Cuma, 21 Ekim 2011 (15 yıl 2 hafta önce)
Hamburg ve Stuttgart İnsan Hakları Delegasyonu’nun Raporu
2011 yılının Eylül ayında Kürdistan'a giden İnsan Hakları Delegasyonu'nun 21 günlük raporu
K a t l ı m c ı l a r:
Britta Eder - Avukat
Gül Güzel - Gazeteci
Martin Dolzer – Sosyolog ve Federal Meclis Milletvekili, Sol Parti Üyesi, Heidrun Dittrich’in bilimsel danışmanı
Sayılar:
2011 yılının Eylül ayında İnsan Hakları Delegasyonu olarak geçirdiğimiz 21 günlük süre içerisinde meydana gelenleri aşağıda tespit ettik:
Sivil halktan 8 kişi Türk askerleri ve polisi tarafından öldürüldü.
Hakkari, Şemdinli ve Batman’da Türk askerleri ve polisi tüm kentte gerilla faaliyetlerine karşı intikam almak için hakiki kurşunlarla ve el bombalarıyla etrafa ateş ettiler.
Tutuklanan bir gerilla Batman’da polisler tarafından kanuna aykırı olarak öldürüldü. BDP çevresinden ve insan hakları ile gazetecilik faaliyetleri yapan 900 kişi tutuklandı.
Uluslararası Hukuk’a aykırı bir şekilde Kuzey Irak’taki hedefler sürekli Türk Ordusu tarafından bombalandı.
Hükümet Başkanı Erdoğan birçok defa Kürt tarafıyla diyaloğun bitmiş olduğunu açıkladı.
Gerçekler:
İstanbul
Haziran 2011'de AKP Hükümeti'nin tekrar seçilmesinden sonra Türkiye’deki ve özellikle ülkenin Kürt bölgelerindeki hava olumsuz şekilde değişti. İstanbul’da bize insanlar Taksim Meydanı'nın etrafındaki mahallelerde gerçekleştirilen gözükara gentrifikasyon programından (kentsel dönüşüm projesi) bahsettiler. Burada yaşayan Kürt, Sinti ve Roman halkı 3 yıldan beri sistematik olarak başka yerlere uzaklaştırılıyor. Mafya tipi metotlar güncel hayatın bir parçası haline gelmiş, güçlü müteahhitler apartman dairelerini parasız veya çok düşük bir tazminat karşılığında alıyor, evlerini terketmek istemeyen insanları tehdit eden kabadayılar gönderiyorlarmış. Bu vatandaşlara tadilattan sonra tekrar dairelerine geri dönme hakkı tanınmıyormuş.
Seçimlerden beri Taksim ve Beyoğlu’nda sayısız sokak kafesi ve müzikli lokaller gece saat 22:00'den sonra masa ve sandalyelerini sokağa koyamıyorlar. Kovboy filmlerindekine benzer şekilde sivil polis memurları açıkça görünen silahlarıyla ve üniformalı polislerle sokakları dolaşıp, durumu kontrol altında tutmak istiyorlar. Taksim ve civarındaki serbest ve kaygısız gece hayatı, özgür ve kendine has müziği ile sanat ve tiyatro alemi ile belli ki AKP’yi epeyce rahatsız ediyor. Öğrendiğimize göre polisler bu kafelerin sahiplerini sık sık tehdit ediyorlarmış ve oralara defalarca üniformalı olarak uğruyorlarmış. Her tarafa hatta İstiklal Caddesi’nin yan sokaklarına dahi video kameraları kurulmuş.
Bunun yanısıra ten renkleri biraz daha koyu olan insanlar veya Kürt görünüşlü olanlar sık sık polisin ırkçı saldırılarına uğrayıp kimlikleri keyfi şekilde kontrol ediliyormuş.
“Emniyet Kuvvetleri” onlara Kürt veya Ermeni olduklarından dolayı kızıyormuş. “Evlerine/Yurtlarına gitsinler” talebinde bulunuyorlarmış. Kürt nişanları taşıyan insanlara polisler sık sık kötü muamele yapıyorlarmış. Bundan dolayı son 3 ayda birçok insanda bu baskıcı uygulamalara karşı korku ve kızgınlık atmosferi oluşmuş.
