Pazar, 24 Nisan 2011 (15 yıl 6 ay önce)
Kapitalizm geleceksizlik, güvencesizlik, işsizlik ordusu, taşeronlaşma, özelleştirme, rekabet sisteminin her alana girmesi, insan hayatının hiçe sayılması, ücretli kölelik düzeninin çalışan işçi ve emekçiyi her alanda kapsaması, hak arayanın “terörist” ilan edilmesi, asimilasyon, baskı, sömürü, zulüm, şiddet, psikolojik baskıların artması, çalışanların bireyselleşmesi, bencilleşmesi, “bananeci” olması, her şeyin parayla ölçülmesi, kısaca sermayenin çıkarları için çalışan işçi-emekçilerin köleleşmesini sağlamak demektir.
Bu uzunca tanıma neden ihtiyaç duyduğuma gelince; bunu ancak şu şekilde açıklayabilirim: Bir zamanların elit tabakası olarak sayılan profesörler, doktorlar, kısaca sağlık çalışanlarının en üst kesimi bugünlerde iki günlük bir grev yaptılar. “Neden ihtiyaç duydular” diye bir soru geliyor akıllara. Bu soruyu biz de sorduk grev esnasında doktorlara, profesörlere. Neydi dertleri, dünyanın maaşını alırken rahat mı batmıştı acaba bu doktorlara, prof’lara; asistanlarla, hemşirelerle, hasta bakıcılarla, teknik çalışanlarla, uzmanlarla el ele verip neden grev kararı almışlardı?
İlk olarak 13 Mart 2011’de “Çok Ses Tek Yürek” olarak Ankara merkezli genel bir çağrıyla, tüm kitle örgütleriyle birlikte tüm sağlık çalışanları haklarını aramak için, seslerini duyurmak için sokağa çıkmışlardı.
Peki sorun neydi? Sorun 10 sene önce sağlık çalışanlarının, güya daha verimli iş yapmalarını sağlamak için yasalara giren ”performans” meselesi! Performans kaliteli iş yapabilmek, sağlıklı iş yapabilmektir. Ama kapitalist sistemin “performans” anlayışı, işin sadece nicel kısmı, yani doktorların bir günde kaç hasta muayene edeceğiyle ilgili. Muayene ettiği hastayı doğru dürüst muayene etti mi? Doğru tanı koyabildi mi? Hastadan doğru tahlil istedi mi? Doğru reçete yazdı mı? Bütün bunlardan sonra hasta ile doktor, yapılan işten memnun kaldılar mı?
Bu sürece bir göz atalım: Hastalanıyoruz, doktora gidiyoruz. Doktor bize kaç dakika ayırabiliyor? Doktorun yanına girmemizle çıkmamız neredeyse bir oluyor! Ne yapıyor doktor? Şöyle bir bakıyor, şikayetini soruyor ve seni hiç muayene etmeden; “Şu, şu, tahlilleri yaptır, şu röntgeni çektir gel.” diyor ve sen bunları yaptırıyorsun. Tekrar doktora geliyorsun, doktor tahlillere şöyle bir bakıyor, röntgeni inceliyor ve reçete yazıyor “Git bunları kullan” diyor. Şansa, eğer yapılanlar doğru ise sağlığınızda düzelme oluyor. O zaman “Allah razı olsun doktordan” diyoruz. Eğer ilaçlar iyi gelmezse, bir de yan etkileri olursa “Allah belasını versin, ne biçim bir doktor, bir ilaç yazmayı, muayene etmeyi bile bilmiyor, dünyanın da parasını alıyor. Haram zıkkım olsun!” diyoruz. Burada olan şey hasta ile doktorun karşı karşıya gelmesi. İşte tcanalıcı nokta tam da burası! Kapitalizmin getirdiği “performans”, doktorlardan 'adam gibi' muayene yapmasını, doğru teşhis koymasını istemiyor, hastanın iyileşmesini, sağlığına kavuşmasını hiç umursamıyor. Sadece doktorlar arası rekabetin hızlanmasını ve kaç saatte kaç hasta kaydı yapıldığının tespitini önemsiyor.
Hasta memnun değil, doktor memnun değil, asistan memnun değil! Kapitalist sistem, performansta konulan sayıyı yakalamak için uykusuz, yorgun düşen doktorların, esnek çalışma saatlerini yayan bir anlayışa karşı seslerini çıkarmadan ücretli köle olarak çalışmaya devam etmelerini beklemekte.
Bütün bunlar, kapitalizm ve onun temsilcisi olan sermayenin, hükümetin ve düzen partilerinin umurunda bile değil. Onları ilgilendiren tek şey doktorların günlük muayene dosyalarına kaç hasta sayısı işlendiği. Çünkü bütün hastanelerde reçetelerimize, borç olarak geçirilen muayene ücreti vardır. Eczanelere gittiğimizde karşılaştığımız şey şudur: İlaçların bedelinin dışında, ek olarak muayene ücreti de hastalardan kesilir. Bu durum hastalarla eczacıları birbirine düşman etmişti bir zamanlar. Sanki eczacılar bu paraları keyfi olarak alıyormuş gibi gözüküyorlardı. Tabii işin aslı yukarıda belirttiğimiz gibiydi. Bunun dışında devlet hastanelerinde 2 lira olan muayene ücretleri özel hastanelerde 8-10 lira arasında değişmekte, üniversite hastanelerinde daha da vahim bir hal almakta.
