Pazartesi, 13 Haziran 2011 (15 yıl 4 ay önce)
Eğri oturup doğru konuşmak lazım. Bu seçimin iki galibi var: Birincisi, gövdesini Kürt yurtsever hareketinin oluşturduğu Emek, Demokrasi ve Özgürlük Bloku, öteki de AKP…
Kürtleri temsil tartışması bitmiştir!..
BDP eksenli blokun başarısı her bakımdan o kadar net ve açık ki, bazı alt çizmeler bile tablonun çarpıcılığını belirginleştiriyor.
Blok Meclis’e
36 milletvekili gönderiyor.
2007 seçimlerinde bu sayı
21′di. Asıl önemlisi, milletvekili çıkarılabilen illerin çeşitlenmiş olması. Yapılan hilelerin de etkisiyle veya kıl payıyla da olsa 2007 seçimlerinde sonuç alınamayan
Mersin ve
Adana’nın yanı sıra
İstanbul’dan bir milletvekili fazla çıkarılmış olması anlamlı gelişmeler olarak görülmeli.
Hakkari’deki bütün milletvekilliklerinin kazanılmasıyla
Diyarbakır’da tek bir fire dahi verilmeden birinci parti olarak çıkılması ise elde edilen başarının çarpıcılığını sergileyen çizgilerdir.Fakat asıl, oy oranlarındaki patlamanın altı, bu açıdan özel olarak çizilmeli.
2007 seçimlerine göre alınan toplam oy sayısında da iki katı aşan bir artış söz konusu. Milletvekili çıkarılamayan kimi yerler dahil hem
Türkiye metropollerinde hem de Kürt illerinde alınan oylarda büyük artışlar var. Eğer
yüzde 10 barajı gibi bir barikat olmamış olsaydı, BDP hem oy hem de milletvekili sayısı olarak bu rakamların da çok üzerine çıkabilirdi. Oy oranlardaki artışın anlamlı bir boyutunu da, milletvekili kazanılamayan Türkiye metropollerinde bile 2007′den daha fazla oy alınması oluşturuyor.
Bu sonuçların toplumsal-siyasal anlamı ise çok açıktır: Kürtlerin ezici bir çoğunluğunun siyasal temsilcisi BDP’dir!.. Hiçbir demagoji, yalan ya da tahrifat bu gerçeği gölgeleyip üzerini örtemez artık.
CHP ve
MHP bölgede zaten yoklardı. Ama bu seçimlerden sonra AKP ve
Tayyip Erdoğan da, “
Kürtleri kimin temsil ettiği” konusundaki demagojilerini artık sürdüremez. İşi yüzsüzlüğe vuracak olsalar dahi, buna artık kargalar bile güler. Kürt toplumundaki sınıfsal-siyasal farklılık ve saflaşmaların en gelişkin olduğu tayin edici bir merkez olarak Diyarbakır gibi bir metropolde Blok adına gösterilen 6 milletvekili adayından 6’sı da, üstelik AKP’nin iki katı oy toplayarak (yüzde 32,2′ye karşılık yüzde 62,8 ) kazanmışlarsa, Hakkari’de tulum çıkmışsa,
Dersim dışındaki bellibaşlı bütün Kürt illerinde bağımsız adaylar arkalarından gelenlere tur bindirecek şekilde birinci gelmişlerse… sadece “
Kürtleri kimin temsil ettiğini” değil “
Kürtlerin ne istediğini” de tartışmak abestir. Mesaj açıktır: Kürtler, oylarını, ulusal kimliklerinin tanınmasından ve bunun somut biçimi olarak gördükleri “
demokratik ozerklik”ten yana kullanmışlardır.
Elde edilen başarının büyüklüğüne karşın bu sonuç, yurtsever hareket ve blok adına üzerinde durulması gereken olumsuzlukların olmadığı anlamına gelmiyor. Bu noktada özellikle
Dersim ve
Antep’te birer milletvekilliğinin kaybedilmesi ile
İzmir gibi Kürt işçi ve emekçilerin de yoğun olduğu bir metropolde tek bir milletvekili dahi çıkarılamamış olması bunlara örnek verilebilir. Buraların her birine özgü özel kimi koşul ve dezavantajlardan söz edilecek olsa dahi, aday tespitlerinde yapılan yanlışların bu başarısızlıktaki rolünün üzerinden atlanılmasi büyük hata olur. (*)
AKP’nin zaferi hangi sonuçlara gebe?..
