Hediye Aksoy ve hasta tutsaklar esaretin hırpalayıcı, insani olmayan koşullarından koparılıp alınmalı.
Kimi insanlar, bulundukları ortamları tek başına fiziki varlıklarıyla bile anlamlandırırlar. Bir gülüşleri, ses tonları, mimik ve davranışları ile onlar, içsel enerjilerini, yapıcı güçlerini, hayattan sabırla damıttıkları tüm o gönül zenginliklerini dolayımsızca sunuverirler. Kendilerindeki gücü- anlamları sunmak onların mutluluk kaynağıdır. Tıpkı bir “çocuk” merakı ve ilgisi ile almasını, başkalarından öğrenmesini bilmeleri gibi. Bu özellikleri ile onlar, bulundukları ortamlara, ilişkide oldukları insanlara sunulmuş özel “hediye” lere benzerler. İsimleri anıldığında bile dudaklarda sıcacık, içten gülümsemeler yaratan “hediyeler”…
Hediye Aksoy böyle bir “hediye”, ismi gibi… Hayatta kaybettikleri çoğaldıkça, yüreğini- bilincini bir nar gibi çoğaltan, çoğaltmaktaki inat ve ısrarı hiçbir zaman kaybetmediği gibi, sürekli sürekli büyüten insan… 34 yıllık ömrünün yaklaşık 20 yılını insan olmanın önüne konulan tüm sınırları yok etmeye; kendisini ve hayatı yeniden yeniden üretmeye- yaşatmaya hasretmiş bir yaşam militanı… Yıllar içinde devrimciliği- militanlığı dar algıların ötesinde, gündelik hayatın hücrelerine sindirmeyi öğrenmiş, devrimciliği doğallaştırıp, içselleştirmiş; kendindeki ikilikleri büyük oranda yıkarak sözle- özü bütünleştirmiş doğal bir devrimci.
Yaşadığı her acıyı, her sevinci derinlemesine duyumsayan, hepsinden ayrı bir zenginlik devşirmesini bilmiş renkli bir yürek. Hediye Aksoy insanüstü bir mükemmelliği değil, insan olmanın tüm doğallığını tüm olağanlığı ile taşıyan bir hayat koşusu… tüm erdemleri ve insana özgü nitelikleri ile böyle! Fakat buna rağmen varlığı ile çok şey olmuş- olan biri. Yani Hediye Aksoy çok şey! Çok anlam, çok değer!
Görme engelli bir insan, bir Kürt kızı! Dicle gibi asi bir o kadar da dingin.. daha çocukken köyünün dar sınırlarını kabul etmeyip gözünü özgürlüğe, sınırsızlaşmaya dikmiş bir “serüvenci”… tüm serüvenlerinin bedelini sakınmasızca ödemesini bilecek kadar engin yürekli… kaybettiklerinin değerini bilecek ve onların yerine hızla yenilerini koyacak kadar cesur bir hayat emekçisi… gerekirse sisipos olmaktan kaçınmayacak kadar ısrarcı ve inatçı olanlardan… Hediye Aksoy, son Kürt isyanının on yıllara yayılan yaratıcı- dönüştürücü gücünü kendinde billurlaştıran bir örnek. Bu mücadelenin yarattığı toplumsal alt üst oluşta kadınlara armağan ettiği özgürleşmenin ifadesi olduğu kadar, emekçisi, çabalayanı.
Hediye, Mardin‘in Dargeçit İlçesi’nin Ilısu Köyü’nden. Kürdistan‘ın Botan bölgesinden yani. Bundan birkaç on yıl önce oralar, feodal ilişkilerin, dinsel etkinin en kesif biçimleri ile vücut bulduğu yerlerdi. Hediye işte böylesi bir toplumsal yapının içine doğar. Kendi çekirdek ailesi içinde kadının yeri, toplumsal ilişkilerden farklı olarak belirleyici… fakat iç ilişkilerde böyle olsa da, dışa dönük ilişkilerde alabildiğince kapalı, söz hakkı, hareket etme özgürlüğü yoktur kadının. Hediye bu ikilik içinden yolunu açarak ilerler.
Daha çocukken, çalışkanlığı, beceri ve zekası ile hem aile içinde, hem de köyde sevilip, değer verilen, güven duyulan karakter çizgilerine sahiptir ya da kazanır. Köy ekonomisinin, yaşamının dar döngüsü içinde sergilediği emekçiliği ile kazanır bu güveni. Köy yaşamının doğal imecelerinin en atılgan- sakınmasız emekçilerinden biri olarak… okula da gönderilir, fakat her Kürt çocuğu gibi okul onun için de bir travma merkezi olur ve kendi isteği ile devam etmez. Harfleri ve heceleri öğrenebilir ama. Ve okuma yazma isteği içinde bir özlem olarak kalır. Ta ki daha sonra mücadelenin bir kesitinde öğrenene kadar. Hediye henüz özgürlük mücadelesinin yalımları ile buluşmazdan önce, çalışkanlık ve zekası ile olduğu kadar, özgüveni ile de dikkat çeker. Topluma kabul ettirdiği varlığı bu özgüveni daha da perçinler.
İnsanın 14 yaşı temel karakteristik özelliklerinin oluştuğu yaştır. Hediye gibi Kürt çocukları açısından dönüm noktası olabileceği gibi… O, 14 yaşındayken son Kürt isyanının yalımları tüm bölgeye olduğu gibi, onun köyüne de ulaşır. Ve 14 yaşında kendisini bu savaşın yalımlarının büyülü kanatlarına bırakıverir. Daha çocukken oluşan kimi karakter özellikleri, özgüvenli yapısı, ille de bitimsiz enerjisi ile birleşen çalışkanlığı- fedakarlığı ile kadın olmaktan kaynaklı sınırlara karşı durur.
