Perşembe, 17 Mart 2011 (15 yıl 7 ay önce)
Sağlık Bakanı, 13 Martta yapılan sağlık çalışanlarının mitinginde “Doktor Che’nin izindeyiz!” yazılı dövize tepki gösterdi. Sağlık Bakanı Tepki göstermesinin kendince haklı sebepleri vardı elbette. Sadece “ideolojik” birkaç yüz insanın katıldığı bir miting olarak lanse ettiği oysa 30 bin sağlık çalışanının katıldığı eylemde taşınan dövizle ilgili olarak; “Siz Che’nin izinde olabilirsiniz ama biz Che’nin izinde değiliz…” diyerek kendileriyle arasındaki ayrımı da çok net bir dille ifade etmiş oldu.
Sağlığın parasız olduğu Küba ile tek bir hekime 640 kişinin düştüğü ve sağlığın paralı olduğu Türkiye'deki ayrımı vurgulamak gerekiyordu! Sağlık Bakanlığı'nın görevini, “…Bugün Sağlık Bakanlığı'na ve ilgili organizasyonlara düşen görev kamu sağlık hizmetlerini mümkün olan en yüksek sayıdaki insana ulaşmak için geliştirmek, önleyici bir tıp programı geliştirmek ve halkı sağlıklı yaşam konusunda yönlendirmektir..” şeklinde tanımlayan Che ile, Dünya Bankası'ndan aldığı direktifler sonucunda sağlıkta dönüşüm adıyla uygulanan özelleştirme emrini yerine getiren sermayenin sağlık anlayışı arasındaki farkı elbette dile getirmek gerekiyordu!
Herkesin eşit, ücretsiz ve gelişkin bir sağlık hizmetinin verilmesinin devletin başlıca görevleri arasında yeraldığı sosyalist sistemle, sağlık uygulamasının kar üzerine kurulduğu ve sağlık hizmetinin parası olana sunulduğu kapitalist sistem arasındaki farkı biliyoruz elbette. Bu nedenle de Sağlık Bakanı'nın vurguladığı “ayrı ayrı yollardayız” ifadesi hiç de şaşırtıcı değil. Hatta Akdağ'ın da ifade ettiği kapitalizmin bu farklı yolunu biraz daha iyi anlayabilmek için sağlık hizmetindeki dönüşüme kısaca bakmak bile yeterli:
Genel Sağlık Sigortası'nın uygulamaya girmesiyle beraber sağlık alanındaki yıkım da kendini daha hızlı ve daha net bir biçimde ortaya koydu. “Herkese eşit kapsamda ve kalitede sağlık...” gibi sözlerle allanıp pullanarak karşımıza çıkarılan yasanın aslında nasıl bir yıkımı ve eşitsizliği getirdiğini görmek için ise çok beklemek gerekmedir.
Aslında sağlıktaki yıkım politikaları 1980’lere dayanan bir süreç olarak başladı. Sağlık alanına yapılan harcamaların kısıtlanması, personel ihtiyacının karşılanmaması, çalışanların kazanılmış haklarının gaspıyla başlayan bu süreç, kapılarının sonuna kadar sermayeye açılmasıyla ve tam bir kar alanına dönüştürülmesiyle devam etti. Sağlıkta dönüşüm adı altında, sağlık hizmetlerinin özelleşmesi, paralı hale getirilerek piyasaya devir edilmesine de hız verilmiş oldu. Uygulanan bu programlar sonucunda güvencesiz çalışma olabildiğince arttı, sadece aile hekimliği uygulamasıyla 100 bin sağlık çalışanı sözleşmeli çalışmaya mahkum edildi.
Taşerona bağlı çalışanların sayısı 120 bine ulaştı. Böylece güvenceli çalışma ortadan kalktığı gibi, sağlık hizmeti de taşerona devredilerek özelleştirildi. Çalışanlar arasında farklı ücretler uygulamaya konularak, bir rekabet ortamı oluşturulmaya çalışıldı. Koruyucu sağlık hizmetlerinin uygulandığı sağlık ocakları gibi birinci dereceden sağlık kurumları işlevsizleştirilerek hasta sayısının artmasına neden olundu. Bütün bunlara ek olarak sağlık giderleri hastaların sırtına yüklendi; vergi, genel sağlık sigortası primi, her hizmet alışında muayeneye, ilaca, tıbbi cihaza katılım payı ve başvurduğu hastanenin sınıfına göre yüzde 40'la yüzde 70 arasında değişen oranlarda ilave ücret alınarak parası olana sağlık hizmeti uygulamaya konuldu.
Bütün bu uygulamalardaki amaç ise sağlığı tamamiyle özelleştimek. O nedenle de sağlıkçıların yapmış oldukları sözkonusu miting sermayeyi tedirgin ediyor. Çünkü işin daha da dallanıp budaklanma ihtimali, bunun yanında artık daha gür bir şekilde dillendirilen “Grev” çağırısı, işlerin eskisi gibi kolay yürütülemeyeceğini de gösteriyor. Akdağ’ın da vurguladığı gibi “yollar ayrıdır”. Sağlık çalışanlarının insanca çalışacakları ücret ve insanca çalışma koşulları yanında herkese sağlık hizmetlerinin ücretsiz uygulama istekleriyle sermayenin parası olana sağlık, tekellere, ilaç firmalarına sınırsız kar, güvencesiz çalışma yolları ayrı ayrı hatta birbiriyle ters yönde ilerlemektedir. Bunlardan hangi yola girileceği ise mücadeledeki kararlılık ve militanlıkla belirlenecektir.