Sarı sıcağın çocukları

Irgatların bakışları koza koza biçer sizi yanıklarıyla; köhne tamirhaneler ve lüks yapıların iç içeliği sizi hayrete düşürebilir

GÜNCEL
Cuma, 14 Ekim 2011 (15 yıl 3 hafta önce)

Çoğu zaman köy romanlarının, feodal yaşam tarzlarının anayurdu olan, bu ülkenin en büyük köyü Çukurova ve bu sarı sıcağın çocukları düşecekse dile...

Şehre giriş yaptığınızda ilk Kuzey'i tanırsınız. Hele ki kiremit çatılı memleketlerden düşmüşse yolunuz Çukurova'ya, binaların "mimar maketleri" görünümüne uzun uzun bakarsınız. Binalar henüz tamamlanmamış, yarıda bırakılıp terkedilmiş izlenimi verir size. Halbuki ilk izlenimi siz verirsiniz bu sarı sıcağın insanlarına. Irgatların bakışları sizi, koza koza biçer yanıklardan. Alabildiğince mısır, ayçiçeği, sebze tarlaları yüksek katlı binaların altında yeşil bir denizin dalgasını andırır. Yavaş yavaş içeri, merkezi kesimlere yaklaştığınızda köhne tamirhaneler ve lüks yapıların iç içeliği sizi hayrete düşürebilir. Ekim güneşinin insanları nasıl olur da bu kadar etkilediğini, alınlarını nasıl bu kadar bakırlaştırdığını düşünürsünüz.

Zaman ilerledikçe sokaktaki çocuklar çeker dikkatinizi. Vızır vızır trafik esnasında, bir araba lastiğinin boyunu az buçuk geçebilen, sıcaktan ve güneşten tenleri ve saçları yanık bu çocukların korkmadan arabalara nasıl yapıştığına şaşarsınız. Aynı cadde üzerinde binbir çeşit insana rastlarsınız. Urfa ve Mardin Arabı kadınların eflatun eşarplarının gölgesinde parlayan mor, üç etek elbiseler ve diğer yandan moda haftasından çıkagelmiş, dokunan pamuk kozalarının altınları gibi dolaşan iş kadınları...

Şehirdeki sıcak kalabalık sizi içine çeker birden: "Kardaş buyur, hoşgelmişsin" cümlesi Çukurova'nın sıcağıyla bütünleşir. Ne tamamen köylüdür Çukurova ne de metropoldür. En lüks semtlerin arka sokaklarının kaderi hiçbir şehirde değişmediği gibi burada da aynıdır; yoksuldur, büyük binalar yüksekliğiyle örtmeye kalkışır bu yoksulluğu. Çocuklar yarı çıplak, yalınayaktır. Ellerinde bir parça ekmek, göbekleri açıktadır. Bu yoksul semtlerin herhangi bir ara sokağından girdiğinizde Hindistan barakalarını andıran evlerin bahçesinden gelen tandır ekmeğinin kokusu sizi bu yoksulluğa davet eder. Bir kadın sizi farkettiğinde, yazmasıyla yüzünü kapattıktan sonra anlamadığınız bir dilde sizi ekmeğinden ikram eder ve artık -ekmeğimiz- olur. Tuhaftır ki bu semtlerin hangi ara sokağından geçerseniz geçin çıkacağınız cadde anacadde olur.

Ama her ne olursa olsun, en çok çocuklar çeker ilginizi bu koca köyde. Yaşları ve boyları çok küçük bu büyük adamlara hayret dolu bakarsınız. Korkusuz, atılgan ve işçidirler. Birçoğu hırsızlıkla geçinir. Zabıta ve polislerden müthiş sıyrılırlar. Boylarından büyük yükleri vardır ve çoğu çocukken bir ailedir. İşçiliği çok ustaca ve kusursuz öğrenirler. Artık 16'sında kendilerini büyük adam ilan ederler Çukurova'da.

Her semt küçük Mardin, Urfa, Diyarbekir, Hatay, Bingöl'dür... Kültürler kaynadıktan sonra, kaynaşmıştır bu kent. Sebzeci at arabası üzerinde seyir halindeyken, sebzecinin satış sloganını aynı cadde üzerinden birkaç defa geçtikten sonra anlarsınız. Çünkü uzunhava çalar gibi okutur sebzelerini. Bu zamanda şehir trafiğine takılan at arabaları, sizi bulunduğunuz yeninin eskilerine götürür ama bir çocuğun ellerinden tutarak...

Çocuklara tebessüm ettiğinizde afallarlar, güler balon gözleri birden. Bu çocukları hiçbir şey korkutmazken sevgilerin onları ürküttüğünü farkedersiniz. Alışık değillerdir... Onlar hep kaçar, çalar ve bu koca köyün sanayiinde öğütülürler.

Onları çoğu zaman kafalarının üzerinde taşıdıkları simit tepsileriyle ustaca yol alırken görürsünüz. Veya sanayi çarşısında, sebze hallerinde, altlarında kayboldukları büyük hamal sepetlerinin parçası haline gelmiş görünümleriyle...

Bu çocukları sarı sıcağın en sarısındayken, günebakan tarlalarının dalgasında savrulurken; yol bile diyemeyeceğiniz çamur birikintisinde dünyaları kucaklarken seyredersiniz. Sarı sıcağın çocukları öyle ilginçtir ki; hem çok sıcak hem çok kaçaktır, ama işçilikten hiçbiri kaçamamıştır. Çukurova'nın toprağında çocuk; kadın doğar, adam doğar, işçi doğar... Çocuğun vasfı yüklüdür bu topraklarda; çocuk işçidir, çıraktır, kaçakçır, ırgattır, gelindir çocuk... Bu toprakların bereketi, berketsizliğidir çocuk işçiler. Sarı sıcakta yemyeşil tohum, beyaz gelinciktir çocuklar. Sarı sıcağın en kurutulmuş sarısı, en parlayan yanığıdır çocuklar.

[Bir Alınteri okuru]