RAF; Yenilgi kemirir -II

Egemenler en çok neden korkuyorlar: Kararlı devrimci güçler ile bağlantılı olan kitlesel ayaklanmalardan!

GÜNCEL
Çarşamba, 2 Kasım 2011 (15 yıl 1 hafta önce)

RAF militanı Inge Viett anlatıyor


RAF militanı Inge Viett, RAF üzerine ayrıntılarda detaylı konuşmayı ve bazı konulardaki sorulara cevap vermeyi çeşitli nedenlerle istemedi. Görüşmenin genel değerlendirme çerçevesinde kalmasını istedi. Viett, cevaplamadığı soruların gerekçesini kısa bir biçimde şöyle ifade etti: “Yaşanan bütün süreci ‘kısaca’ tarif etmem mümkün değil. Kitap raflarını dolduran ve hala bitmemiş bir süreçle ilgili zaten ‘öylesine, geçerken’ bir şeyler söyleyemem…”

Viett’in “geçerken öylesine bir şeyler söyleyemeyeceğini” belirttiği konulardan biri, 18 Ekim 1977 tarihinde RAF militanları Andreas Baader, Jan Carl Raspe ve Gudrun Ensslin’in Stammheim Cezaevi'nde hücrelerinde ölü, Irmgard Möller’in de ağır yaralı bulunduğu Stammheim süreciyle ilgiliydi. Almanya’da bu konuda öne sürülen “intihar ettiler” ya da “devlet öldürdü” biçimindeki iki görüş de kanıtlanabilmiş değil. Kendisinin olayı nasıl değerlendirdiğini sormuştum. Yine hapiste daha önce ölü bulunan Ulrike Meinhof ve daha sonra ölü bulunan Ingrid Schubert’i de hatırlattım. Viett, yaklaşık 35 yıl önce gerçekleşen bu süreçlerle ilgili olan sorulara şimdi “çalışamayacağını” belirtti. Öte yandan RAF tarihi ile ilgili birçok soruya da cevap vermedi.

Inge Viett’in cevaplandırmadığı diğer bir bölüm ise, Demokratik Almanya Cumhuriyeti’nde yaşadığı döneme ilişkin sorulardı. Bu bölümle ilgili bir şey söylemesi için yeni çalışmalar yapması gerektiğini belirtti ve buna da şimdi “sinirlerinin müsait” olmadığını söyledi. Viett’in bazı konularda cevap vermek istememesinin cevapların gerçekten özel çalışma gerektirmesiyle, zaman alacak şeyler olmasıyla bir ilgisi olabilir ama çok sayıda olması ve “sıkıcılığı” ile bir ilgisinin olduğu kesin.

Aslında, İkinci Dünya Savaşı sonrası bütün bir Batı ve Doğu Almanya devrimci mücadele tarihini sorularla öğrenmeye kalkma “densizliği” de denebilir buna. Demokratik Almanya ya da genel olarak sosyalist ülke deneyimleri hakkında bütün dünyada “tarihin sonu” tartışmasına cevap vermeye çalışma dışında ciddi bir tartışma yaşanmadı. Oysa Inge Viett, sosyalizm için silahlı mücadele vermiş, sonra da sosyalist bir ülkede yaşamış dünyadaki herhalde ender insanlardan biri. “Reel sosyalizm hepten mi kötüydü? Oralarda neler yaşandı, niye böyle yaşandı ve çöküşe nasıl gidildi? gibi sosyalizmin günlük hayatına dair basit ama cevabı önemli sorulara cevaplar bulmak zorundayız” diye düşünüyorum. Bunun için Inge Viett’ten Demokratik Almanya’daki günlük hayatta sosyalizmin varlığına ilişkin sorulara da cevap almak istemiştim.

Bu bölümdeki sorulara cevap vermeye sinirlerinin dayanıklı olmamasını söylemesi belki de şu soruyla ilgili olabilir: “Demokratik Almanya’da Dresden’de sahte kimlikle yaşarken, bir komşunuz Batı’ya turist olarak gidip döndüğünde sizin orada aranan bir terörist olduğunuzu aranıyor afişlerinden farketmiş ve gelince ortalıkta konuşmaya başlamış. Ortamda huzursuzluk başlamış. Bunun üzerine yaşadığınız şehri değiştirmişsiniz. Anılarınızdan okuduğum bu örnek halkın çok ra sosyalizmden ya da devrimcilerden yana olmadığını gösteriyor. Demokratik Almanya’da sosyalizm halka inmemiş miydi?”

