Çarşamba, 8 Haziran 2011 (15 yıl 5 ay önce)
KOMÜNARCA
Kapitalist Üretim Sisteminin Ürünü Olarak Küresel Isınma
Kapitalizm sömürmeye devam ediyor. Burjuvazinin bitmek tükenmek bilmeyen kar hırsı, işgallerle, iş cinayetleriyle, savaşlarla insan üzerinde etkisini gösterirken, petrol kaynaklarıyla, kömür/maden havzalarıyla, kendine yeni alanlar yaratmak için yaktığı ormanlarla da doğayı sömürüyor.
Kapitalizmin amansızca sömürdüğü doğa, çeşitli değişikliklerle bu sömürüye karşılık veriyor. Dünyada hemen her bölgede yaşanan sıcak/soğuk hava dalgaları, buzulların erimesiyle birlikte deniz seviyesindeki yükselme ve buna bağlı olarak kıyı kesimlerde su baskınları, kuraklık, çölleşme doğanın sömürülmeye verdiği ilk tepkiler. Sistemin kendi yarattığı bilim adamlarının buna verdiği isim ise “küresel ısınma”.
Küresel ısınma nedir?
Dünyanın yüzeyi güneş ışınları tarafından ısıtılıyor. Dünya, bu ışınları tekrar atmosfere yansıtıyor ama bazı ışınlar su buharı, karbondioksit ve metan gazının dünyanın üzerinde oluşturduğu doğal bir örtü tarafından tutuluyor. Bu duruma sera etkisi deniyor. Bu da yeryüzünün yeterince sıcak kalmasını sağlıyor. Ama son dönemlerde fosil yakıtların yakılması, ormansızlaşma, hızlı nüfus artışı ve toplumlardaki tüketim eğiliminin artması gibi nedenlerle karbondioksit, metan ve diazot monoksit gibi gazların atmosferdeki yığılması artış gösterdi. “Bilim adamlarına” göre işte bu artış küresel ısınmaya neden oluyor.
Sera gazlarının doğal salınımı aslında doğa tarafından soğurularak doğal bir denge oluşturuluyordu. Doğadaki organik maddelerin doğal çürümesi 220 milyar ton karbondioksiti yüzde 95’i ) atmosfere salıyor. Bu karbondioksit okyanuslarda çözünerek ve fotosentez süreciyle yeniden doğal döngüye katılıyor. Karbondioksitin geriye kalan yüzde 5'i insan faaliyetlerinin sonucu üretiliyordu.
Ancak sanayinin gelişmeye başlamasıyla birlikte kapitalist üretim faaliyetlerinin bir sonucu olarak, insanın atmosfere saldığı sera gazı oranı giderek arttı ve hala artmaya devam ediyor. Sanayide kullanılan kömürün yakılması, petrolün işlenmesi, sera gazı oranının artmasındaki en büyük beşeri nedenlerden bir kaçı olarak gösteriliyor. Bunlara bir de burjuvazinin çıkarları için yok ettiği ormanlar ve rekabete dayalı olan bu sistemin doğal sonucu olarak tüketim toplumundaki artış da ekleniyor.
Kullanılan fosil yakıtların, sanayinin de artmasıyla beraber atmosferde birikerek sera gazı etkisi yapacağı ve bunun da dünyadaki dengeleri değiştireceği 1880li yıllarda zaman zaman ortaya atılmış. Ancak o günün koşullarında bilimsel bir temele oturtulamayan, tahmin olarak kalan bu söylemler yüksek sesle dile getirilememiş, getirildiği anda da burjuvazinin çıkarlarını doğrudan etkileyeceği için egemen güçler tarafından üzeri örtülmüştür.
Küresel Isınmanın doğaya ve insana etkileri
Kapitalist sömürü düzeninin bir sonucu olarak küresel ısınma, doğayı ve insanı pek çok açıdan olumsuz etkilemektedir.
Kutuplardaki buzulların erimesiyle birlikte deniz suyu seviyesinin yükselmesi kıyı kesimlerde toprak kayıplarını artırıyor. Örneğin 1960’ların sonlarından bu yana Kuzey Yarıküre’de kar örtüsünde yüzde 10’luk bir azalma oldu. 20’inci yüzyıl boyunca deniz seviyelerinde de 10-25 cm arasında bir artış olduğu saptandı.
Küresel ısınmaya bağlı olarak dünyanın bazı bölgelerinde kasırgalar, sellerin ve taşkınların şiddeti ve sıklığı artarken, bazı bölgelerde uzun süreli, şiddetli kuraklıklar ve çölleşme etkili oluyor. Soğuk hava dalgaları, sıcak hava dalgaları sürekli olarak yer değiştiriyor. Kışın sıcaklıkların artması, az yağışlı bölgelerin mevsim normallerinin üstünde aşırı yağışa maruz kalması ve bunların uzun yıllar tekrar etmesi iklimlerin değiştiğinin göstergesi olarak kabul edilmektedir.
Bu değişikliklere adaptasyon ve mutasyona uğrayamayan, koşullara ayak uyduramayan bitki ve hayvan türleri de ya azalıyor ya da tamamen yok oluyor.
Küresel ısınmanın en önemli sonuçlarından birini de kuraklık oluşturuyor. “Pek çok yerleşim alanı çölleşme tehlikesiyle karşı karşıya kalabilir” uyarıları yapılıyor. Bununla beraber “hastalıkların da artacağı öngörüsünü” de dikkate almak gerekiyor.
Ne yapıldı/Ne yapılıyor?
