İtirafçı-2 BUNLARI NEDEN ANLATMADIN?..

'85'te Adana polisinde ne oldu?.. Hangi pazarlıklar yapıldı?.. Kabule dayalı bir ifadeyi kim imzaladı?.. Senin MK sekreterliğin neden alındı?..

GÜNCEL
Salı, 4 Ekim 2011 (15 yıl 1 ay önce)

Yaşar Ayaşlı,
Seninle biz aynı dönemde -1968 ortaları- neredeyse aynı aylarda devrimciliğe yöneldik. Aramızda sadece yaş farkı vardı. Bundan dolayı sen Basın Yayın birinci sınıftayken ben, Basın Yayın, Siyasal ve Hukuk yurtlarından çıkmayan devrimci bir liseliydim. İkimiz de o zamanlar “Basın Yayın Komünü” ya da “Aktancılar” olarak tanınan aynı devrimci çevrenin içindeydik. O tarihlerden beri de -senin yorgun düşüp örgütü ve mücadeleyi terk edişine kadar- beraber yürüdük. Bu anlamda sen benim gerçekten nasıl bir geçmişe ve karaktere sahip olduğumu aslında çok iyi bilirsin, ben de senin ciğerini bilirim…

O kadar ki, muhtemelen karından bile sakladığın defolarının, düşkünlüklerinin bile yakın tanığıyımdır. Dolayısıyla, seni sana senin yönteminle anlatmaya kalkacak olursam şayet, sen de biliyorsun ki ortaya epey kalın bir kitap çıkar...

Mogadon’suz yapamadığın gecelerden girerim komüncü yoldaşların yemek dağıtımı sırasında senin tabağına Remzi'ninkinden daha az et koydukları gerekçesiyle olay çıkaracak kadar küçüldüğün Antep'te bizleri nelerle uğraşmak zorunda bıraktığından çıkarım. İhanete sürüklenişinde özel bir rolünün olduğu Adil Özbek hainiyle Adana’da nasıl ilkesiz ve seviyesiz bir ilişki geliştirdiğinden başlarım, 1982'de İsmail Cüneyt'le kafa kafaya verip seni “vurma” kararı alan Mahmut Gürsel Kuş karaktersiziyle örgüt düşmanlığı temelinde son yıllarda nasıl kolkola girdiğinle noktalarım.

Şimdi hiç utanmadan “Üç dünya teorisi konusundaki tartışmalarda seni yalnız bıraktığımı” iddia ettiğin HK Yazı Kurulu’nda seninle aslında hangi konularda neden ayrı düştüğümüzü, bana hangi önerilerde bulunduğunu, organın sonradan Aydınlıkçı olan başka bir üyesiyle mahalle kahvesine çevirdiğiniz o arka odada hangi süfli dedikoduları yaptığınızı, o organda sana asıl bunlardan dolayı tepki duyduğumu ve bunu yüzüne karşı da birkaç kez söylediğimi somut örneklerle önüne seriveririm.

Mesela sana, I. Konferans’a gidişimizden 3-5 gün önce, Sulukule’nin girişinde, set üstündeki kahvede yaptığımız konuşmayı hatırlatırım. “Bu örgütün ikinci bir Aktan vak'asını kaldıramayacağını ve bu eğilimi en fazla sende gördüğümü…” nedenleriyle birlikte anlattığım, senin de, “içimi rahat tutmamı, böyle bir şeyin olmayacağı” sözünü vererek -senden hiç beklenmeyen ve yaptığın pek görülmemiş bir jestle- “böyle yoldaşca bir uyarıda bulunduğum için bana teşekkür ettiğin” konuşmayı özetlerim.

Kendini herkesten farklı ve üstün göstermeye yönelik kariyerist rekabet ve başdönmesi sende aslında o zamanlar başladı. Yani 12 Eylül gibi bir dönemde, herkes canını dişine takmış örgütü ayakta tutup yaşatmanın derdindeyken, senin Adana’da Adil gibi bir adamla birahanelerde sürtüp kulis yürüttüğün günlerden çok öncesine dayanır bu kompleksli yaklaşım ve tutumların. Osman bile senin bu temelde yürüttüğün kulisci faaliyet ve iğnemelerinin hedefi olmaktan kurtulamadı. Hepimiz “Köylü’dür, yapar…” deyip görmemezlikten geldik, ciddiye alıp üzerinde durmadık bu megalomani krizlerinin.