Bütün bunlarla birlikte, bir de aile hekimliği var yaşantımızın önemli bir kısmına oturtulan. Güya her ailenin özel hekimi olacak diye yutturulmaya çalışılan şey, aslında yavaş yavaş sağlığın ticarileştirilmesinden ibarettir.
Hastanede çalışan doktorların, tam gün çalışmasının zorunlu hale getirilmesi, devlet hastanelerinde çalışan doktorların özel hastanelerde çalışmasının yasaklanması da işin başka bir tarafıdır.
Fakat işler hiç de beklendiği gibi olmadı. Önce asistanlar ve doktorlar bu olaya karşı çıkmışlar ve etraflarında kim varsa bu sistemin (performans) yanlışlığını anlatmaya başlamışlar. Önce uzman hekimler profesörlere anlatmışlar, ama sadece kendilerine uygulandığı gibi bir yanlışa düşmüşler. Fakat daha sonra görmüşler ki işin aslı bu şekilde değil. Çünkü bu durum Prof’ların ve doktorların altında çalışan sağlık emekçilerinin de çalışma koşullarını etkiliyor. O zaman buna hep birlikte karşı çıkmak gerektiği konusunda hemfikir olup, birlikte bir eylem yapmaya karar veriyorlar ve “Çok Ses Tek Yürek” olmaya çağırıyorlar bütün sendikaları, kitle örgütlerini. Çünkü kendileri de artık elit bir kesim değil! Kapitalizm onları da yutmaya, yok etmeye, ücretli köle haline getirmeye çalışıyor. İşte hem halkın sağlığı söz konusu, hem kendi gelecekleri söz konusu olduğundan, buna hep birlikte dur demek gerekiyordu ve hak ancak sokakta aranabilirdi ve öyle de yaptılar.
İlk olarak 13 Mart 2011 de bir yürüyüş yaptılar. Kapitalizmin kölelik düzenine karşı beyaz önlükleriyle Ankara sokaklarını çınlattılar. Daha sonra da 2 günlük bir grev yapmaya karar verdiler; 19 Nisan ve 20 Nisan günlerinde bütün sağlık çalışanları bulundukları hastanelerde iş bıraktılar. Sadece acil servis ve yoğun bakım üniteleri çalışıyordu. Beyaz önlüklerinin üzerine grev önlüklerini giydiler. Hastane girişlerine büyük büyük “Bu iş yerinde grev var!” pankartlarını astılar. Büyük bir coşku, heyecan ve muhteşem bir birliktelik vardı. Öğle saatlerinde Ankara’da greve giden bütün sağlık çalışanları Ankara Numune Hastanesi’nin önünde bir araya gelerek Sağlık Bakanlığı’na yürüyüşe geçti. Fakat polisi karşılarında buldular, sonra Abdi İpekçi Parkı’na gelindi. Orada konuşmalar yapıldı ve sonrasında hava muhalefeti (yoğun bir yağmur) nedeniyle grev etkinliğine akşam devam etmek üzere dağılındı. Akşam saat 17.00’de başlayan etkinlikle tekrar bir araya gelindi ve etkinlik saat 21.00’e kadar devam etti.
Grevin 2. günü sabah Dışkapı Hastanesi’nde başhekimin grev yapmak isteyen sağlık çalışanlarına şiddet uygulayarak grevi engelleme girişimi üzerine bütün hastanelerde grev yapan sağlık çalışanları, aldıkları karar doğrultusunda otobüslerle Dışkapı Hastanesi’ne doğru yola çıktılar Orada basın açıklaması yapılarak başhekimin bu tavrı tüm Türkiye kamuoyuna sloganlarla, ıslıklarla, zılgıtlarla teşhir edildi ve ardından hastane başhekimliğinin özel güvenlik görevlilerine astırdığı utanç pankartının önüne gidildi. Pankartta “Hastanemizin bütün birimlerinde kesintisiz hizmet verilmektedir” yazıyordu. Burada da sloganlarla, zılgıtlarla, alkışlarla, basın açıklamasıyla burada da durum teşhir edildi. Otobüslere binilerek Hacettepe Hastanesi’nde buluşmak üzere yola çıkıldı. Dışkapı Hastanesi sağlık çalışanları da bizlerle birlikte Hacettepe Hastanesi önüne geldiler.
Yapılan bütün bu yapılan eylemler yeterli miydi? Tabii ki hayır! Ama önemli olan şey şu gerçeği görebilmekti: Kapitalizm ve onun temsilcileri sermayedarlar; geleceksizliği, güvencesizliği, kölelik düzenini sadece işçi-emekçi için değil seviyesi, mevkisi ne olursa olsun, emeği ile çalışan her kesimi yok etmektedir ve edecektir
Bütün bunlardan yola çıkarak yapılan haksızlığın, sömürünün, asimilasyon politikalarının muhatabı sadece bir kesim değildir. Kapitalizm bölerek, parçalayarak, “Sen şusun, sen busun!” diyerek birleşmemizi, bir araya gelmemizi engellemeye çalışmakta. Çünkü korkuyor; bir araya gelince ne kadar yenilmez bir güce ulaşacağımızı biliyor.
[Ankara'dan sağlık emekçisi bir Alınteri okuru]