Artık “sadece” binlerce aktiviste karşı gelinmekle kalınmadı – 4 bin 400 Kürt vatandaşı KCK operasyonları çerçevesinde tutuklandı - toplu halde Kürt toplumuna karşı baskıcı bir tutum sergilendi.
Van
Van metropol bölgesinde parlamento seçimlerinden bu yana hava epeyce değişti. Caddelerde sakin, çok dikkatli ve tedirgin bir hava estiği algılanmakta. 28 Ağustos 2011 tarihinde BDP Van İl Genel Meclis üyesi Yıldırım Ayhan, askerler tarafından öldürüldü. Yıldırım Ayhan çoğunluğunu Barış Anneleri’nin teşkil ettiği Hakkari, Çukurca’daki “canlı kalkan” yürüyüşüne katılmıştı. Biz olayı gören onyedi şahitle konuştuk. Şahitlerin hepsi aynı senaryoyu anlatıyordu: Askerler canlı kalkan yürüyüşü esnasında özellikle gözyaşartıcı bomba ve hakiki mermiler kullanmışlar ve barışcıl şekilde oturarak protesto eden katılımcılara saldırmışlar. Askerler, içinde BDP’nin Parlamento üyesi Aysel Tuğluk ve birçok BDP yerel yöneticisinin bulunduğu gurubu hedef almışlar. Sayısız kurşundan biri Yıldırım Ayhan’a isabet etmiş ve göğsünü delerek omuriliğine kadar işlemiş. Yıldırım Ayhan aldığı ağır yaradan birkaç dakika sonra can vermiş.
2009 yılından beri sürekli olarak “Emniyet Kuvvetleri” özellikle protestoculara karşı gözyaşartıcı bomba kullanıyordu. Bundan dolayı birçok insan hayatını kaybetti, birçok insan yaralandı. 2011 seçimlerinden kısa bir süre sonra İstanbul’da seçilen iki yeni BDP Milletvekili bu tür yaralanmalardan dolayı bir gece hastanede tedavi gördü. Aynı zamanda Şırnak’ta yukarıda anlatılan şekilde 54 yaşındaki bir kadın öldürüldü. Yıldırım Ayhan’ın bütün akrabaları, yöre belediyesi ve toplum onun için yas tutuyor, çünkü o hayatı boyunca vargücüyle daima barış için ve insanların gereksinimlerine uygun bir yerel politika için çalıştı. Yıldırım Ayhan‘ı 25 binden fazla seçmen Van İl Genel Meclisi'ne seçmişti.
Kürt temsilcilerine karşı yapılan hedefli saldırılar kabul edilemez, bu tutum aynı zamanda insanları horgören, işgalci bir politikanın aletidir. Van Valisi maktülün akrabalarından özür dilemek ve insanların üstüne gözyaşartıcı bombaların atılmasını önlemek yerine “canlı kalkanlar” gerçeğe aykırı olarak taş atmakla suçlamıştır. İl Genel Meclisi üyesinin cenazesi de polislerin gözyaşartıcı bombalı saldırısına uğradı ve bundan dolayı mezarlık tutuştu. Böyle bir tutum ancak insanlığa karşı ve saygısızlık olarak nitelendirilebilir.
Özerk organizasyon ve otonomi
Demokratik otonomi projesi daima Kürt Hareketi tarafından neredeyse tamamen uygulanıyor. İl Meclisi üyelerinin düzenlenmesinde orada yaşayan insanların gereksinimlerine uygun şekilde politika yapılması için konular birlikte konuşulup, tartışılıp geliştiriliyor. Bu tür temel demokratik bir uygulamayla oradaki vatandaşlar toplumun gelişmesine doğrudan doğruya katkıda bulunuyorlar. Kadınlar Meclisi’nde de çok yoğun bir dinamik görülmektedir. Temsilcilerin merkezi seçim sistemiyle belirlenmesinin getirdiği yabancılaşma böylece günden güne ortadan kalkacaktır. Demokratik otonominin amaçları arasında federal yapılı bir Türkiye’deki tüm etnik ve dini gurupların menfaatlerinin daha iyi temsil edilebilmesi ve her canlının ekolojik bir temel üzerinde barış içinde daha esen yaşayabilmesini sağlamaktır.
