Aslında düşünsel anlamda Hicabi’nin yaptığı herkesin yapması gereken şeydi. O kadar yakın o kadar uzak
27 Temmuz 1996 (SAG'nin 69. günü)
Birilerini yazmak, acılarını anlatmak daha kolay; ancak kendi aileni anlatmak zor. Şu kadar yıl geçti, o yoldaşım, kardeşim. Sadece içeriden baktım; dışarıdan içeriye hiç bakmadım. Aslında düşünsel anlamda Hicabi’nin yaptığı herkesin yapması gereken şeydi.
Liseye başladığında Ankada’da çok yoksulluk çekmiş abimle. O dönem birkaç arkadaşı olmuş ve aileden de kopmuş. Hep savcı olmak isterdi. Savunmak istediği insanları orada daha mı iyi savunacağını düşünürdü, bilmiyorum.
Bir gün cezaevinde, "Ulaş, şu adamların yaşaması ne kadar zor, öğretmen olsaydın da beni kurtarsaydın" dedim. "Aslında senin gibi milyorlarcasını kurtarmak için bu yolu seçtim" dedi. Farkında olmadan beni de değiştirdi. Üniversiteye hazırlanırken gece tatlıcıda çalışırdı. Halkacıda çalışırmış. Ellerinde kalın bir şeker tabakası oluşmuş, onları jiletle kazır, dersaneye öyle gidermiş.
Fikir olarak demiyorum, tabii ki onun fikrine saygım var. Yaşam biçimimi değiştirdim. Değiştim. Değişmek istediğimden değil belki, farkında olmadan değiştim. Belki de değişmek istiyordum.
Bursa’da kayın babamın evinin terasından cezaevi görünürdü. O kadar yakın o kadar uzak. Cezaevi yakınında ev bakmaya başladım. Eşimden ayrılıp, iki günde bir cezaevine gideceğim. Ben ona yakın olmak için herşeyimi değiştirdim, bütün hayatımı.
Niyeyse öncesini değil, sonrasını hatırlıyorum. Öncesi yok sanki, sonrası var. Hep anlatmak istedim. Karşımda da beni anlayacak insanlar bulamıyordum. Belki benim acıma saygı ama onun fikrine saygı göstermiyorlar. Bu nedenle anlatmak istemiyorum, öncelikle onun fikrine saygı göstermeleri gerek. Benim acıma üzülüyorlar. Bunu istemiyorum.
Anlatmazdı, içine kapalı biriydi. O’nu anlamamamızdan, eleştirmemizden, fikrine saygı duymamamızdan. Sadece abimle paylaşırdı. Bir kez cebinde kart buldum. Alınteri gazetesinin kartı. Abim geldi ona söyledim. Abim, "O Alınteri muhabiri, bunda birşey yok, korkma" dedi. Son yılı annem onun yanına taşınacak; fakat Hicabi gelmiyor. Sonunda geldi. Sanki otuz yaşında olmuş; "Ne oldu?" dedim. Söylemedi. Sırtında morluklar vardı; nezaretten yeni çıkmış! Bana anlatmıyor, abime anlatmış.
Annem Eskişehir’e gitmiş, Hicabi’nin evi kitap doluymuş. Anam gizli gizli yakıyor. Ulaş, "Kenan Evren bile senin kadar yakmadı!" demiş.
Yine gözaltına alınmıştı. Bize birkaç haftaya kadar çıkar denmişti. Birgün abim, bana söyledi; 12 yıl ceza almış! Anama hiç söylemedik.
Cezaevine gideceğim, sormaya utanıyorum. Şehir dışında olduğunu öğrendim. Görüşe gittim; nasıl kilo almış. Spor yapsana dedim; başladı, kolunu kırmış! "İşkence mi yaptılar?" diye sordum; "kolay mı!" dedi.
Cezaevine sebze falan götürdüm. Açlık grevine başlamışlar. Ben AG'nin ne olduğunu bilmiyorum. Götürdüklerimi PKK'lilere vermemi istedi. Bari şu salatalıkları yiyin diyorum. "Olmaz" diyor; limonla şeker istiyor sadece. Bir de "Dışarıda uğraş" diyor.
Küçük kızım 10 yaşındaydı, teyzesiyle dışarda dolaşıyorlar. Birileri cezaevleri konusunda imza topluyor, teyzeme de "Sen de bir imza ver" diyorlar. Teyzem, "Olmaz, benim teröristlerle işim olmaz, gidin" diyor. Kızım ise, "Benim dayım terörist değil" diyor; "Benim dayım da orada. Açlık grevinde. Kimse ona terörist diyemez. Ben imza atabilir miyim?" diyor ve atıyor.
O'nu asıl çalışmaya başladığımda anladım. İnsan emeği meğer ne kadar değersizmiş? İnsana sınıfsal bakış açısından bakmanın önemi. O'nun ölümünde, "Şu İzmir, Türkiye yansa!" dedim. SAG-ÖO sürecinde, dışarda tutuklu yakınları arasında tek kişilik bir ordu gibi çalıştım ve Hicabi'ye, içerdekilere destek süreci benim düşünce ve yaşam biçimimi değiştirdi. Zayıflar, vb. diyordum ancak ölüm asla! O beni kandırdı. Gözünün görmediğini söylemedi, kusmaya başladığını söylemedi; "100'e kadar yaşarım" diyordu. İki yıl, onun ölmediğine dair hayal kurdum. Ne zaman abimi de kaybettim; işte o zaman ikisini de kaybettiğimi anladım.
Abim bir gün otobüse binmiş; yanındaki adam "Kenara git" diyor. Abim "Yer yok" diyor; o ısrarla “Çekil” diyor. Abim patlamış: "Sizin için mi öldü benim kardeşim. Size değer mi!" Ve geldi, bana sarılıp ağladı. Abim, sırf onun adını vermek için çocuk sahibi oldu ve zamanını da ölüm yıldönümüne denk getirdi.
Ben Hicabi'nin mücadelesine saygı duyuyorum; ancak o dönemki AG'yi onaylamıyorum. Ben bile AG'yi başladıktan bir hafta sonra duyduysam, dışardaki ananların çoğunun haberi yokken AG nasıl başlatılır? Birlikte eyleme geçmeliydik. Programlı olmalıydı, aileler örgütlenmeliydi, dışarısı örgütlenmeliydi; ondan sonra başlamayıldı. Dışarıyı örgütlemeden içerde başlanır mı?
Köyümüzde Hicabi'yi anmaya gittik. Jandarmalar abimi arıyorlar. "Ölümüzü ziyaret edemeyecek miyiz?" demişti abim. Köye gelmeden önce haber verecekmişiz! Abimle karakola gittik. Jandarma komutanı, "Ben MHP'liyim, bir şey olduğunda ben buradayım, sen oradasın!" dedi. Abim de "Aynen!" dedi. Akıllı abim, İzmir'deki adresini verdi ona, 2. yılın anmasına bir hafta kala da öldürüldü.
[Ufuk Çizgisi'nin 1 Ağustos 2005 tarihli 19. sayısından alınmıştır]