Yalnız bugün midemi bulandıran şey şu: Kitabında özellikle de o Ataman’ı ve Fatih’i, İsmail Cüneyt’i ve Sezai’yi hangi yüzle bu kadar rahat, sıcak ve samimi bir dille anıyorsun? Seni sadece önder bir yoldaş olarak değil, aynı zamanda ağabeyi olarak görecek kadar seven ve sayan Ataman’ın anısına sen o saygı ve bağlılığın zerresini gösterdin mi ki, şimdi onun adını ağzına alma cesaretini, daha doğrusu yüzsüzlüğünü gösterebiliyorsun?! Aynı şekilde Fatih’e, İsmail Cüneyt’e, Sezai’ye zamanında yaptığın hakaretleri, herbirine bir zamanlar hangi acıları çektirdiğini sen “unutmuş” olabilirsin, ama ben -kimi olayların hala yaşayan yakın tanıkları da göstererek- senin kaldıysa vicdanının bu açıdan da neden rahat olmaması gerektiğini sana hatırlatabilirim!..

Sahi, sen 12 Eylül cezaevlerinde neden hiçbir firar teşebbüsünde bulunmadın? Özellikle Kastamonu’da, kendi ifadenle, “çarşı gezisine çıkmış gibi elini kolunu sallaya sallaya hastaneye götürülüp getirildiğin” bir yerde bile niye böyle bir şey hiç aklına bile gelmedi? Hangi korku seni frenledi? Buna karşın cezaevlerinde nasıl bir yaşamın sahibi oldun, hangi hırs ve kısır didişmeler belirledi günlerini ve mesaini?..

Sendeki yorgunluk belirtilerinin baş gösterdiği Antep Özel Tip'te, benim gelişime kadar olan süreçte TİKB’nin prestijini nasıl beş paralık ettiğinizi unutmuş olamazsın! (Bunun da bir ton tanığı yaşıyor hala bugün). Bugün böbürlenme konusun yaptığın kitap ve broşürlerin yayınlanması yönündeki öneri ve ısrarlarımıza hangi korku ve kaygılar nedeniyle uzun süre yanaşmayıp ayak dirediğini de… Bana yapılan Sosyalizm ve Toplumsal Mücadeleler Ansiklopedisi'ne TİKB’yi anlatan bir yazı yazma önerisine kariyerist kıskançlık nedeniyle önce nasıl şiddetle karşı çıkıp hangi sudan bahanelerle muhalefet ettiğini, sonra benim bunu senin yazmanı ve yazının da senin imzanla yayınlanmasını istediğimi görünce anında 180 derece çark edip Ertuğrul Kürkçü’nün arkasından nasıl koşmaya kalkıştığını da…

Daha sayayım mı Yaşar Ayaşlı, ister misin, daha sayayım mı?..

Sen, Sezai ve İsmail Cüneyt gibi şehitlerimize bile adice saldırdığın o aşağılık mektubunu bizlere göndermeden çok önce siyasal ve teorik bir tükeniş sürecine girmiştin! Tek sermayen “teorisyenlik”ti. O konuda da kendini geliştirme gücün tükenmiş, deniz bitmişti. Bu yüzden zaten II. Konferans Raporu’nun hazırlanmasına bile tek bir katkın olmadı. ’89 sonrası biz nelerle uğraşırken sen her iş bitmiş gibi “medya ve kapitalizm” üzerine araştırmalarla vakit öldürüyordun. Kürt sorununa ilişkin programatik görüşlerimizi geliştirmeye yönelik fikir alışverişi zorlamalarımız sırasında, “herkes sömürge diyor, biz de sömürge deyiverelim gitsin...” ucuzluğunda yaklaşımlarla karşımıza çıkar hale gelmiştin…

1992 baharında biz bütün riskleri göze alıp doğrudan devreye girerek seni kaçırmanın hazırlıklarını yürütürken, sen, karının kendi tercihiyle gidişini sana kurulmuş bir komplo olarak yorumlayan hasta bir ruh hali ve saldırganlıkla, MK’nın o zaman dışarıdaki iki üyesine demediğini bırakmayan bir mektup göndererek köprüleri attın. Sezai ve İsmail Cüneyt gibi şehit yoldaşlarımız bile ağzından köpükler saçtığın o saldırıların hedefi olmaktan kurtulamadılar.