Generallerin Ziyareti
Eylül ayının başında içlerinde Genelkurmay Başkanı Orgeneral Necdet Özel’in de bulunduğu generaller PKK ile olan “çatışma” ile ilgili gelecekteki tutumlarını belirlemek üzere birçok Kürt ilindeki kaymakamı ziyaret edip görüşmeler yaptılar. Kürt sorununda katı kuralcı olarak tanınan Necdet Özel’in 1999 yılında ondokuz PKK gerillasının öldürüldüğü zehirli gaz saldırısını yönettiği tespit edilmiştir. Generallerin Van’daki ziyaretleri sırasında kaymakamlık binasının etrafında ve civardaki sokaklarda ağır makinalı tüfekli askerler ve tam donanımlı, kurşun geçirmez yelekli polisler konuşlandırılmıştı.
Generaller ile kaymakamların arasında yapılan görüşmelerin sonuçları günümüze kadar kamuoyuna duyurulmadı.
Van’da hergün kurşun geçirmez yelekli polisler makinalı tüfekleri atışa hazır durumda sokaklarda kol geziyor. Şehir merkezindeki birçok yerde tanklar ve tazyikli su püskürtücüleri hazır bulunuyor.
Van, Çatak, İstanbul, Diyarbakır, Mersin ve Adana’da tutuklamalar
9 Eylül Cuma günü Van’da ondokuz kişi ve Çatak’ta on kişi polis tarafından tutuklandı. Verilen raporlara göre yakalananların dördü gerilla mensubu. Ondan önce Çatak’ta bir polis bilinmeyen şahıslar tarafından kaçırılmıştı.
Tutukluların hakim karşısına çıkarılmaları sırasında tutukluların yakınları, insan hakları savunucuları, BDP üyeleri ve barış anneleri mahkemenin yakınındaki kahvelerde buluştular. Kahvelerin bulunduğu sokakta kasklı polisler dolaştılar, ellerindeki coplarla tehditler savurarak bekleyenleri dağıttılar. Bu tür bir davranış için ne bir sebep ne de hukuki bir gerekçe vardı. Belli ki her türlü tenkitçi kamu etkinliği veya dayanışma engellenmek istenmektedir. İlk önce bazı polisler bizi de tehdit etmek istedi. Bir tim kumandanı bizim turist olduğumuzu söyleyerek bunu engelledi. Erdoğan Hükümeti insanları horgören uygulamalara rağmen bariz olarak uluslararası kamuoyuna karşı Türkiye’deki durumu gayet normal ve hukuk devleti görünümü vermeye çalışmaktadır. Mahkeme tamamıyla kasklı polisler tarafından emniyete alınmıştı.
Tekrar bir tutuklama dalgası – Bir ayda 900 tutuklama
Delegasyonumuzun burada olduğu süre içerisinde toplam olarak 900 kişi tutuklandı; tutuklananların arasında temel olarak Türkiye’nin çoğunlukla Kürtlerin yaşadığı illerden gelenler, İstanbul’dan ve İzmir’den gelenler BDP’liler, insan hakları savunucuları ve gazeteciler bulunuyordu. Bunların arasında Şırnak, Silopi ve İdil‘in Belediye Başkanları, Şemdinli Belediye Başkan Yardımcısı, Şemdinli, Van, Istanbul, Adana, Batman, Diyarbakır ve birçok başka kentin daha BDP başkanları ve İl Genel Meclisi üyeleri de mevcuttu. Van’a geldiğimizde bize BDP üyelerinden birinin söylediği sözler şöyleydi: “Şu andaki durum hakkında doğruyu söyleyen herkesi tutukluyorlar”. Yapılan bu tespit, gerçeği yansıtmaktadır.
Türk askeri ve polisi Şemdinli’de düğüne katılan şahısları ve gençleri vurdu
11.09.2011 gecesinde Türk askerleri ve polisi bir düğün ortamında Kürtlerin oturduğu Hakkari, Şemdinli’de konutlara çekinmeden açılan ateş sonucunda dört kişinin ölümüne sebep oldu. Düğün, Belediye binasının önünde yapılıyordu. Şemdinli, sosyalist Kürt yanlısı Barış ve Demokrasi Partisi (BDP) tarafından yönetilmektedir. Kürt hareketi o yörede çok güçlüdür. Olayı gören tanıkların belirttiklerine göre PKK gerillalarının polis karakoluna ve jandarma karakoluna yaptıkları saldırı üzerine “Emniyet Kuvvetleri” intikam almak amacıyla tüm kentte ağır silahlar, roketatarlar ve hakiki mermiler kullanarak ateş açmışlar.