Kapitalist sistemin insanlığı getirdiği son nokta olarak küresel ısınmaya karşı, burjuvazi İlk kez 1979 yılında Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) öncülüğünde "Birinci Dünya İklim Konferansı" düzenlemiş; konferansta fosil yakıtlardan ve CO2 birikiminden kaynaklanan küresel iklim değişikliği vurgulanmıştır. Yapılan ilk ciddi konferans, 5-12 Haziran 1992 tarihindeki Rio de Janerio kentinde toplanan UNCED (Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı) idi. 160’tan fazla ülkenin katılımı ile İklim Değişimi Çerçeve Konvansiyonu imzalandı. Bu konferans sonucunda Rio Deklarasyonu yayımlanmış; Birleşmiş Milletler ve Avrupa Topluluğu ülkelerinin de içinde bulunduğu 184 ülkenin taraf olduğu Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 21 Mart 1994 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Ancak sistemin kendi yarattığı bilim adamlarının söyledikleri bile sermayedarları ikna etmemiştir. Emperyalist kapitalizmin başını çeken ülkelerden bazıları imzalamamakta diretmişlerdir.
Bir diğer önlem olarak da yine burjuvazinin baş aktörleri tarafından 1997’de Japonya’nın Kyoto kentinde oluşturulan ve imzalanan ek protokol: Kyoto Sözleşmesi.
1997 yılında imzalanan ve o dönemin ABD başkanı olan Clinton’ın da onayladığı anlaşmayla, sanayileşmiş ülkeler genelinde, baz yıl olarak kabul edilen 1990’daki sera gazı yayma oranının 2008-2012 arasında yüzde 5,2 oranında azaltılması hedeflenmekteydi.
Kapitalist sömürü düzeninin, bitmek tükenmek bilmeyen kar hırsıyla tahrip ettiği doğayı “korumak” ve “yeniden var etmek” için kolları sıvadığı gibi bir görüntü ortaya koyulmaktadır. Burjuva medya tarafından, Kyoto Protokolünün kapitalistlerin doğa için attığı en önemli adımmış gibi lanse edilmesi, bizler için hiçbir anlam ifade etmemektedir.
Burjuvazinin “bilim” adamları ve büyük sermaye sahipleri tarafından oluşturulan bu sözleşme buram buram emperyalist kapitalizm kokmaktadır. Bu sözleşmede yer alan, sera gazı, karbondioksit salınım transferi maddesi tam anlamıyla bir ikiyüzlülük göstergesidir. Kyoto Protokolünün öngördüğü emisyon miktarından daha fazla emisyon yapan bir ülke, daha az emisyon yapan bir başka ülkeden emisyon hakkını alarak o ülkenin kullanmadığı miktarı kullanabilme hakkına sahip olacak. Yani kapitalist gelişmişlik açısından piramidin üst taraflarında yer alanların, alt taraflarda yer alanlara üretimlerini kaydırabilecekleri bir zemin oluşturulmuştur. Kendi salınım kotalarını sonuna kadar dolduracak olan emperyalist kapitalist ülkelerin, az gelişmiş kapitalist ülkelere CO2 salınımını aktarma durumu, kendilerini ve yarattıkları sömürü düzenini de meşru kılma çabasıdır.
Kyoto Çözüm mü?
Emperyalist kapitalizmin tekelinde oluşturulan Kyoto sözleşmesi, burjuvazinin bilim adamlarınca öngörülenler doğrultusunda yapılmış olan bir anlaşmadır. Bu anlaşma kapitalist ülkelerin kendi çıkarlarını zedelemeden, doğayı sözde kurtarma çabalarının göstermelik belgesidir.
Kapitalist ülkelerin hükümetlerinin kendi sermayedarlarının çıkarlarına uygun düşmediği sürece diğer ülkelerin burjuva hükümetleri ile işbirliğine girmesi söz konusu olamaz. Kyoto Protokolü ne kadar önemli gibi gösterilirse gösterilsin, farklı farklı ülkelerin kapitalistlerinin çıkarları rekabet nedeniyle çatıştığından, ne bizim için ne de doğa için bir anlam ifade etmektedir.
Sınıf Açısından Çözüm…
Dünyanın bugünkü duruma gelmesindeki en büyük etken kapitalist üretim sistemidir. Burjuvazinin kar hırsı, işçileri sömürmekle, ezilenleri daha fazla ezmekle, daha fazla kar uğruna can almakla, işgal etmekle, nükleer, biyolojik silahlarla insanlığın sonunu hazırlamakla kalmamış, doğayı da aynı hırsla, aynı ölçüde sömürmüştür, sömürmeye devam etmektedir. Doğayı temizlemek, karbondioksit emisyon miktarlarını düşürmek, yaşanabilir bir dünya kurmak gibi beklentiler bu üretim sisteminin özüne tümüyle aykırıdır. Hedefi her zaman daha fazla kar olan burjuvaziden ve onların en üst birimlerinden olan BM’den, sistemin devamını sağlıyor olan rekabet gücünü düşürecek önleler almasını beklemek mümkün değildir.
Yapılması gereken temiz, yenilenebilir enerji kaynakları bulmaktır. Bunun için de, içinde yaşadığımız kapitalist üretim şekillerinin kökten değişmesi, insan-doğa ilişkilerinin yeniden düzenlenmesi, dünyanın yaşanılabilir hale getirilmesi gerekmektedir. Bu önemler, kapitalist sistemin doğasına aykırıdır. Ayrıca bu önlemlerin, savaş için milyarlarca dolar ayırıp çevreyi katledenler tarafından değil, kapitalizmi ve kapitalizmin yarattığı sömürü düzenini ortadan kaldırabilecek tek güç olan işçi sınıfı tarafından gerçekleştirilebileceği de açıktır. Bu bağlamda İşçi sınıfının ve doğanın kurtuluşunu birbirinden bağımsız olarak düşünmemiz söz konusu değildir. Dünyanın kurtuluşu, işçilerin nasırlı ellerindedir.