Örgütün devrimci bir canlılık ve yükseliş içinde olduğu o dönemde, biz o mektubu, temel kadroların hatta tüm örgüt güçlerinin bilgisine sunsaydık, güçlerimiz seni muhtemelen o gün tükürükle boğarlardı. Ama o kudurgan öfke patlamasına çanak tutan sinsilikte bir iş yapıp karının kaçışıyla ilgili olarak sana benden habersiz “özel” bir mektup gönderen Kenan Güngör’e de söylediğim gibi, “ben onun çıkışını bekleyeceğim ve bu mektupta yazdıkları konusunda onunla örgüt güçleri önünde şövalyece hesaplaşacağım. Şimdi o içerde biz dışarıdayız, bu anlamda eşit koşullarda değiliz…” görüşünde olduğum için o mektubun acısını ve öfkesini içime gömdüm.

Bunun sonra nasıl istismar edildiğini 1996 sürecinde yaşayarak gördüm. Kitabında bir dipnot da onun geçmişi hakkında düştüğün 1996 hizbinin elebaşısı hırs küpü kariyerist ve yardakçıları, sözünü ettiğim “eşit şartlarda şövalyece hesaplaşma” yaklaşımını doğru görmeseler bile anlamaya çalışmak yerine, bugün senin onlara da yaptığına benzer düşkünlükte tez ve eleştirilerin konusu yaptılar.

Sonuç olarak geldik bugünlere. Şimdi sana önce 5 sorum olacak. Sonra da ’84 Ölüm Orucu süreci, o devrimci tarihi eylem kararının kimler tarafından, ne zaman, nasıl alındığı ve Fatih’in ölüm oruççusu olmasının nasıl belirlendiği konusuna dair, Mahmut Gürsel Kuş reziliyle birlikte yıllardır yaydığınız dedikoduların iç yüzünü çarpacağım suratınıza!.. Komünist olarak kalmakta ve mücadelede ısrar ve kararlılık yönünden sen ve senin gibi döküntülerin toplamını defalarca cebinden çıkaracak soylulukta bir devrimci yaşam pratiği ve sürekliliğin sahibi Oya Açan ile İbrahim Açan hakkında ürettiğin aşağılık iftiralar ve imalara dair de söyleyeceklerim olacak.

Bunlar dışında senin ve senin gibi mücadele kaçağı “panpişler”inin hiçbir iftirası ve hezeyanları umurumda değil! Sizin gibileri muhatap almak, sizleri 'adam' yerine koymak olur!.. Ben Marksistim!.. Benimsediğim öğretinin kurucu önderinin, Kapital’in birinci baskısına girişte dile getirdiği şu öğüt bana yol gösterir:

Bilimsel eleştiriye dayanan her görüşü memnunlukla karşılarım. Kamuoyu denilen şeyin (ya da kavga kaçakları güruhunun -nba) hiçbir zaman ödün vermediğim önyargılarına gelince, önceden olduğu gibi şimdi de büyük Floransalı’nın (Dante, İlahi Komedya –nba) özdeyişini benimsiyorum: Sen yolunda yürü ve bırak ne derlerse desinler!..
Sen 20 yıl önce tükenip bittin!.. Ben yolumda yürüyüşümü hala sürdürüyorum!

Fakat madem sen herkesin geçmişini deşeleyip ortalığa sermeye bu kadar meraklısın, o zaman gel, önce kendi geçmişine ilişkin şu 5 konunun kapağını açalım seninle:

1) 1985 operasyonunda cümbür cemaat yakalandığınızda, Adana'da poliste ifade verdin mi vermedin mi? Üstelik emekli bir öğretmenin evine gasp amacıyla girilmesi gibi bu örgüt adına yüz kızartıcı bir eylemin azmettiricisi olduğunu kabul ettin mi etmedin mi? Sağmalcılar Özel Tipi'n boşaltılmasından sonra Metris’te aynı havalandırmaya düştüğümüz zaman bunu bana hangi korkuyla, nasıl itiraf ettin? Sığındığın bahane neydi? Benim değerlendirmem ne oldu?..