“Emniyet Kuvvetleri”nin uyguladığı bu savaş kurallarına ve uluslararası kanunlara aykırı girişimden neredeyse her ev kurşun deliklerine hedef olmuş. Polis ve askerler belediye binasını sistematik şekilde kurşunlarla delik deşik etmişler. Binanın yaklaşık her penceresinde kurşun izlerine rastladık. Kurşun atıldığı süre boyunca insanlar binanın arka kısmına kaçmışlar ve birkaç saatlik uzun bir süre boyunca orada beklemek zorunda kalmışlar. Binanın girişinde bulunan 14 yaşındaki Osman Erbaş’a bir kurşun isabet etmiş. Birçok insan ağır yaralanmış. Osman Erbaş hastaneye götürülürken kan kaybından hayatını kaybetmiş. Askerler saatlerce hastaneye naklini geciktirmişler.
Necdet ve Tayyar Güreli ile Resul Çetin konutların arasında bulunan bir tepeden olan biteni uzaktan seyrederken atılan bir el bombası tarafından öldürülmüş. Resut Ersol 14.09.2011 tarihinde Van Hastanesi'nde ağır yaraları sonucu kurtarılamıyarak hayatını kaybetmiş.
Ayrıca askerler makinalı tüfeklerle ve roketlerle kitapçı Seferi Yılmaz’ın evi de dahil olmak üzere sayısız eve saldırmışlar. Roketlerden bir tanesi kitapçının ailesinin oturduğu evin bir duvarını kısmen parçalayıp duvara saplanıp kalmış. Seferi Yılmaz’ın kitapçı dükkanı 2005 yılında ölüm saçan bölükler tarafından elbombası saldırısına uğramış, orada çalışan iki elemanı öldürülmüştü. Jandarmaya mensup failler Şemdinli halkının cesurca müdahalesi üzerine yakalandığında onlara karşı açılan dava çerçevesinde dönemin Genelkurmay Başkanı katillerden “iyi çocuktur” diye bahsetmiş. Evlere açılan ateşe paralel olarak polisin özel birimleri yaptıkları baskında birçok evi harap etmişlerdi.
Bu saldırılardan önce PKK gerillaları bir polis ile bir jandarma karakoluna saldırmışlardı. Saldırıda bir asker ve bir polis öldürülmüş birçok insan da yaralanmıştı. O nedenle “Emniyet Kuvvetleri”nin çatışmadan sonra düğüne yaptıkları baskın, oradaki sivil halka karşı gerçekleştirilen bir intikam olarak değerlendirilir.
Çadırın içinde yapılan 3 günlük bir cenaze törenine, hatta yakın komşuları Irak’tan gelenler de dahil olmak üzere öldürülenlerin birçok akrabası ve BDP’li birçok politikacı dahil binlerce kişi katıldı. İnsan Hakları Dernekleri’nin (İHD) üyelerinden, Mazlum-Der, Meya ve Hakkari Barosu'ndan oluşan bir komisyon birlikte insanlığa aykırı suçlara karşı detaylı, hukuki bir belge hazırladılar. Vali ve savcılık bu komisyonla her türlü iş birliğini reddetti.
Batman
Eylül ayının sonunda Kürt kenti olan Batman’da hamile bir kadın, doğmamış bebeği ve 6 yaşındaki kızı polisler tarafından öldürüldü. Bunu, olayı gören birçok görgü tanığı aynı şekilde anlatmaktadır. Baba ve diğer bir kızı yaralanmış. Gerillalar ile askerlerin arasında meydana gelen bir çatışmadan sonra Emniyet Kuvvetleri rastgele kentin her yerine ateş etmişler. Bu 3 hafta içerisinde Türk Emniyet Kuvvetleri’nin aynı türden yaptığı ikinci intikam operasyonuymuş. Vali gerçekdışı olarak gerillanın ölümlere neden olduğunu iddia etmiş.
