Cuma, 9 Eylül 2011 (15 yıl 2 ay önce)
Hidro elektrik santralleri ve barajlar enerji üretirler. Ancak doğayı kirletmede, kuruldukları bölgede yaşayan insanların yaşamlarını kökten değiştirmede önde gelirler. Dereler parsellenir, koskoca su kaynakları borulara doldurulur ve yüksek bir yerden bırakılarak enerjiye dönüştürülür. İnşaatlar için ağaçlar kesilir. Etraf toza, betona gömülür. Köylüler su kaynaklarından olurlar. Doğayı kirletmeden aynı işlevi görecek birçok alternatif varken neden tercih edilirler? Çünkü maliyetleri azdır ve burjuvazinin işine gelen de tam olarak budur. Az maliyet ve fazla kar… Enerji alanında yapılan özelleştirmeler ve çıkarılan yasalarla burjuvazinin önüne altın tabakta sunulan doğamız helak ediliyor.
Türkiye’nin 2023 “vizyonu”nda 4 bin HES (Hidroelektrik santral) ve baraj var. Buna karar veren milyonlarca işçi ve emekçiler değil! Buna karar veren onların üretimini sömüren burjuvazi ve onların hükümeti. Onların “vizyonu” bizim için doğanın yok olması, daha fazla sömürü demek. İnsanca bir yaşamın, kültürel mirasın, çimento ve betonun altında kalması demek. Onların “vizyonu” bizim için esnek çalışma, taşeronlaştırma, kıdem tazminatının kaldırılması demek. Üstümüzden milyonlarca lira kar etmeleri demek.
Bu yüzden bu şaşalı cümle her sınıf biliçli işçi ve emekçi tarafından şu şekilde yorumlanmalıdır: “4 bin HES ve baraj projesi, tekelci burjuvazinin ve ensesi kalın bürokratların ortak vizyonudur. İşçi sınıfı ve emekçi kitlelerin değil!”
2001 yılında çıkarılan ‘Elektrik Piyasası Kanunu’yla HES’lerin önü açıldı. Fırtına Vadisi’nde başladı doğaya ve insana yapılan ilk saldırı. Yasayı çıkaran hükümet, burjuvaziye, “Ne kadar üretirseniz biz, -işçi ve emekçilerin ödediği vergilerle- tüketeceğiz. Sonra o enerjiyi, tekrar onlara satacağız” dedi. ‘Siz yeter ki bol bol HES yapın’ mesajını verdi. Bu cazip teklifi duyan burjuvazi aç kurtlar gibi saldırdı, nerede bir dağ, vadi ve dere varsa…
Doğayı yerle bir eden patronlar için kar o kadar büyük ki, “kullanım hakkının” kiralandığı dereler için ödenen milyonlarca liranın kendisi 1 yıl gibi kısa bir sürede kapatılıyor ve geri kalan 48 yıl o dere o patrona çalışıyor. Ancak bir köylünün dediği gibi: “Sayın başbakan ‘biz dereleri satmadık, kullanım hakkını kiraladık’ diyor. Ulan benim kullanma hakkım yok mu? Bu doğanın, bu ayının, balığın, bilmem neyin, kullanma hakkı yok mu? Sen kimin hakkını kime satıyorsun?”
Doğanın hunharca katledilmesine, kar hırsı için işçilerin ve köylülerin yaşamının hiçe sayılmasına, yıllardır akan suyun ufacık borulara sıkıştırılarak dere suyunun yüzde 10′unun geri bırakılmasına tanıklık edenler, şimdi susuzluk çekerken; verdikleri oylara lanet ederek, HES’lere karşı mücadele ediyorlar. Sınıfsal çelişkilerini yaşayarak kavrıyor ve isyan ediyorlar. Yukarıda bahsedilen köylü, şöyle devam ediyor sözüne: “Eee aslında dert çok yani. Dert çok ama savaşmaya kararlıyız. İnsanlar da yavaş yavaş uyanıyorlar. Yavaş yavaş bilenmeye başladılar. Çünkü bunlar çok arsız. Çok terbiyesiz bunlar.”
İşte HES’lere karşı mücadelede militanlaşan bir köylünün sözleri böyle bitiyor. Peki yeterli mi? Köylünün bahsettiği burjuvazi ve medyası HES’lere karşı mücadele eden köylü kadınların seslerini duyurmak için yaptıkları besteyi, ‘HES’lerin yerlebir ettiği doğa vurgusuyla’ değil, “Köylü kadınlar rap yaptı” vurgusuyla verdi haberlerde. HES’lere karşı mücadelede militanlaşan işçiler, köylüler ve ırgatlarla dalga geçtiler resmen. Peki neden?
İşçi sınıfının örgütlülük düzeyi, burjuvazinin saldırı sınırlarını da belirler. Üretimi yapan işçi sınıfı ve emekçi kitleler haklarını korumak için bir araya gelmezlerse sürekli geriye giderler.
Ancak ve ancak üretimi ve şalterleri elinde bulunduran işçi sınıfı, emekçi kitleler isyana durursa, burjuvazi ter döker. Medyası çığlıklara boğulur: “Ülkede anarşi yeniden hortladı”, “İşçiler sokağa döküldü” diye… Bu sefer yüzlerinde dalgacı bir ifade yerine korku ve telaş olur. HES’lerin ve barajların kurulduğu bölgelerde köylülerin, işçilerin, ırgatların, devrimcilerin verdiği önemli mücadeleler, işçi sınıfının üretimden gelen gücüyle birleşirse burjuvazinin takınacağı surat ifadesini tahmin etmek zor olmasa gerek!..
İşçi sınıfı ve emekçi kitleler; ekonomik, kültürel, yaşamsal… bu çok boyutlu saldırı karşısında örgütlülük düzeyiyle bir güç olursa o zaman işler değişir. Bugün yüzlerce HES inşaatında, binlerce işçi sigortasız, taşerona bağlı, esnek çalışma düzeniyle çalıştırılıyor. Mücadeleyi HES’lerde çalışan işçilerle birlikte yürütmek, onlara da yaymak kilit önem taşıyor.
Kültürümüze ve doğamıza saldırarak güçlenen burjuvaziye izin verirsek daha da güçlenecek ve biz işçi ve emekçileri daha ağır sömürü koşulları bekleyecek. Bu yüzden, doğamızın katledilmesine karşı belli bir noktaya gelmiş bu mücadeleye katılmalıyız. Burjuvazi derelerimizi daha fazla kurutmasın, iliklerimizi sömürmesin ve kanımızı akıtmasın!.. Bizim misyonumuz da vizyonumuz da belli: “HES’lere ve barajlara, doğamızın katline karşı çok yönlü, militan, devrimci bir mücadele”!
[Bu makale Alınteri'nin Eylül 2011 tarihli 17. sayısından alınmıştır]