2) 1980 Aralık’ının son günlerinde, yani 12 Eylül darbesinin üzerinden henüz 3 ay geçmişken, Dev-Yol, Halkın Kurtuluşu ve Kurtuluş gibi örgütlerin merkezi düzeyde henüz çökertilmedikleri, sadece TİP’liler, TKP’liler ve DİSK’lilerin Selimiye önlerinde teslim olma ya da her şeyi yüzüstü bırakarak yurtdışına sıvışma kuyruğuna girdikleri bir kesitte, benim Karagümrük’teki evimde yaptığımız MK toplantısına, içimizden kim “geri çekilme kararı almalıyız” önerisiyle geldi? Hangi tartışmalar yaşandı ve sonra sonuç ne oldu?

3) Senin MK sekreterliğin 1982 sonlarında hangi nedenle alındı? Aralarında Fatih’in de bulunduğu o sıralar Sultanahmet’te tutsak 3 MK üyesinin de görüşlerinin istendiği ve onların da onayladığı bu ceza dışında hakkında başka ne tür ceza önerileri hatta yönelimleri oldu? O sıralar kendin bile “değil sekreterliğinin alınması, MK’dan atılmaya bile” neden razıydın? Rezaletin daha fazla boyutlanmasının önüne nasıl geçildi ve sen hem o günlerde hem de yıllar sonra -1989’da- Antep’te bu konuda kime, neden teşekkür etme ihtiyacı duydun? “Senin soğukkanlı ve olgun yaklaşımın olmasaydı işler iyice çığrından çıkacaktı” itirafında bulundun?

4) Ağzınızı açtığınızda ya da kalemi elinize aldığınızda hepiniz “yeraltı sanatının ustası ne yaman yeraltı savaşçıları” olduğunuza dair menkıbeler döktürüyorsunuz. İşin komiği, sadece MK üyeleri arasında değil, o dönemin kadrolarının genel ortalaması açısından da sen bu işlerdeki beceriksizliği ve sakarlığıyla ünlü birisin. Sekreterliğinin alınmasına neden olan olaydan sonra bunlara bir de kendini koruma refleksi ve korku eklendi. Bu çerçevede şimdi soruyorum sana:

Adil Özbek haininin yakalanmasından sonra Adana’da Selma Aybal yoldaşın şehit düşmesinin önüne geçmek mümkün müydü değil miydi? Bu kimin gevşekliği, beceriksizliği ve ciddiyetsiz yaklaşımı yüzünden oldu? MK’da bu konuda hangi eleştirilere muhatap oldun?

1983 operasyonu kimin yüzünden o kadar boyutlandı? Selim Açan’ın yakalanmasını önleyecek iller arası periyodik randevuya neden gelinmedi? Oya Açan polisin önüne nasıl yem olarak atıldı? Önlenebilecek oldukları halde arka arkaya gelen bu iki yakalanmadan olsun ders çıkarılarak o dönem İstanbul’da geriye kalan temel kadrolar neden geri çekilmediler? Neden onların başına geçilerek çekilmeye öncülük ve önderlik yapılmadı?

Bu örgütün tarihinde İstanbul’dan girilip Adana’dan çıkılan tek bir operasyon vardır, o da 1985 operasyonudur. O günlerde kadro olarak elde avuçta ne kalmışsa iki ilde birden aynı günde toplandılar. Uzun süren bir takibe dayalı olduğu sonucundan da görülebilecek olan bu kadar ağır bir darbe nasıl yenildi? Bu nasıl bir “yeraltı becerisi” ya da uyur-gezerlikti ki o takip o kadar zaman fark edilmedi?

Yeraltı savaşımının idaresi, andığımız 3 büyük operasyonda da kendini değişik yönleriyle gösteren bu “yetenek” ve “beceri”ye kalmış olsaydı şayet, 12 Eylül faşizminin en koyu ve en saldırgan olduğu günlerde dahi mücadelede sürekliliğini koruyabilen TİKB, 1985 Mart’ına kadar ayakta kalabilir miydi sence?