Ondan önce meydana gelen silahlı çatışmada üç gerilla ve bir polis öldü. Bir görgü tanığının cep telefonu ile kaydedilen ve yayınlanan videoda polislerin gerillalardan bir tanesini canlı olarak ele geçirdikten sonra nasıl öldürdükleri gösteriliyor.
Toplu mezarlar
Çatak ve Görentaş
15.09.2011 tarihinden itibaren savaş suçları ve Ronahi/Andrea Wolf'un ölümünün açıklığa kavuşturulması ve Türkiye’de faillere karşı iddianamenin düzenlenmesi ile ilgili uluslararası bir delegasyona katıldık.
16.09.2011 tarihinde İsviçre, El Salvador, Almanya, Türkiye ve Kürdistan’dan insan hakları savunucuları ve politikacılardan oluşan yetmiş kişilik bir gurupla birlikte Ronahi/Andrea Wolf’un dışında 1998 tarihinde Türk askeri tarafından işkence edildikten sonra öldürülen yaklaşık kırk gerillanın gömüldüğü toplu mezarı görmek için yola çıktık. Delegasyona katılanların arasında öldürülenlerin aile fertleri, Barış Anneleri, kaybolanların akrabalarının derneği Meya-Der üyeleri, Parlamento üyeleri, bilim adamları, Andrea Wolf’un Arkadaş Gurubu Dernek üyeleri, IUK (Ronahi/Andrea Wolf’un ve diğer savaşcıların Kürdistan’da Türk askerleri tarafından öldürülmesini aydınlatmak ve savaş esirleri ile savaş suçlularına yapılan muameleyi araştırmak için kurulan Uluslararası Bağımsız Araştırma Komisyonu) Dernek üyeleri, doktorlar ve gazeteciler vardı. IUK önceden İnsan Hakları Derneği (İHD) ile birlikte delegasyonun Çatak kentine yakın olan toplu mezarı resmi makamların, polisin veya askerin baskısı olmaksızın ziyaret edebileceğine ve orada bir yürüyüş yapabileceğine dair Türk mercilerinden izin almıştı. Takiben Çatak Savcılığı'nda tekrar bir şikayet dilekçesi verilecekti.
15.09.2011 tarihinde Van Valisi'nin iddiasına göre delegasyonun güvenliğinin sağlanamayacağı ve askeri operasyonların yapıldığı bahanesinden dolayı vali izni geri çekti.
Vali ile bir uzlaşma gurubunun yaptığı konuşmada kaymakam toplu mezarda yapılacak yürüyüşü engelleyecek tutarlı bir sebep gösteremedi. Konuşmalarında tutarsızlıkların ortaya çıktığında kaymakam agresif bir tutum sergiledi. Aynı şekilde o yörede askeri tatbikatların yapılmadığı tespit edildi.
16.09.2011 tarihinde Çatak’tan kısa mesafe ileride bulunan bir kontrol noktasında ağır silahlı askerler tarafından durdurulduk. Bir jandarma komutanı olduğu zannedilen komutan birçok kez ısrarla kendisine verilen emri bize göstermesini talep ettikten sonra bize o bölgeye emniyetimizin sağlanamayacağı için giremiyeceğimizi belirten yazıyı gösterdi. Bu emrin herhangi bir şekilde resmini çekmeyi bize yasakladılar. Bu emrin üstünde Türkiye Gizli İstihbarat Servisi MİT’in logosu bulunuyordu. Sonradan oradaki kontrol noktasının özellikle bizim için düzenlendiğini ve bizim normal asker zannetiğimiz askerlerin aslında bariz olarak Van'da iyi eğitim almış özel bir birime ait olduklarını öğrendik. Bizim bu birimin komutanıyla yaptığımız görüşmeler ve faaliyetlerimiz askerler tarafından kameraya alındı. Bizden sonra gelen tüm araçlar kontrol noktasından engellenmeden geçebildiler.