Bu soru belki de hepimizi sinirlendirebilir ve cevaplar da hepimizi ilgilendirir.

* Silahlı mücadeleyi sonlandırıp faaliyetlerine siyasi parti olarak devam eden örgütlenmeler ile ilgili düşünceleriniz nedir? Bir örnek vermek gerekirse, bir ölçüde RAF’ın da kendine örnek aldığı Uruguay’daki Tupamarolar ve iktidardaki “Frente Amplio” Bloku içinde José Alberto Mujica’nın devlet başkanı seçilmesini, icraatları hakkında ne düşünüyorsunuz?
"Frente Amplio” (Geniş Cephe) hakkında ne düşündüğümün bir önemi yok. Uruguay’daki süreç oradaki siyasal güçler tarafından karara bağlandı. Oradaki insanlardan daha akıllı değilim. Tupamarolar faşist diktatörlüğe karşı verdikleri mücadelede moral üstünlüğü ve meşruiyeti sağlamlaştırdılar.

Burjuvazi büyük oranda eski rejimin arkasındaydı ve rejimin yıkılmasından sonra Tupamaroları gelecek siyasal süreçlere katmama ya da iktidardan kovalayacak gücü kendinde bulamadı.

Tupamarolar devrimci mücadelede sırasında halk arasındaki itibarlarını ve meşruiyetlerini sağlamlaştırmışlardı ve bunu daha sonraki siyasal süreçlerde kendi yararlarına kullanmayı bildiler. Bu çok doğru ve önemli. Bir radikal güç olarak Tupamaroların Uruguay’ın gelişmesine yaptığı etki, tabii bu radikalliğin siyasete uyarlanırken ne kadar kullanıldığı gibi ölçülere bağlı. Bir zaman sonra radikal olanlar da diğer siyasal aktörlerden ayırt edilemez bir hal alıyor. Bu daha önce anlattığım gibi olayların akışına bağlı bir şey.

Belirleyici olan ama, Tupamarolar bize ezilenlerin tarafında mücadele ederek, bazı aşamaların kazanılabileceğini gösterdi.

* Bütün dünyada radikal devrimci örgütlerin yerini kapitalizm içinde de sanki “sosyalist adalar” yaratılabilirmiş gibi düşünen sol girişimler ve örgütler aldı. Çeşitli legal sol partiler topyekûn iktidarı almaya yönelik değil de küçük başarılar elde etmeye yönelik mücadele yürütüyor. Bu durum konjonktürle ilgili bir şey mi? Kapitalizm içinde legal sol mücadelenin şekli ve özü ne olmalı? Devrim bitti mi? Kapitalizmi aşmak artık hedef değil mi?
Kapitalizmin üstesinden gelemezsek, dünyadan vazgeçmeliyiz. Bu amaç uğruna çalışan milyonlarca insan var. Devrimci örgütler de bunların arasında. Muhtemelen de sizin ve benim sandığımızdan daha çok. Hindistan Naxalite Hareketi gibi, FARC, Kürtler, Tamiller, ETA gibi geleneksel silahlı devrimci hareketler hala var. Bunların Naxalite Hareketi dışındaki hemen hepsi savunmada ama hala henüz yenilmediler.

Bunlardan başka, dünya çapında başka tür bir devrimci mücadelenin başgösterdiğini de görmezden gelemeyiz. Kitleler hareketleniyor. Buradan, sermaye diktatörlüğünden kendini kurtarmış, özgürleşmiş, toplumsal perspektife sahip başka bir kalitede yeni siyasal pratikler, siyasal örgütler ve siyasal bir bilinç ortaya çıkmaktadır. Hiçbir şey her zaman olduğu gibi kalmıyor.