5) Yaşar Ayaşlı, TİKB ile köprüleri 1992 ortalarında attı. Buna rağmen, onun kaçırılması için her olanağı sonuna kadar zorlamak dahil kaldığı cezaevlerinde yalnız bırakılmaması ve ihtiyaçlarının karşılanması için elden gelen yapıldı (Bunun tanıkları da hala yaşıyorlar). 1995 Mart’ında o tahliye olduğunda MK’nın “düşman” bellediği diğer iki üyesi tekrar tutsak düşmüşlerdi. (Geriye sadece o ikisi sağ kaldıkları için Yaşar Ayaşlı’nın “baş düşmanları” onlar olmuştu. Yoksa Fatih ve Osman sağ olsalardı, muhtemelen onlar da hedefe çakılacaklardı. Nitekim İsmail ve Sezai bile bu hastalıklı kin ve öfkenin hedefi olmaktan sıyıramamışlardı. Çünkü pilini tüketmiş olan Yaşar Ayaşlı’nın, geçinmeye gönlü kalmamıştı...). Örgütün önderlik ihtiyacı büyük ve ortadaydı. 1996’nın hizipçi ahbapçavuşları da dahil Bayrampaşa’da yatan bütün temel kadroların önünde -toplam 8 kişi- Yaşar Ayaşlı’ya şu haber gönderildi: “Meselesi bizimleyse biz şu anda içerdeyiz. Örgütün ise önderliğe ihtiyacı var. Gelsin geçsin örgütün başına, istediklerini yapmak dışında tek bir işine ve kararına bile karışmayacağız!..”

Aracılık yapan yoldaş, Yaşar Ayaşlı’nın cevabını bir hafta sonra getirdi: “45 yaşıma girdim. Ben bir kere daha cezaevi yatamam. Buna gücüm de yok niyetim de…” Bizler için bilinenin ilanı ve tesciliydi bu itiraf.

Buna rağmen, yine o heyetin önünde bu kez şu haberi gönderdik: “O zaman karısıyla birlikte yurtdışına çıkaralım. Ona orada bir kütüphane kuralım. Teorik konularda araştırmalar yapıp yazı üretsin. Ondan başka bir şey istemeyeceğiz”. Buna gönderdiği yanıtta ise, “O zaman onlara gebe kalırım. Bugün böyle denir ama yarın işler değişir. Ben de duramam, bir şeylere el atmak mecburiyetini duyarım. Onun için herhangi bir ilişki kurmak istemiyorum…”

O dönem TP süreci denilen tartışmaların en alevli yaşandığı günlerdi. Yaşar Ayaşlı ile yaşananların öğrenilmesi, sonradan hizipçiliğe soyunacak olan zaman tünelinde kalmışların ayranlarını iyice köpürttü. Hem onlar hem de Bayrampaşa’daki diğer delegeler topluluğu, “gel ve örgütün başına geç” içeriğinde çağrı üzerine çağrı gönderdiler. Ama o hepsine kulaklarını tıkadı. Hiçbirine cevap bile vermedi. Şimdi bu Yaşar Ayaşlı düşkünü kalkmış, “harcanmış mağdur”u oynuyor!..

Yazdığın “tarih” kitabında bunlar neden yok Yaşar Ayaşlı?..

Yukardaki soruları sordum ama, sende, herkesten önce kendi gerçekliğini dobraca ortaya koyacak yürek, kendi gerçekliğin ve geçmişinle dürüstçe yüzleşme cesareti, yoldaşlarına, kamuoyuna ve tarihe yalan söylemeyi aklından bile geçirmeyecek bir karakter sağlamlığı olsaydı, bu soruların yanıtlarını, yazdığın “tarih” kitabında sen zaten vermiş olurdun. Ben de sana hatırlatmak zorunda kalmazdım.

Ama gördüm ki sen, karakterine uygun bir tercih yapmışsın, “ne kadar rezil olursak o kadar iyi” demişsin. O zaman ben de sana, “Ne kadar yalansız yaşarsak o kadar iyi” diyorum…

(Yarın: Adana'daki ifade olayı)