Cuma, 18 Mart 2011 (15 yıl 7 ay önce)
Japonya'da meydana gelen 9.0 şiddetindeki deprem ve sonrasında yaşanan tusunamiyle birlikte binlerce insan ölümcül zarar gördü: Şimdiye kadar resmi olarak bilinen hayatını kaybedenlerin sayısı dörtyüzonüç, binlerce yaralı ve yediyüz seksendört kişi ise kayıtlara kayıp olarak geçti. Hala depremin yarattığı etkilerle boğuşan; beslenme, barınma gibi sorunların hala tam olarak çözülemediği Japonya, şimdi ise çok daha büyük ve yıkıcı bir tehlikeyle karşı karşıya: Nükleer sızıntı!..
Üstelik bu tehlike, sadece Japonya’yı değil özellikle yakın ülkelerde daha fazla olmakla beraber tüm dünyada etkisini gösterebilecek bir yıkıcı güce sahip. Yıllarca en güvenilir ve en iyi enerji elde etme kaynağı olarak reklamı yapılan nükleer santraller, dünyanın teknoloji bakımınından en gelişmiş emperyalist ülkesi olan Japonya’da bile söylenenlere inat ölüm saçmaya, binlerce insanı radyasyon tehlikesi altında bırakmaya devam ediyor.
Ne ironiktir ki, 2. Dünya Savaşı sırasında dünyanın ilk nükleer katliamına maruz bırakılan ve acısını bugün bile insanların yaşadığı bir ülke, bu sefer kendi eliyle insanları ölüme, acıya ve yıkıma maruz bırakıyor. Tam da kapitalist mantığa uygun bir sebepten üstelik... Daha fazla kar, daha fazla nükleer güç… Şu anda kapitalist ve emperyalist ülkeler arasında nükleer enerjiye sahip olma konusunda büyük bir yarış söz konusu. Nükleer enerji hem daha fazla güç anlamına geliyor, hem de daha fazla sömürü daha fazla kar anlamı taşıyor.
Bunun yanında nükleer santraller atom bombasının hammaddesini üretiyor. Onun getireceği kar ve güç fırsatı, taşımış olduğu tehlikeyi de onlar için önemsizleştiriyor. Sonuçta 2. Dünya Savaşı sırasında atılan atom bombasının etkisini orada yaşayan insanlar ödedi. Şimdi olduğu gibi bundan en fazla etkilenecek olanlar, başka yerlere gitme imkanı olmayan, ücretsiz sağlık hakkına sahip olmayan Japonya’nın yoksulları… Japonya’daki nükleer santralde meydana gelen sızıntının boyutları ise hala tam olarak bilinmiyor; biz bunu “Bilgiler tam olarak açıklanmıyor, saklanıyor” diye de okuyabiliriz. Ancak binlerce insanın nükleer sızıntıdan etkilenmiş olduğu tahmin ediliyor. Bu ise gelecek nesillerin sakat olması, kanser vakalarının artması, doğal örtünün yok olması demek… Yani gelecek nesillere kapitalizm ve onun kar hırsı acı ve ölüm saçıyor…
Japonya’da yaşanan nükleer sızıntının ardından tepkilerin arttığı dünyada bazı ülkeler geçici olarak nükleer santralleri kapatma kararı aldı, ama burada “geçici”nin altını çizmekte yarar var. Bu “tepkiler biraz hafifleyene” kadar şeklinde anlaşılmalıdır. Çünkü bu kadar büyük bir güç kapitalizm için asla vazgeçilmezdir. Bundan vazgeçmek demek, emperyalist yarışta geride kalmak, sömürünün nimetlerden yararlanamamak demektir. Neden peki? Kapitalist üretimde sanayinin vazgeçilmez temeli enerjidir. Sürekli ve ucuz bir enerjiye sahip olmak demek, aynı zamanda üretim alanında o kadar fazla söze sahip olmak, o nedenle de kapitalist ülkeler açısından (enerji sektörü) büyük bir rekabet anlamına geliyor. Bu nedenle de toplumdaki tüketim alışkanlıkları yeniden düzenlenerek, toplum daha fazla enerjiye bağımlı, elektriksiz yaşayamaz bir hale getiriliyor. İhtiyaç bile olmasa elektrik tüketimi kamçılanıyor. Bu şekilde de maliyeti faturalara yansıtarak enerji ucuza mal edilmiş oluyor. Enerji kapitalizm için bu kadar büyük bir meta iken, onun kar elde etmesini sekteye uğratacak herhangi bir şey karşısında elbette o kadar tavizsiz olacaktır / olmak zorundadır. Ozon tabakasının delinmesini, çölleşmenin artışını, türlerin yok olmasını, su kaynaklarının tükenmesini vs. o nedenle de önemsemiyor.
Peki Türkiye bu konuda ne durumda? Elbette ki belli bir nükleer güç olma hevesi buradaki sermayenin de iştahını kabartmış durumda, bu yarışta onlar da geride kalmak istemiyorlar, bu nedenle nükleer santral yapma planları birbiri ardına devreye sokuluyor, uluslararası anlaşmalara imza atılıyor. Japonya’da yaşanan durum ise elbette ki bu, planları etkilemiyor.
Mersin Akkuyu’ya yapılması planlanan nükleer santralle ilgili olarak Başbakan kalkıp; “Riski olmayan hiçbir yatırım yoktur. Yani evinize tüpü de koymamak mı gerekir” diyerek, nükleer santrallerin taşıdığı tehlikeyi küçümsemekle kalmıyor, gerçekleri saklayarak insanlarını kandırıyor. Türkiye’de yapılması planlanan nükleer santrallerin konumlarına baktığımız zaman bunların hepsinin deprem fay hatlarına yakın yerlerde ya da tamamen üstünde olduklarını görüyoruz. Örneğin Akkuyu’daki santralle ilgili olarak Jeoloji Mühendisleri Odası'nın yapmış olduğu araştırma sonucu, buradaki yerin böylesi bir santral için uygun olmadığı ve yakınından geçen Ecemiş Fay’ının tehlikeli bir fay olduğu ortaya çıkmış olmasına rağmen, plan hızla devreye sokuluyor. Çünkü sermaye için burada tehlike altında olan insanların da doğanın da bir önemi yok. Oysa örneğin Mersin'de güneşten çok rahat enerji elde edilebilecek sistemler kurulabilir. Üstelik çevreye ya da insana hiçbir zarar vermeden. Ya da uygun olan yerlerde rüzgardan enerji elde edilebilir. Yani yenilebilir enerji kaynakları yaşamak için gerekli olan enerji ihtiyacının büyük bir kısmını aslında karşılayabilir.
Ancak, şu anda varolan teknoloji ve üretim mantığı, her şeyin önüne kar elde etmeyi koyduğu için, en kısa ve ucuz yoldan enerji elde etmenin yoluna bakacaktır. Yani bu sistem içinde bu işin çözümü mümkün değildir. Ancak, enerjinin herkes için yaşamsal bir hak olduğu ve herkese ücretsiz sunulduğu sosyalist sistemde, daha yeni üretim modellerinin uygulandığı yeni teknolojilerle, enerji çok daha daha verimli kullanılabilir. Çünkü bu sistemde kar değil, toplumsal ihtiyaçlar belirleyicidir. O nedenle de önceliği bu belirleyecektir.