Burjuva düzen partileri içinde bu seçimin tartışmasız galibi AKP’dir. Milletvekili sayısının asgari hedef olarak ulaşmak istediği
330′un altında kalması bu gerçeği ortadan kaldırmaz. Bu, AKP’nin, rakip düzen partilerinin toplamını da aşan miktarda oy toplayarak kazandığı 3. seçim zaferidir. Düşünün ki her iki seçmenden biri bugün AKP’ye oy vermiştir.
Turkiye’de tarihsel olarak zaten güçlü olan milliyetçi-muhafazakar çizgideki gericilik birikiminin tek bir partinin arkasında bu ölçüde toplanıp yoğunlaştığı başka bir örnek yoktur. Ne
1950 ve ‘
54 seçimlerinin
DP’si, ne
1965 ve ‘
69 seçimlerinin
AP’si, ne de ‘
83 ve ‘
87 seçimlerinin
ANAP’ı bu oranda bir “
oy patlaması” yakalayamadıkları gibi buna yaklaştıkları durumlarda da arkasını da getirememişlerdir.
AKP’nin son seçim kampanyasının içeriği ve diliyle birlikte düşünülüp değerlendirilecek olursa, bu saldırgan gerici-milliyetçi zihniyetin iki seçmenden birinin desteğini almış olmasının önümüzdeki süreçte hangi yeni sonuçları beraberinde getireceğini öngörmek zor olmasa gerektir.
BDP ve CHP’nin temsil ettikleri kitlelerin kendi çizgilerindeki ısrar ve katılaşma ile birlikte düşünülecek olursa bu yoğunlaşma, Türkiye’deki siyasal-toplumsal kutuplaşmanın ulaştığı boyutları gösterir. Sınıf mücadelesinin önümüzdeki ay ve yıllardaki gelişim seyri açısından bu çok ciddi tehlikelere gebe bir duruma işaret eder.
AKP’nin kazandığı seçim zaferinin ilk ağızdaki olası sonuçları bahsinde “
Türkiye’nin Putin’i” olma arzusu ve ihtirasını saklama gereğini artık duymayan Tayyip Erdogan’ın kibir ve küstahlığının, bildiğini okuma pervasızlığı ve saldırganlığının birkaç kat artma olasılığını, herhalde bunların başına yazmak gerekir. Bu üslubu, bu yönetim tarzı ve anlayışını, Tayyip Erdogan’ın kişiliğine bağlayıp kişisel hırs ve özelliklerinden kaynaklanan bir sonuç olarak görme eğilimi yaygındır fakat bu fazlasıyla sığ ve yüzeysel bir yaklaşımdır.
İşin gerisinde, ekonomide olduğu gibi siyasette de “
mutlak” ve “
azami” olanın peşinde koşmak mecburiyeti içinde olan bir sınıfın yapısal-tarihsel eğilimi, dönemsel olarak bunu daha da yakıcı ve zorunlu kılan bir iktidarlaşma savaşı ve ipleri daha sıkı elde tutma zorunluluğunu da beraberinde getiren kriz gerçeği yatmaktadır. Tayyip Erdogan’ın kişisel hırs ve özellikleri, plan ve yönelimleri, bu zemin üzerinde ele alınıp bu bağlantılar içinde değerlendirildiği taktirde yerli yerine oturur.
AKP’nin oy oranını yüzde
46′dan yüzde
50′ye çıkarmış olması, kendisine muhalif güçlere ve dinamiklere karşı daha tahammülsüz ve saldırgan politikalar izleme olasılığını güçlendiren bir faktördür. Bazı ahmakların içi boş hayallerle bekledikleri “
balkon konuşması” sırasında Tayyip Erdoğan, her zamanki demagog tavrıyla,“
herkesi kucaklamaya çalışacaklarına, kibirden sakınacaklarına, daha mütevazi olma gayreti göstereceklerine” söz verdi. 2007 seçimlerinin gecesinde yaptığı konuşmada da benzer bir edebiyat yapmıştı. Fakat sonrasında, en küçük bir eleştiriye bile nasıl tahammülsüz olduğunu, hangi tepkileri gösterdiğini, nasıl dışlayıcı ve düşmanlastırıcı bir dil ve politikalar izlediğini yaşayarak gördük. Bu deneyime rağmen onun bu demagojilerini hala yutan çıkarsa eğer, bu sadece onun salaklığını gösterir.
