Arşivde unutulan katliam

Jandarma, “Arşivde bulduk” diyerek planı mahkemeye gönderdi. Bu ibretlik belge, katliamı da hiçbir kıvırtmaya meydan vermeyecek şekilde kanıtlıyor

GÜNCEL
Perşembe, 7 Nisan 2011 (15 yıl 7 ay önce)

Bundan 10 yıl önce 20 cezaevine birden düzenlenen 19 Aralık saldırısına ilişkin duruşmalar sürüyor. Saldırının Bayrampaşa ayağında oniki tutsak hayatını kaybetmişti. Bunlardan altısı, kimyasal gazlarla yakılan kadınlardı. Onlarca tutsak gaz ve kimyasallarla ciddi şekilde yaralandı. 19 Aralık saldırısı ve sonrasında yaşananlar ailelerden tüm topluma yayılan travma şeklinde varlığını her alanda hissettirdi.

Saldırıya uğrayanlarla alay eder gibi 10 yıl boyunca davayla ilgili hiçbir ciddi gelişme kaydedilmedi. Operasyonu planlayanlar, planı bir yıl boyunca enine boyuna tartışıp en ince detayına kadar planlayanlar, saldırı emrini verenler ve arkalarındaki siyasi/askeri irade gözlerden gizlenmeye çalışıldı. Operasyonda saldırı emrini veren olarak gösterilen sadece iki rütbeli vardı; üstelik bunlardan biri ölmüş, diğerinin de ordudan uzaklaştırılmıştı! Dolayısıyla bugüne kadar davayla ilgili olarak hiçbir rütbeli yargılanmadı.

Bakırköy Adliyesi 13. Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki dünkü duruşmada (6 Nisan) o sırada cezaevinde bulunan Hacı Aziz Kum ifade verdi. C 12 koğuşunda hükümlü olarak kaldığını ve 19 Aralık sabahı silah sesleriyle uyandıklarını belirterek şunları söyledi: "Koğuşun kapı altında sıkışıp kaldık. Gaz bombaları atılıyordu. Ana koridora çıktık. Erol Arıkan arkadaşımız vurulmuş, yerde yatıyordu. Bizde bir yerlere sığınmaya çalışıyorduk. Farklı bloklara bakan camlardan 'Hepinizi öldüreceğiz' sloganları atılıyordu. Camları kırıyorlardı. Nefes alamaz duruma gelmiştik. Şu anda yaşamamız şans eseri''. Murat Ördekçi'nin teslim ol çağrısı yapıldığı sırada vurulduğunu söyleyen Kum, aynı havalandırmada üç kişinin de vurulduğunu anlattı. Kum, ifadesin,i "En az mağdur olanlar bile ölümle burun buruna geldi. Ölüm emrini veren ve uygulayan herkesten şikayetçiyim" diyerek tamamladı.

Israrlar üzerine İstanbul İl Jandarma Komutanlığı, “Arşivde bulduk” diyerek planı mahkemeye gönderdi. Dönemin Adalet Bakanı Hikmet Sami Türk, 11 yıl sonra “arşivde bulunduğu söylenen” saldırı planıyla ilgili olarak Vatan Gazetesi'nin sorularını yanıtladı. Türk, "Plandan haberimiz yoktu. 19-20 Aralık gecesi yapılan, aslında genel bir aramaydı. Savcılar 20 ilde arama yapılmasını istedi. Planda cezaevinde 70 silah olduğu istihbaratı var. Bu olasılığa karşı plan yapılmış" gibi zavallıca açıklamalar yaparken, dönemin Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürü olan HSYK üyesi Ali Suat Ertosun da kendisini, “Devletin, kendisine karşı direniş olacağını öngörüyorsa plan yapması kadar doğal bir şey var mı? Hangileri hangi cezaevine gidecek diye plan yapılmayacak mı? Operasyon sıfır zayiat amacıyla başlatılmıştır. Direniş olduğu için bu noktaya gelmiştir" diye savunmaya kalkabilmiştir.

"Arşivde unutulan" bu ibretlik belge, katliamı da hiçbir kıvırtmaya meydan vermeyecek şekilde kanıtlıyor. Bayrampaşa'daki siyasi kadınların neden yakıldıklarını, en küçük bir direnç belirtisinin bile nasıl gözüdönmüş bir terör ve saldırganlıkla bastırılmaya çalışıldığını, tutsaklar üzerinde psikolojik baskı kurmaya ne kadar önem verdiklerini 20 sayfayı okuyunca öğreniyorsunuz. Bu bir katliamdı, şimdi herkesin malumudur. Hesabı sadece mahkemelerde sorulmakla kalmayacak!

