Cuma, 17 Aralık 2010 (15 yıl 10 ay önce)
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte birçok buluş da yaşamlarımızda yerini alıyor. Bunlardan birisi de kısa bir süre zarfında yaygınlaşması beklenen/istenen e-kitaplar…
Yazının icadından bu yana yaşadığı gelişmeyi/değişimi, kısacası yazının evrimini düşündüğümüzde, bu yöndeki teknolojik gelişim de kaçınılmaz görülüyor. Önceleri taşlara oyulan resimlerle başlayan bu süreç, sonrasında değişik şekillerde ifadesini bulan harflerin, ağaçlara, yapraklara işlenmesiyle devam ediyor. Papirüsün bulunmasıyla birlikte tabletler, ağaç parçaları yerini bu muhteşem kağıdın atasına bırakmıştır. Ama gelişim süreklidir ve durduğu yerde durmamaktadır. Nitekim yazının yaprak liflerinden yapılan bu kağıt öncüllerine işlenmesi de, teknolojinin ilerlemesiyle birlikte, görevini tamamlayıp yerini bugünkü kağıtlara bırakarak tarih sahnesinden çekilmiştir.
Bugün ise farklı bir teknolojinin kağıtların yerini almaya başlamasına tanıklık ediyoruz. Elektronik alandaki hızlı gelişim, bilginin kısa sürede erişilebilecek düzeyde programlanmasını da hızlandırmıştır. Artık birçok bilgiye sanal ortamda kısa sürede ulaşılabilmektedir. Sanal alandaki bu baş döndürücü gelişme, tekellerin de iştahını da elbette kabartmış, milyonlarca doların bu alana yatırılmasına neden olmuştur. Bu doğrultuda -tabiri caizse “kapanın elinde kalacak”- yeni icatları başkalarından önce piyasaya sürme yarışı da hızlanmıştır. İşte bu icatlardan biri de, kağıtların yerini alması beklenen elektronik kitaplar, yaygın adıyla e-kitaplardır.
Elektronik ortamlarda yayınlanmış ya da elektronik ortama aktarılmış, çeşitli yazılımlarla bilgisayarlar sayesinde izlenebilen kitap olarak yazılmış içeriğe e-kitap deniyor. Son dönemlerde bu yeni e-kitapları okuyabilmek için özel yazılımlar geliştirilmiştir. “E-kitap okuyucu” olarak adlandırılan bu minik bilgisayarlar bir süredir piyasaya sürülmüş ve kullanımına başlanmıştır. Tabii ki her kitap her okuyucuda çalışmamaktadır. Çünkü her şirket, kendi geliştirdiği cihazın daha fazla satılmasını ve böylece yeni bir kar kapısının sahibi olmayı hesaplamaktadır. Bu nedenle kitabın yazarı ya da yayıneviyle anlaşıp telif hakkını alarak, kitabı sadece kendi cihazlarında çalışabilecek şekilde satışa sunacaktır.
E-kitabın ticari olarak bir pazar oluşturması online kitap tekeli Amazon’un çıkardığı “kindle” e-kitap okuma cihazıyla patlama yapmıştır. Amazon, geliştirdiği kitabın geçtiğimiz günlerde okuyucudan büyük bir ilgi görerek iyi kar elde ettiğini “büyük bir başarı olarak” sunmuştur. E-kitabın bu cazibesi, Türkiye’deki şirketleri de harekete geçirerek pazar yaratma yarışına dahil etmiştir.
Teknolojinin bu kadar geliştiği günümüzde, bilgiye ulaşımın paralı olması, bunun bir kar aracı olarak kullanılması, bilim ve teknolojinin sermayenin elinde olması ve onun gelişmesine hizmet etmesinin bir sonucu olarak karşımızda duruyor. E-kitapla yeni pazar alanları açılırken, bilgi sadece parası olanların ulaşabileceği bir lüks olarak hayatımızdaki yerini korumaya devam ediyor.
[Alınteri'nin Aralık 2010 tarihli sayısından alınmıştır]