Biz çok ciddi şekilde siyasi sebepli engelleme politikasının uygulanmasına karşı, öldürülenlerin afişlerinin ve resimlerinin evlerin duvarlarına asılmasına karşı ve kontrol noktalarındaki engellemeye karşı bir oturma protestosu gerçekleştirdik. Federal Parlamento Üyesi Andrej Hunko ve Nicole Gohlke (ikisi de Sol Parti Üyesi) Alman Dışişleri Bakanlığı‘nı ve Türkiye’deki Alman sefaretini devreye soktular, İsviçreli insan hakları savunucusu Oskar Schmidt ise İsviçre sefaretini devreye soktu. Türkiye Hükümeti'ne protesto yazıları düzenlendi. Ne yazık ki prostesto yazıları başarıya ulaşamadı. Siyasi kanaatimizce Alman Hükümeti'nin de uluslararası karmaşaya yol açabileceğinden dolayı Ronahi/Andrea Wolf’un ölümünün açıklığa kavuşturulması hakkında fazla ilgi göstermiyor. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Türkiye’ye suçların ortaya çıkarılmasını engellediği ve takip etmediği hakkında verdiği karara rağmen Frankfurt Yüksek Eyalet Mahkemesi (Oberlandesgericht) ve savcılık davanın tekrar Almanya’da görülmesini reddetti.
Korucular ve hayatta kalan gerillaların söylediklerine göre Ronahi/Andrea Wolf tutuklandıktan sonra ona karşı ırkçı küfürler söylenmiş, tecavüz edilmiş ve ölene kadar işkence edilmiş. Diğer gerillalar da tutuklanmış ve kanuna aykırı şekilde öldürülmüşler.
Öğlen üzeri Çatak’a geldik ve orada savcılığa tekrar bir şikayet dilekçesi vererek kentin merkezinde protesto yürüyüşü yaptık.
Sonra Van, Görentaş’ta diğer bir toplu mezarı ziyaret ettik. Burada yirmisekiz gerilla Türk Ordusu'nun tuzağına düşürülerek öldürülmüş. Aralarından biri hariç diğer bütün gerillalar çatışmada ölmüşler. Hayatta kalan kadın gerillaya işkence yapılmış, tecavüz edilmiş ve öldürülmüş. Askerlerin gerillaların cesetleri üzerine kimyasal madde döktüklerini gören iki görgü tanığı bulunmaktadır. Bunu takiben Kürtlerin cesareti yüzünden gurur ve saygı duydukları komutanın başını kesip Çatak Belediye Binası'nın önünde halka ibret olsun diye gösterilmiş. AKP‘li Belediye Başkanları bile bütün bunların bu şekilde meydana geldiğini ve bunun kabul edilemez bir savaş suçu teşkil ettiğini ifade ediyorlar.
16 Eylül akşamında PKK gerillaları alıkonduğumuz kışlaya giden bir tedarik kamyonunu durdurup şoförüne inmesi için fırsat tanıdıktan sonra aracı yaktılar. Bunun üzerine tüm bölge askerler tarafından kordon altına alındı.
Bitlis Mutki
21.09.2011 tarihinde Bitlis ilinin Mutki ilçesi yakınlarında bulunan üç toplu mezarı ziyaret ettik. Mezarların birinde 1999 yılında kanuna aykırı öldürülen dokuz öğrenci yatmaktadır.
Oradan birkaç metre uzakta bir çöplüğün üzerinde en az altı gerillanın öldürüldüğü bir toplu mezar bulunmaktadır. Mezarda yatanların ikisi 1993 yılında tutuklandıktan sonra öldürülen iki kadındır. Cesetlerin bulunmasından sonra dahi halen çöpler oraya dökülüyor ki bu büyük bir saygısızlıktır. Hiç de yakışık almayan bu uygulamanın hemen durdurulması gerekir.
Bahsedilen yerden 400 metre uzakta kısmen tutuklandıktan sonra öldürülen en az oniki gerillanın yattığı başka bir toplu mezar bulunmaktadır. Olanları kanıtlayacak görgü tanıkları mevcuttur.
Bütün savaş suçlarını açıklığa kavuşturacak gerçekçi bir komisyonun düzenlenmesi mutlaka gereklidir.
2009 yılından itibaren Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından savaş suçlarının yoğun şekilde uygulandığı unutulmamalıdır. Savaş suçlarına ölü gerillalara işkence ve sakat bırakmak, sivil şahısların ve ele geçirilen gerillaların kanuna aykırı şekilde öldürülmeleri ve kimyevi maddelerin kullanılması dahildir.