Erkek egemen kültürün derin kökleri özgürlük mücadelesinin içine de taşınmıştır. Ilısu’da bu sınırlara bilinçsizce karşı koyan hediye, kavgada karşısına çıkan bu tür sınırlara karşı daha bilinçli bir tutum alır. Kadın olduğu için geri planda kalmasını sağlayacak tüm iç engellere emekçi- çalışkan – fedakar tutumu ile yanıt verir. Üzerine gitmekten mücadele etmekten çekinmez. Mücadele ettikçe dönüşüp- dönüştüreceğinin farkındalığı ile sahip çıkar kavgasına. Bulunduğu tüm ortamlarda sergilediği bu bilinçli tutumun devrimci sonuçlarını da alır. Bu açıdan da o, sayısız Kürt kadını gibi hem halkının hem de kölelerin kölesi olan kürt kadınının ezilmişliğine karşı mücadele yürüten, bu mücadele içerisinde kendisini de defalarca yaratan bir kavga emekçisidir.
1994 yılında, 18 yaşındayken yaşanan talihsiz bir patlamada gözlerini kaybeder hediye. İşkenceli sorgulardan, uzun mahpusluklardan dimdik çıkar. 2000 yılında sağlık sorunları nedeniyle tahliye edilen hediye, kısa bir süre sonra yeniden tutuklanmak istenir. Yüreği ve bilinci ile zaten hiçbir zaman dört duvar arasına sığmamış hediye; ama fiziki özgürlüğünden de kolay vazgeçecek bir edilgenlikte değil. Tutuklanıp fiziki varlığı ile dört duvar arasına konulmak istenmesine de “kader” demez doğal olarak! Görme engeline, sayısız hastalığına rağmen, bilinci ile olduğu kadar bedeni ile de özgür yaşamak için ne gerekiyorsa onu yapar. O, serüvenci ruhu ile pek de tanımadığı metropolün sınırsız devinimi içinde engelleri yara yara yüzmeye çalışır.
Sonra yeni infaz cezası ile hukuki durumu normalleşir, kendine yeni bir yaşam kurmaya çalışır, bir işe girer, tüm ihtiyaçlarını kendisi karşılayacak kadar ustalaşmıştır artık görme engeline rağmen metropol yaşamında. Sonra birgün akıl almaz bir iddia ile yeniden tutuklanır, sözümona hediye intihar bombacısıdır. Nereden baksan tutarsızlık kokan böyle bir iddia ile yeniden “cezalar” verilir hediye ye. Kolay mı onca engeline rağmen hayatın engelsiz koşucusu olmak! Egemenler buna göz yumar mı! Yeniden mapustur hediye. Buna da doğal ve hızlı bir geçiş yapıverir. Tüm öbür geçişlerinde olduğu gibi. Hayatı, görme engeli olmayanların göremeyeceği kadar derinden gören, hissedip duyumsayan hediyenin bir gününe tanıklık edecek herkesi hayrete düşürecek sürprizlerle doludur. Tüm ihtiyaçlarını tek başına karşılar. Kendi durumunun ortak yaşamı etkilememesi için elinden gelen duyarlılığı gösterir. Kahkahaları, enerji yüklü ses tonu, tüm yüzüne gülüşlerini yayan gamzeleri ile ortamın ruhuna sirayet etmesini bilir. hediye, kavganın kendisine kattıklarının farkındalığıyla seviyor kavgasını.
Benliğinin sahip olduğu tüm güzelliklerin o kavganın ta içinde serpilip geliştiğini bilerek seviyor. Hayatla, yoldaşlarıyla, halkıyla, en genel anlamda insanla, bunu değerini biliyor olmanın doğallığı ile ilişkileniyor. Bu kavgada kaybettiklerine değil, kazandıklarına bakmasını bilmenin engin tevazusunu taşıyor. Gülüşü o yüzden bu kadar içten, insanla ilişki kuruşu bu kadar doğal. O, hayatı sadece kendisi için yaşamayanların kumaşından dokunmuş. Acısını da sevincini de başkalarını düşünerek yaşamış. Demiş ki başkaları o acıyı yaşaması, üzülmesin. Sevinçlerini ise tüm dolgunluğu ile paylaşmış taşımış. Öyle zamanlar olmuş ki başka yoldaşlarının önüne siper etmiş bedenini, hep en öne atılarak adımlamış hayatın engebeli yollarını. Belki bu yüzden kanser denilen o illetle tanışmış vücudu, eğilmemiş önünde. Hayatın sayısız engelini aştığı gibi onun da üzerine üzerine taarruz düzenlemiş. Her hücresi ile, bilincinin her karesi ile.
Fakat onca acıdan süzülüp gelen bu beden, tüm iradesine, coşkunluğuna, hayatla kurduğu tüm o baş eğmez ilişkiye rağmen şimdi yeni bir kanser tehlikesi ile karşı karşıya. Doğanın nesnel sınırları vardır, insan iradesinin de aşamayacağı sınırlar. Hediye o sınırlara dayanmadan, özgürlük çığlıklarının gücü ile duvarların dışına çıkarılmalı. Hediyenin bu kahrolası hastalıkla süren hikayesinin, gözlerinden yaşam tutkusu fışkıran Güler Zere‘nin son hikayesine dönüşmemesi için, hayatının bundan sonrasını insanca tedavi olabileceği koşullarda geçirmesi gerekiyor. Hediye Aksoy ve tüm hasta tutsaklar esaret koşullarının o hırpalayıcı, yorucu, her şeyden önce de insani olmayan koşullarından koparılıp alınmalı. Kürt halkının, işçi ve emekçilerin, onların öncülerinin sıkılı yumruklarında toplaşan gücü ile…