Putin liderliğindeki Rusya emperyalist etki alanına derinlik kazandırma yönünde önemli sayılabilecek bir adım attı
Putin liderliğindeki Rusya, eski Sovyetler Birliği’nin kapsadığı geniş coğrafyada emperyalist etki alanına derinlik kazandırmak yönünde önemli sayılabilecek bir adım attı. Sosyalizm döneminin bölgede bıraktığı tarihsel-ekonomik-kültürel vb. etkilerle birleşik oluşan bölgesel jeopolitiği, bir emperyalist güç olarak kendi hinterlandını oluşturmak ve buna dayanarak diğer emperyalist odakların karşısına daha güçlü bir rakip olarak çıkmaya çalışan Rusya, bunu ilerde ne oranda yapabilir sorusu bir yana, şu kriz ortamında emperyalistler arasındaki çatışmaları da çeşitli boyutlarda tetikleyebilecek bir sürece önderlik etmeye çabalıyor.
Bunun yeni bir adımı St. Petersburg’da bir araya gelen Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) liderlerinin, serbest ticaret bölgesi kurulmasına ilişkin anlaşmayı imzalaması oldu. Anlaşmayı imzalayan ülkeler: Ukrayna, Rusya, Belarus, Kazakistan, Ermenistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Moldova Cumhuriyeti. Azerbaycan, Özbekistan ve Türkmenistan ise anlaşmaya katılma konusunda karar vermek için yıl sonuna kadar süre istediler. Üye ülkelerin başbakanları tarafından imzalanan anlaşmanın söz konusu ülkelerin devlet başkanları tarafından onaylanması gerekiyor.
Eğer kurulabilirse, serbest ticaret bölgesi sayesinde birçok meta üzerindeki ihracat ve ithalat vergisi kaldırılabilecek ve malların serbest dolaşımı sağlanabilecek. Böylece görece ucuzlayacak olan metaların karşılıklı alışverişi sayesinde bölge ülkeleri arasındaki karşılıklı bağımlılık düzeyi artmakla kalmayacak; diğer bölgesel pazarlarla rekabet güçleri de artacak. Özellikle Sovyetler Birliği’nin dağılmasından bu yana en ağır ekonomik krizi geçiren Belarus, bu anlaşmadan çok umutlu gözüküyor. Belarus Başbakanı Mihail Myasnikoviç, “Geleceğe yönelik 73 adet yenilikçi proje mevcut, bunların 50 tanesi şu anda gerçekleştiriliyor. Bu sayılar, sadece birbirimizle iyi ticaret yapmakla kalmayıp, aynı zamanda hem Bağımsız Devletler Topluluğu hem de dünya pazarları için rekabet gücü olan modern ürünler üretebilecek tesis kurabildiğimizi gösteriyor” dedi.
Emperyalist küreselleşme, dünya ekonomisinin doğrudan yekpare bir bütünlük oluşturması şeklinde gerçekleşmiyor. Kapitalizm, toplumsal üretimin ve emeğin uluslararasılaşma süreçlerini her aşamada sakatlar, onu sınırlar, parçalar. Çelişkili bir süreç olarak gerçekleştirir. Bu nedenle ekonominin dünya ölçüsünde bütünleşmesi pürüzsüz değil tam tersine, emperyalistler arasındaki rekabetin belirlediği ölçeklerde ve biçimlerde olur. Nitekim küreselleşme denilen sürecin ilerleyişinde de bölgeselleşme eğilimleri giderek daha fazla öne çıkıyor. Emperyalist odakların kendi etki alanlarının genişletilmesi temelinde, karşılıklı bağlantılar da olmakla birlikte, ayrı ayrı bölgesel pazarların oluşması gündeme geliyor.
Ticaret savaşları da dahil olmak üzere emperyalist çatışmalar da bu dolayımda biçim kazanıyor. Bundan dolayı, Rusya öncülüğünde atılan son adım gibi gelişmelerin ne kadar başarıya ulaşacağı bir yana, dikkate alınması gereken olaylardır. Krizin etkileri ölçüsünde keskinleşecek emperyalist rekabetin hangi unsurları nasıl harekete geçireceği konusunda fikir verirler.