Kapitalist merkezler çok kuvvetli, ancak, örneğin “Almanya’da reformizm çok güçlü ve devrimci siyaset bir özne olarak yok” diye dünyanın diğer bölgelerindeki gelişmeler durmuyor.

* RAF, 1970’te tarih sahnesine çıktı ve Nisan 1998’de kendini feshettiğini yani “tarih olduğunu” duyurdu. Ama ne Alman devleti ne de savcılar RAF’ın tarih olmasını istemiyor gibi. 34 yıl sonra Başsavcı Siegfried Buback’ın öldürülmesi davası yeniden açıldı ve eski RAF’lı Verena Becker tekrar yargılanıyor. 60 yaşını geçmiş bir sürü eski RAF’lı ifadeye çağrılıyor. RAF aktif iken de, devletin “aşırı tepki” gösterdiği tartışılmıştı. Alman devleti RAF konusunda neden bu kadar hassasiyet gösteriyor? Sağcı bazı politikacılar bugün, Berlin’deki ve diğer büyük kentlerdeki protesto gösterileri ve bazı kundaklamaları, ‘RAF da böyle başlamıştı, RAF geri geliyor“ diye değerlendiriyor. Sağcılar neden her fırsatta RAF’ı öne çıkarıyorlar?

Almanya Federal Cumhuriyeti anayasal kuruluşundan beri meşruiyet sorunu içindedir. Eski faşist yerleşik yapılanma, “demokrasi” formu içinde çok zahmetli bir biçimde gizleniyor. Faşist yetkilileri olan bütün kurum ve aparatları ile işçi sınıfını sömürme gibi olağan suçu ve insanları kitlesel olarak katletme ve mallarına el koyma gibi olağandışı suçları olan kapitalist sınıf, 12 yıl boyunca karını artırabiliyordu. Bunu hiçbir önemli konuda sorumlu tutulmadan yapıyordu.

İşte bu "demokrasi” RAF tarafından saldırıya uğradı ve devletin meşruiyeti zedelendi, RAF devlet suçlarının sürekliliğini de ortaya çıkardı: Devletin bütün dünyada diktatörlerle işbirliği ve suç ortaklığı, kurtuluş hareketlerine karşı bütün savaş ve saldırıları desteklemek, kendi kaderini tayin hakkına ve ilerici süreçlere karşı olmak.

Burjuva sınıfın RAF nefreti -ki bu yalnızca sınıfın gerici kesimlerinde de değil, hiç azalmıyor. Çünkü bunlar ne kadar azgın ve öfkeli propaganda yapsalar da- RAF’ın ortaya çıkardığı devrimci dürtüyü söndüremiyorlar. Silahlanarak onlara saldırabilen bu radikal antifaşist, bu radikal antikapitalist hareket, hiçbir zaman kendini satmadı. Hala parıldıyor ve ‘RAF hangi hatayı yapmıştı‘ diye sormak yerine, RAF’ın cesaretini ve eylemlerini kendine ölçü alan devrimci ruhlara ilham veriyor.

Egemenler en çok neden korkuyorlar ve kendilerini en çok neden korumaya çalışıyorlar: Kararlı devrimci güçler ile bağlantılı olan kitlesel ayaklanmalardan!

* RAF ve 2 Haziran Hareketi radikal sistem karşıtı hareketlerdi. Siz her ikisinde de bulundunuz. Bu hareketlerde yeralan insanların bir kısmı hiç ortalıkta gözükmüyor, bir kısmı bambaşka işler yapıyor. Siz, radikal bir örgütlülük yaratmak ya da çevre oluşturmak yerine örneğin militarizm karşıtı eylemlerde yer alıyorsunuz, hala komünizmi savunan yazılar da yazdığınız görülüyor. Eski yoldaşlarınızla görüşme, birlikte çalışma imkânınız oluyor mu? Diğerleri neden pek ortalıkta görülmüyor?
Herbirimizin siyasetten çekilmesinin kendine özgü ve ayrı nedenleri var. Bu konuda spekülasyonda bulunmak ya da onları yargılamak bana ters düşer ve buna hakkım da yok. Ama düşündüğünüzden çok daha fazla kişi siyasal olarak aktif ve ancak yeni yeni görünür hale gelmeye başladılar.

