüte üye olduğu” gerekçesiyle tutuklanması olayında olduğu gibi Oktay Ekşi’nin -ve basındaki benzerlerinin- tasfiyesinde de Oktay Ekşi sadece bir figürdür. Ayrıca burjuva demokrasilerinde de tekeller ya da siyasal güç sahipleri, canlarını fazlasıyla sıkıp çıkarlarına halel getiren gazetecileri de gazeteleri de susturmaya çalışırlar ve bunu da binbir yolla başarırlar. Ancak devlet gücünün bu kadar dolaysız ve açık kullanımına dayalı bu tarz tasfiye ve gözdağı operasyonları ancak iktidarın alabildiğine merkezileştiği ve pervasızca kullanılabildiği otoriter baskı rejimlerinde görülür. Bu onlara özgü bir uygulama ve yöntemdir.

Bu tür somut olgu ve gelişmeler, devrimci proletarya açısından, sınıf düşmanının yönelimlerini, niyet ve hazırlıklarını zamanında isabetli olarak görebilmek için önemlidir. Burjuvazinin egemenlik yöntemlerinde, bunun biçim ve araçlarında meydana gelen her değişme, işçi sınıfı ve emekçi yığınların günlük yaşamlarında çoğu kez anında ve dolaysız sonuçlar doğurmakla kalmaz, gelecekte karşılaşılabilecek tehlikeler ve fırsatlar konusunda da bir fikir verir. Sınıf bilinçli proletarya, burjuvazinin sınıf olarak kendisiyle ve toplumla olan ilişkilerindeki gelişme ve değişimlere olduğu kadar burjuva karşıdevrim kampı içindeki gelişmelere de bu yüzden ne uzak ve kayıtsız kalabilir ama ne de onlara dair ilgisini sadece izleme, gözleme, yorumlama ve tartışmadan ibaret entelektüel bir gevezelik sınırları içinde tutar.

Somutluk korkusu


Zaten dikkat edilecek olursa, rejimin yapısı ve işleyişindeki değişikliklerin içeriği ve doğrultusunu “demokratikleşme” yönünde yorumlayıp herkesi de buna ikna etmeyi neredeyse tek faaliyet konusu haline getiren “ikinci cumhuriyetçi” liberalizmin bütün tür ve çeşitlerinin ortak bir özellikleri daha var: Somutluk korkusu!

Eğer Türkiye’deki siyasal gelişmelerin ana doğrultusu “faşizmin çözülmesi, burjuva demokrasisine gidiş” yönündeyse, o zaman strateji ve taktiklerde, sınıfın ve öncünün örgütlenmesi ve mücadele biçimlerinde, güçlerin mevzilendirilmesi ve ittifak ilişkilerinde, çalışma tarzında vd. bu değişime uygun hangi değişikliklerin yapılması gerektiğine dair somut ve net konuşmaktan mümkün olduğunca kaçmalarıdır. İçlerinde en somut olanlar, “değişimin öncüsü, en azından bugünkü taşıyıcısı” olarak gördükleri AKP ve Fethullah Gülen gericiliğine yanaşıp yaltaklanmayı açıkça benimsemiş olanları.

Ayrım çizgisi


Bugün her kim, hangi kayıt ve koşullarla hangi görünüm altında olursa olsun, Türkiye’deki rejimin yapısı ve işleyişindeki değişimin “demokratikleşme” yönünde olduğunu iddia ediyorsa, o, egemen burjuvaziyle aynı ideolojik safta demektir!

İşçi sınıfı ve ezilen yığınlar açısından bir dizi yeni tehlikeyi beraberinde getiren siyasal güç yoğunlaşmasını, burjuvazinin siyasal egemenlik ve baskı aygıtı olan burjuva devletin asli işlevini çok daha etkili bir tarzda yerine getirecek şekilde tahkim edilip güçlendirildiği bir yönelim ve gidişi, bilinçsiz yığınlar içinde zaten yaygın ve etkin olan rehavet ve gevşekliği daha fazla körükleyip güçlendirecek tarzda tam tersi yönde bir gidiş olarak yutturmaya çalışmak, sınıfın ve kitlelerin gözüne kül serpmekten farksızdır. Somut ideolojik-siyasi bir tutum ve duruş olarak bunun günümüzde ne anlama geldiğini, kimlerin değirmenine su taşıdığını görmek için, bu iddialar ve onların temellendirilişiyle basındaki “İkinci Cumhuriyetçi” yalaka takımının tez ve iddialarının karşılaştırmalı bir okumasını yapmak bile yeterlidir.

[Alınteri'nin Kasım 2010 tarihli sayısının başyazısıdır]