Şiddet ve zenginlik

Servetinin gizil gücü, yolsuzluk ve rüşvet zincirinden cinayetlere, darbecilerle işbirliğinden Dünya Bankası'na uzanıyor

DÜNYA
Cuma, 28 Ekim 2011 (15 yıl 6 saat önce)

Şiddetin ve zenginliğin kısa tarihi: Miguel Facussé


Bu “yüz”e iyi bakın. Fotoğraftaki yüz, Honduraslı işadamı ve toprak ağası Miguel Facussé’nin yüzü. İlk bakışta ‘sıradan’ bir yüz gibi, herhangi bir insanın yüzü. Zaman dokundurmuş biraz, kesin: İhtiyar bir adamın yüzü. Bu yüzde ne ‘zalim’ ve kanlı bir servet tutkusunun, ne de alçak bir ‘tiran’ ın izleri var! Yine de biraz ‘yamuk’ baktığımızda, gözlüğünün ardında saklanmaya çalışır gibi duran o kısık gözlerini kuşatan ifadede ya da Francis Ford Coppola’nın ‘Baba’ filmindeki ‘retorikçi’/Sicilyalı “baba”ların ağzını çağrıştıran o ‘ben-bilirimci’, yılışık ve gevrekçe yayılmış ‘ağız’ kriptosunda, bütün zalimlerin, tiranların, hayata hayatı boyunca hep yüksek iktidar ‘kule’lerinden bakmış olanların yüzlerinde rastlayabileceğimiz türden, o ‘kinik’, o ‘hinoğluhin’ ce ifadeyi yakalamamız mümkün.

Herhangi bir yüz değil bu yüz. Bu ‘yüz’ün ardında, son çeyrek yüzyıldır yaşanan ve adına “küreselleşme” denen hikayenin bir özeti, medya-iktidar -sermaye ilişkilerinin karanlık ‘yüz’ü, paranın ve birikimin kanlı çarkları, uluslararası mali kurumların yoksullara karşı işlediği suçların kısa-tarihi ve şimdi Meksika’daki “uyuşturucu devleti”nden Asya’nın köle tacirlerine, Latin Amerika oligarşilerinin ürettiği çetelerden (Avrupa Konseyi’nin yayınladığı son bir rapora göre) “Avrupa’nın mafya devleti”ne ve yasadışı insan organı ticaretinin merkezine dönüşmüş Kosova’ya kadar, artık ‘zombi’ler, ‘Drakula’lar ve ‘vampir’ler üreten bir sermaye çağının bilinçaltı duruyor.

Miguel Facussé, Honduras’ın en zengin 50 ailesinden biri. Bu “50 zengin aile”nin temsil ettiği Coyolito Klubü’nün lideri olarak da anılıyor. Coyolito, bu zenginlerin mekân tuttuğu Honduras-Nikaragua kıyı şeridindeki -“yeryüzü cenneti” olarak anılan- bir yarımada [Geçerken belirtelim ki, Facussé, Coyolito’daki Zacate Grande adasının da özel mülk olduğunu iddia ederek, Coyolito Klubü aracılığıyla adada yaşayan 800 aileyi ciddi biçimde tehdit ediyor -bu yoğun baskılar karşısında adada yaşayan yerli halk, CODESOL (Kalkınma Ve Gelişme Konseyi)- adında bir mücadele örgütlenmesi yaratmış durumda]. Facussé’nin zenginliği ve mal varlığı, Honduras’ın hemen tüm bölgelerine yayılıyor; şimdi büyük bölümü elinde olan Afrika palmiye kooperatiflerinden, Trujillo, Leán ve Sangrelaya arasındaki plajlara, ve Sule ya da Comayagua gibi coğrafi olarak önemli vadilere uzanan bir nüfuz ve servet. Bu zenginliğin altında, uygun maddesi palmiye olan artık bildik bir ürün bulunuyor: Biyoyakıt. Başka bir deyişle Facussé, esasen palmiye yağı üretimine dayalı bir biyoyakıt zengini. ABD’den Avrupa’ya ve uluslararası mali kurumlara kadar küresel piyasa dinamiklerinin, yoksul güney ülkelerini bir biyoyakıt deposuna dönüştürmek için bütün imkânlarını seferber ettiği düşünülecek olursa, bu elbette anlaşılır bir durum. Ancak Honduras toplumsal tarihindeki son 20 yıllık süreci itibariyle Facussé’ninservetinin asıl gizil üretici gücünü, yolsuzluk ve rüşvet zincirinden cinayetlere, darbecilerle işbirliğinden hukuksuzluğa, medya yalanlarından Dünya Bankası gibi uluslararası mali kurumların yaptıkları suç ortaklıklarına uzanan ve halen yoksullara karşı her türlü baskıyla sürdürülmekte olan bir zulüm rejimi oluşturuyor.

Peter Lackowski’nin belirttiği gibi [30 Kasım 2010], “28 Haziran 2009’da başkan Manuel Zelaya’nın görevden alınmasının nedenlerinden biri, kitaplarda olan ama hiç uygulanmayan yasaları uygulamaya sokacak bir toprak reformu programını gerçekleştiriyor olmasıydı.” Ancak 90’lı yılların başlarındaki bu reform programı çerçevesinde, Bajo Aguan’da köylülere ve küçük çiftçilere verilmesi gereken araziler (ironik biçimde, ABD’nin Nikaragua’daki Sandinista iktidarına karşı ‘kontra’ paramiliter güçleri “eğittiği” ve operasyon amaçlı kullandığı askeri bir üssün kurulu olduğu 5000 akrelik bir alandı bu), Facussé’nin “topluluk liderleri”ne verdiği rüşvetler, yaptığı çeşitli yolsuzluklar ve sahte tapular aracılığıyla büyük ölçüde onun mülküne geçti. Direnmek dışında bir seçeneği kalmayan yoksul köylülere karşıysa, dayak, tehdit ve baskılarla başlayıp, giderek Facussé’nin kendi kiralık katillerden oluşan özel ordusuyla başlattığı cinayetlere uzanan bir süreç gelişti. 18 Ekim 1997’de Facussé‘nin vermek istediği rüşveti redderek ona ve onun palmiye yağı ve biyoyakıt politikasına karşı şiddetli eleştiriler yönelten solcu-çevreci aktivist ve belediye başkanı adayı Carlos Escalares silahlı güçler tarafından öldürüldü.