Olayın perde arkası
İçinde bin 500’den fazla cesedin yattığı tahmin edilen 260’tan fazla toplu mezar, Kürtlere karşı uygulanan gaddar savaş suçlarının göstergesidir. 10 yıldan fazla Barış Anneleri, İnsan Hakları Dernekleri ve mağdurların yakınlarının kurdukları İHD, TİHV veya MEYA-Der gibi dernekler en zor şartlar altında Türk Ordusu‘nun katliamlarını ortaya çıkartmak için çalışıyorlar.
Savaşın yeniden çığrından çıktığına bakıldığında ve Türkiye ile Kürdistan’daki insan haklarının ihlalinin ciddi artışına bakıldığında geçmişteki savaş suçlarının aydınlatılması ve gelecekte bu tür suçların tekrarlanmaması için kaçınılmazdır. Bundan dolayı Alman Hükümeti'nin ve silah endüstrisinin Türkiye’ye askeri, siyasi ve sanayi alanlarında desteğini hemen kesmesi gerekir.
Uluslararası problemlerin çözülmesi proseslerinden öğrendiklerimize göre barış ve demokratikleşme prosesi ancak tüm katılımcıların aralarında yapılan açık bir diyalogla ayrıca savaş suçlarının açıklığa kavuşturulup sonuçlandırılması ve suçluların cezalandırılmaları ile meydana gelebilir. Bu açıdan Kürt sorununa bakacak olursak katılımcılar: Hükümet, BDP, Abdullah Öcalan ve PKK olmalıdır.
Yukarıda anılan prosedürü uygularken Birleşmiş Milletler Raporları’na uygun olarak toplu mezarların uzmanca ve kalifiye elemanlar tarafından açılması, mahkemelerin dışında, seri yargılama yöntemiyle ve keyfi öldürülmelerin engellenmesi için ve bu tür öldürülmelerin açıklığa kavuşturulması için mutlak şarttır.
Türkiye’de kurulacak bir hakikat ve adalet komisyonu Türkiye ve Kürdistan‘daki soykırımı ve kadınlara karşı yapılan soykırımı açığa çıkartabilecek ve Kürt sorununu politik yollarla çözebilmek için atılacak diğer doğru adımlardan bir tanesidir.
Gözdağı vermeye çalışmak
19.09.2011 gecesinde sivil polisler genişletilmiş İnsan Hakları Delegasyonu’muzun iki üyesi olan Martin Glasenapp‘u (medico international) ve Martin Dolzer’i (sosyolog ve Federal Meclis Millet vekili, Sol Parti üyesi, Heidrun Dittrich’in bilimsel danışmanı) Van’daki Merkez Emniyet Karakolu’nda zorla sorguya çektiler. Anılan iki üyemiz 20.09.2011 tarihinde yapılan bir basın toplantısında Türkiye’deki A. Öcalan ve PKK da dahil olmak üzere tüm aktörlerin bir barış diyaloğuna katılmalarını tavsiye etmişler ve Türkiye’de yeniden artan insan hakları ihlallerini ve savaş suçlarını konu etmişlerdi.
Otelde dahi tüm katılımcılar kameraya çekildiler ve kısmen kendilerine küfürler yağdırıldı. Sorgulamalar sabahın saat 7‘sine kadar sürdü ve sorgulananlara sorgu esnasında uyku uyutulmadı. Van Savcılığı bu önlemlerin uygulanmasına sözümona yapılanların “terörist dernekler lehine propaganda” amaçlı olduğu için karar vermiştir.
Sorgulananlar eğer ifade vermeme haklarını kullanırlarsa ve ifadelerine imza atmazlarsa en azından 24 saat daha tutuklu kalacaklarına dair tehdit edilmişlerdir. İmzalarını reddettiklerinde ve polis karakolunun telefon numarasını Alman sefaretine bildirmek için öğrenmek istediklerinde polis sorgulananlara bağırmış. Sefaret mensubu polis karakoluna telefon ettiğinde ona gerçekdışı olarak karakoldaki memurlardan hiçbirinin İngilizce bilmediği söylenmiş. Ayrıca memurlar isimlerini açıklamamışlar.
Değerlendirme - AKP modifiye Tamil Çözümüne sıcak bakıyor
Türkiye’de tenkitçi açıklamalar yapanların veya haksızlıkları kamuya duyuranların yeniden gittikçe daha sık tutuklandıklarını hatta öldürüldüklerini gördük ve öğrendik.