AKP’nin milletvekili sayısının tek başına Anayasa değişikliği yapmaya yetecek asgari sayının altında kalması, bu işin en azından bir süreliğine geciktirilip sarkıtılmasına neden olabilir. Gerçi AKP aradaki 5 milletvekili açığını MHP’den hatta CHP’den yapacağı transferlerle kapatabilir. Fakat bu aritmetik, birincisi AKP’nin gönlünde yatan başkanlık sistemini fazla sürtünme ve gerilim yaratmadan geçirmesine, ikinci olarak kitleler üzerindeki etkisini ve gücünü kafalara vura vura göstermekle kalmayıp Meclis’teki gücünü de arttıran Kürt hareketinin talep ve beklentilerinin üzerinden atlayan bir
Anayasa değişikliğine izin vermeyecek bir güç dağılımıdır.
Seçim sürecinde şoven milliyetçiliği bayrak edinerek çıtayı yükseltmekle kalmayıp kendisini nasıl bağladığı da düşünülecek olursa, yeni bir Anayasa konusunda AKP’nin ipe un serip en azından zaman kazanmaya çalışma olasılığı artmıştır.
Bir teselli ver…
12 Haziran seçimlerinin “
mağlubu” aranacaksa, ilk sırayı CHP’ye vermek yanlış olmaz. Oy oranını ve milletvekili sayısını artırmış bir partinin “
mağlup” olarak değerlendirilmesi ilk bakışta haksızlık olarak görünebilir. Ancak yüzde 30′ları aşması beklenen bir partinin
yüzde 26′yı bile bulamaması “
mağlubiyet” ölçüsünde bir çuvallama anlamına gelir. Uğranılan hayalkırıklığının moral bir çöküntüye dönüşmesini önleme çabası içindeki CHP yönetimi anında teselli teorileri üretmiştir.
Baykal gibi eve kapanıp saatlerce ortaya çıkmamak yerine CHP Genel Merkezi önündeki partililerin karşısına çıkarak “
balkon konuşması” yapan Kemal Kılıçdaroğlu, “parti olarak sadece bizim milletvekili sayımız arttı” gibi söz oyunlarına başvurup, bunu, “
12 Eylül sonrasının en yüksek oyunu aldık, üçbuçuk milyon yeni oy kazandık..” gibi istatistik numaraları ile desteklemeyi denemişse de konuşmasının final mesajları ile partililerin attıkları sloganlar nasıl bir ruh hali içinde olunduğunu ele vermektedir.
Kılıçdaroğlu konuşmasını, “
Heyecanınızı yitirmeyin, moralinizi bozmayın, umutsuzluğa kapılmayın…” diye bağlarken, kitle de kendisini “
Üzülme Kemal’im, Arkandayız” sloganını atarak teselli etme yolunu seçmiştir. Bu sonucun ardından CHP’de başkanlık değil ama yönetimi ve teşkilatları ele geçirme didişmelerinin patlaması sürpriz olmayacaktır.
Seçimler bir kez daha toplumsal kamplaşmanın düzeyini ele vermiş, bunun doğurabileceği tehlikelerin altını çizmiştir. Bu kamplaşmayı emeğin haklarının genişletilmesi ortak paydasında buluşturmak, işçi sınıfı ve emekçilerin sermayeye karşı savaşım içerisinde kardeşleşmesinin harcına dönüştürmek şarttır.
****
(*) 12 Haziran gecesi, kesin sonuçların henüz tam alınmadığı saatlerde kaleme alınan yukardaki degerlendirmelerimize ilişkin olarak
Emek, Demokrasi ve Özgürlük Bloku'ndan İzmir'deki yurtsever dostlarımız, İzmir'den milletvekili çıkarılamamış olmasının, “
aday tespitlerinde yapılan yanlışlara“ bağlanamayacağını görüşünde olduklarını ilettiler.
Arkadaşların verdikleri bilgilere göre; 2. bölgede
28 bin oy iptal edilmiş. Seçmenler oylarını kullanırken hem AKP’ye hem bağımsıza aynı anda kullanmış. 1. bölgede de
38 bin oy yine aynı gerekçeyle “yanmış”. Üstelik bu bölgede
Mehmet Tarhan 3 bin 500 oyla kaybetmiş.
Arkadaşlara göre, İzmir'deki başarısızlığın asıl nedeni, “
diğer bölgelerdeki gibi iyi çalışılmayışı, organizasyon yetersizlikleri”.
Biz de yazımızda
Dersim,
Antep ve
İzmir'deki başarısızlıkları, sadece “
aday tespitinde yapılan yanlışlara” bağlamadık zaten. ”
Buraların her birine özgü özel kimi koşul ve dezavantajlara” işaret ettikten sonra, “
aday tespitlerinde yapılan yanlışların (da) bu basarısızlıklarda rolü olduğu”nun görülmesi gerektiğini hatırlattık. Açık konuşmak gerekirse bununla da öncelikle Dersim'de
Ferhat Tunç'un aday gösterilmesini kastettik.