Miguel Facussé’nin, yer yer polis ve ordu güçleriyle birlikte “çalışan” kiralık haydutlardan oluşmuş bir ordusu olduğu, hakkında açılan davaların Adalet Bakanlığı’nın tozlu raflarında ve sonuçsuz kaldığı artık biliniyor. 15 Kasım 2010’da 5 köylü üyesi Facussé tarafından öldürtülen MUGA’nın [Aguan Birleşik Köylü Hareketi] yaptığı açıklamada, Facussé‘nin emrindeki bu suikastçi ve kiralık katillere “Amerikan RANGER takımlarınca eğitim verildiği” belirtiliyordu (*)

Artık şiddetin bile küresel piyasada metalaştığı, giderek şirketler ya da sermaye güçleri etrafında “özel ordu”ların ya da bazen “savaş makineleri”nin oluştuğu bir süreç yaşanıyor dünyada. Kolombiya’da yayınlanan El Tiempo gazetesinin 14 Eylül 2009 tarihli sayısında, “Kolombiya’daki uyuşturucu baronları için çalışan çok sayıda paramiliter güç”ün, ”artık Honduras’daki büyük çiftlik sahiplerinin muhafızı olarak çalışmaya başladığı” yazıyordu.

Miguel Facussé’nin serveti, Orta Amerikalı yoksul köylülere iktidarla işbirliği içinde uyguladığı her türlü zulüm politikasıyla birlikte büyürken, Honduras anakım medyası da onu koşulsuzca destekledi. Hemen her yıl Facussé, “başarılı bir işadamı” olarak çeşitli ödüllere boğuluyor. Ürettiği kanlı ‘servet’ medyatik ayinlerle kutsanıyor. Facussé’nin öldürttüğü köylülere “kışkırtıcı” ve “terörist” yaftası yapıştıran medya, Facussé’yi Orta Amerika’nın en “cesur” işadamı ilan ediliyor. Ama yalnızca iktidar ve medya değil. Dünya Bankası biyoyakıt üretimi nedeniyle Facussé’ye tam mali destek sunuyor. 2009’daki askeri darbeyi koşulsuzca destekleyen Facussé’nin biyoyakıt şirketi Dinant’a, tam da darbe sonrası ve insan hakları ihlallerinin en yoğun biçimde yaşandığı bir dönemde 30 milyon dolarlık kredi veren aynı bankaydı. Uluslararası mali destek alan Facussé, baskılarını ve cinayetlerini bu destekle daha da yoğunlaştırıyor.



Şüphesiz bir ‘yüz’ün ardında gizlenen bir hikaye varsa, o yüzün tam karşısında da gelişen bir başka hikaye vardır. Öldürülen, tehdit edilen, yerleşim bölgelerinden atılan, barınakları, mülkleri tahrip edilen ya da mücadeleyle kazandıkları topraklar sürekli gaspedilen Honduras’ın yoksul köylüleri, inatla, dayanışmayla ve örgütlenmeyle direnişlerini sürdürüyor.

Kutlu Tunca

(*) Honduras Tumbador’da, MUGA [Agua Birleşik Köylü Hareketi] üyesi beş köylü daha öldürüldü. MUGA tarafından yayınlanan bildiride, Ignacio Reyes (50), Teodoro Acosta (40), Siriaco Muños (56), Raúl Castillo (45) ve José Luis Sauceda (32) adlı MUGA üyesi köylülerin 15 Kasım 2010 günü erken saatlerde, ordu ve polis üyeleriyle işbirliği içinde işadamı Miguel Facusse için çalışan suikastçi ve kiralık katiller tarafından öldürüldüğü bildiriliyor. Ayrıca MUGA, polisin işadamları Miguel Facussé, René Morales ve Reynaldo Canales’ın silahlı grupları hakkında bilgi sahibi olduğu halde harekete geçmediğini, aksine onları koruduğunu ve katliamlarını gerçekleştirmeleri için bu gruplara araç ve ağır silah sağladığını belirtiyor. Yaptıkları açıklamada bu olayın özel mülkiyetin işgal edilmesinden kaynakladığını ifade eden Savunma ve Güvenlik bakanlarını da kınayan MUGA, Miguel Facussé’nin emrinde olan ve Amerikan RANGER takımlarınca askeri eğitim verilen bu kiralık katiller ordusunun silahsızlandırılması talebini dile getirerek, köleliğe boyun eğmeyeceklerini ve bu katliamların mücadelelerine engel olamayacağını vurguluyor.

Yararlanılan Kaynaklar:
Peter Lackowski, A State of Siege in Northern Honduras: Land, Palm Oil and Media
Annie Bird,World Bank-Funded Biofuel Corporation Massacres Six Honduran Campesinos – By Annie Bird
Ismael Moreno, Miguel Facussé: Fencing off Paradise
Tom Burghardt,Kosovo: Europe’s Mafia State. Hub of the EU-NATO Drug Trail