Türk Emniyet Kuvvetleri tarafından tekrar tekrar hedefli olarak sivil vatandaşların ve BDP yöneticilerinin öldürülmelerini yoğun şekilde kınıyoruz. Haziran 2011’deki genel parlamento seçimlerinden itibaren Erdoğan hükümeti Kürt sorununda modifiye ettiği “Tamil çözümü”nü uygulamaktadır. Bu bağlamda PKK ile askeri çatışmaların uluslararası hukuka aykırı şekilde çığrından çıkması ve sivil halka karşı yapılan sistematik kıyımlar, bariz şekilde siyasi açıdan istenmektedir. Her özgürce savunulan fikir ve de yapıcı yerel politika çalışması tutuklanmayla cezalandırılıyor. Bununla ilgili olarak “adım, adım” -her gün yaklaşık elli kişi- tutuklanıyor. Böyle bir politika kabul edilemez. Türk Hükümeti'nin Kürt tarafının barış çabalarını ve insan hakları için harcadığı angajmanı terör olarak nitelendirmesi sorunun her türlü siyasi yolla çözümünü engellemektedir.
Delegasyon üyelerinden iki tanesinin tutuklanması AKP Hükümeti altında insan hakları ihlallerinin konu yapılmasının kabul edilmediğini gösterir. Tutuklanan iki delegasyon üyesi 1998 yılındaki savaş suçlarını dile getirmediler, aksine son 3 yılda yeniden artan insan hakları ihlallerinden ve savaş suçlarından bahsettiler. Bu tutumu ve gelecekte diyalogla barış elde edilmesinden bahsetmeyi, açık olarak AKP elinde bulunan tüm imkanlarını kullanarak engellemek isiyor. Boyunduruğu altına girmeyen veya yeni Osmanlı Projesi’nin dışında kalan her şeyi Erdoğan Hükümeti bir terör birliğinin terör propagandası olarak değerlendiriyor.
Avrupa’daki hükümetler hiçbir müdaheleye girmeden olanları izliyorlar veya Erdoğan’ın politikasını siyasal veya altyapı açısından destekliyorlar. Türkiye’den başka Ortadoğu'daki hangi ülke olursa olsun bu tür insan hakları ihlalleri ve savaş suçları karşılığında askeri bir operasyon, siyasi veya ekonomik baskılarla cezalandırılır. Kürt illerinde hakkını arayan, kendine güvenen, iyi organize olan bir hareket bariz olarak Ortadoğu’da çatışmalarını sürdüren isyancılara veya Avrupa’da direnç gösterenlere muhtemelen örnek olarak işe yarayacağından korkuluyor ve bundan dolayı istenmiyor. Hem Türkiye’deki hem de Avrupa’daki hükümetlerin politikaları büyük bir oranda coğrafi, stratejik ve politik menfaatler tarafından tespit ediliyor. Önemli olan hükümetlerin kendi güç politikalarını korumaları, petrol, gaz ve maden gibi doğal zenginliklerin elde edilmesidir. Sınırsız yeni piyasaların açılması da kasıtlı ve önemlidir (2011 yılında çıkan:”Stiftung Wissenschaft und Politik/SWP” (Bilim ve Politik Vakfı), “Die neue Kurdenfrage”(Yeni Kürt Sorunu / Sorusu”)‘na bakınız). Bu bağlamda AKP Hükümeti'nin Neoliberal İslam Rolü Modeli‘nde Türkiye’nin, enerji sahnesinde hizmet etmesi beklenmektedir. Bu çerçevede kirli savaş uygulamaları doksanlı yıllarda olduğu gibi günümüzde de artmaktadır. Avrupa’daki hükümetlerin böyle bir politikayı destekledikleri için utanç duymaları gerekir.
Kendilerine karşı yapılan baskılara, insan hakları ve uluslararası hakların ihlallerine ve hedeflenen toplu kıyıma bakmaksızın Kürtler sistematik olarak haksızlığa ve zorbalığa karşı savaşmaktan vazgeçmeyeceklerdir. Yaşanan travmalara karşı kültür, sanat ve politik faaliyetlerle çalışılarak hükümetin istediği çaresizlik duygusuna kapılmaya karşı direniliyor, aksine özgürleşmeci ve temelden demokratik projenin uygulanmasına devam ediliyor.