Ekte, o günlerde de sürecin nesnel tablosunu vermeye çalışanlar içinde yer alan Gökçer Tahincioğlu'nun “Planda hayata dönüş yoktu” başlıklı haberini yayınlıyoruz:

Planda hayata dönüş yoktu

2000’deki “Hayata Dönüş”ün Bayrampaşa Planı, operasyonun kanlı biteceğinin, gaz bombası yağdırılacağının ve çok sert davranılacağının önceden planlandığını ortaya koydu

Ölüm oruçları gerekçe gösterilerek 19 Aralık 2000’de Bayrampaşa Cezaevi’ne düzenlenen operasyonda 11 tutsak hayatını kaybetti, onlarcası kullanılan gazların ve kimyasal bombaların etkisiyle kalıcı sakatlıklara uğradı. 10 yıl sonra sadece bir uzman çavuş ve 38 asker hakkında dava açıldı, operasyonu planlayan, komuta eden, kullanılacak silahları belirleyen hiçbir rütbeli yargı önüne çıkarılmadı.

Jandarma ‘yan yok’ dedi
Bakırköy13. Ağır Ceza Mahkemesi’nde 10 yıl sonra açılan davada operasyon harekat planı jandarmadan istendi. Jandarma Genel Komutanlığı, elinde bulunmadığını, İl Jandarma Komutanlığı’nda da olmadığını bildirdi. Ancak İstanbul İl Jandarma Komutanlığı, ısrarlı talepler üzerine, “Arşivde bulduk” diyerek bugün yapılacak duruşma öncesi mahkemeye planı gönderdi. Plan, operasyonun kanlı bir biçimde biteceğinin, mahkumların üzerine gaz bombası yağdırılacağının ve mahkumlara yönelik çok sert davranılacağının önceden tasarlandığını ortaya koydu.

İsmi “TUFAN”
Operasyonun adının “TUFAN” olduğunun belirtildiği plan, devletle tutsaklar arasındaki görüşmelerin devam ettiği, tutsakların anlaşma halinde eylemlerini bitireceklerini açıkladıkları 15 Aralık tarihini taşıyor. Aylık olarak arama yapılabilen ve arama yapıldığına yönelik tutanaklar düzenlenen Bayrampaşa Cezaevi’ne 5 yıldır girilemediği, cezaevinde 70 kadar silah ve el bombası bulunduğu, silahların üzerlerine bomba ve kimyasal sıvılar yağdırılan kadınların koğuşunda saklandığı ifade edildi.
Planda mahkumların nevresimleri örüp, çatıya çıkarak askerlere kızgın yağ dökebilecekleri gibi ihtimaller sıralanırken, operasyonda yapılacaklar 20 sayfada düzenlendi.

Görüşmenin başladığı gün
Operasyonun can kaybıyla biteceği de öngörülerek, “Örgütlerin muhtemel bir müdahalede jandarma tarafından gerçekleştirildiği iddiasında bulunmak üzere örgüt içi infazla  öldürecekleri "teröristleri" belirledikleri” belirtiliyor. Plana göre; operasyonu yapan Jandarma Özel Komutanlığı, mahkumların, eylemi sonlandırmak üzere daha görüşmelere başladığı gün olan 12 Aralık 2000 günü İstanbul’a hareket etti.

‘Bol bomba at’
Operasyon sonrasında Adli Tıp tarafından “fazla kullanımı öldürücüdür” tespiti yapılan gaz bombalarına geniş yer ayrılan yapılacaklar listesi şöyle:
-  Tavanlar ve duvarlar delinerek içeriye gaz bombaları atılacak.
-  Uygun her yerden göz yaşartıcı bombalar atılarak dirençleri kırılacak.
-  Hukuki sorumluluk doğurmayacak şekilde bütün safhalar kamera ve fotoğraf makinesi ile tespit edilecek.
-  Televizyon kanallarına ait helikopterlerin uçuşuna engel olunacak.
-  Kararlılık gösterilerek hükümlüler psikolojik baskı altına alacak.
-  Kullanacakları kesici ve delici aletlere karşı misliyle mukabele edilecek. Ateşli silah kullanılması durumunda tereddütsüz mukabelede bulunulacak.
-  Hükümlü ve tutuklularca yapılan barikatlar koğuş dışına doğru temizlenecek, mukavemet, denge prensibi kullanmak suretiyle kırılacak.
-  Teslim alınanların acil sorgulaması yapılarak istihbari bilgi sağlanacak.
-  Operasyona iştirak edecek tüm personelin isim listesi ve kan grupları tespit edilecek.
-  Bütün gruplar operasyon kararlılığını göstererek hükümlü ve tutukluları baskı altına alacak.
-  Operasyonun komutanı Jandarma Bölge Komutanı Tuğgeneral E.H., Komutan Yardımcısı B.E.’dir.

 
GÖKÇER TAHİNCİOĞLU, 7 Nisan 2011, Milliyet