Uzun süre hapiste yattıktan sonra, yeniden aktif hale gelen arkadaşlar siyasetin birçok alanında, deneyimin getirdiği olgunluk ve kaliteyle iş yapıyor. Irkçılık karşıtı alanda çalışanlar var, siyasal ve sosyal tutuklular için çalışmalar yapılıyor, taban örgütlenmelerinde, savaş ve militarizm karşıtı hareketlerde ya da devrimci tarihin korunması ve ileriye aktarılması konusunda çalışılıyor. Ben Berlin’de hapisten çıkan yoldaşlarla birlikte uzun yıllar boyunca legal ama radikal siyasal çalışmalar gerçekleştirdim. Ama bir zaman gelir herkes yorgun düşer. Ben de...

Öyle değil, söylediğiniz gibi ben sadece anti militarist eylemlere yoğunlaşmıyorum. Bu devrimci bir perspektif gözönünde tutularak oluşturulmaya çalışılan genel devrimci inşa sürecinin siyasal pratiklerinden sadece biri. Bu söylediklerim şimdi kulağa büyük bir şeymiş gibi gelebilir ama oldukça zahmetli adım adım ilerleyen pratik eylemcilerden de oldukça uzun soluklu olmasını bekler.

Yeni kuşak devrimcileri ileri doğru götüren sürece büyük bir umutla bakıyorum. Elimizde bir sihirli değneğin olmadığının bilincindeyiz.

Sizin siyasi faaliyet yürüttüğünüz ilk organizasyon 2 Haziran Hareketi’nin bir tür radikalleşmiş 68 gençlik hareketi olduğu söylenebilir mi? RAF ile 2 Haziran arasındaki fark nedir?
'68 Hareketi bir siyasal çeşitlilik ve çokluktu. Hareket bütün büyük şehirlerde de başka başka bileşimlere sahipti. 2 Haziran Hareketi’nin içinden çıktığı sosyal çevre, anti otoriter, yaratıcı yanlarıyla siyasallaşan ve asi genç işçilerle öğrencileri mıknatıs gibi kendine çeken, yükselen Berlin altkültür çevreleriydi.

Kendi çevrelerine sırtını dönmüş entelektüeller ve üniversite öğrencileri de buradaydı. Bugün '68 Hareketi genel olarak bir üniversite öğrencileri hareketi olarak algılanıyor. Bu bir anlamda doğrudur. Gerçekten de Alman Sosyalist Öğrenciler Birliği (Sozialistische Deutsche Studentenbund -SDS) radikal ve zaman zaman da devrimci öğrencileri siyasal itme gücü olarak Vietnam Savaşı’na ve emperyalizme karşı etkiledi, direnişin geniş bir örgütlenmesini sağladı. Ama daha çok antiotoriter, radikal militan Berlin altkültür çevreleri polise, devlete ve ABD kurumlarına yönelik saldırılarıyla, kamusal binaları işgal eylemleriyle, son derece anti burjuva hareket ve jestleriyle isyan ortamının oluşmasında asıl belirleyici oldu.

2 Haziran Hareketi’nde sosyal devrimci bir politika geliştirmeyi denedik. Eylemlerimiz varolan toplumsal sorunlara yerinde müdahale etmeyle bağlantılıydı. Devrimci şiddet kullanmaya, ilerici halkın yapılanları ne kadar destekleyebileceğine ve legal hareketin militan kısmının bunu ne kadar kavrayacağına, buna ne kadar sahip çıkacağına karar verdikten sonra başladık.

Burada hareketin silahlı kolu olmaktan daha çok, güçlü bir silahlı devrimci hareketin öncüsü olmak istemiştik. Benim daha önce yaptığım siyasal eleştirilerim aynı biçimde 2 Haziran Hareketi için de geçerli: Gerilla illegaliteden, yeraltından, devrimci örgütlenmiş bir hareket yaratamaz. Tersine düşünülürse daha doğru olabilir: Devrimci örgütlenmiş bir hareket illegal silahlı mücadelenin şartlarını oluşturabilir.

BirGün, Selami İNCE, 26 Ekim 2011