Pazartesi, 7 Kasım 2011 (15 yıl 2 gün önce)
YAŞANACAK DÜNYA
Bochum Kapalı Cezaevi’nden bırakılan Mete TUNCER‘in “Türkiye istedi” gerekçesiyle açılan iade davası tutuksuz olarak devam edecek. Aynı gerekçeyle Alman Devleti tarafından 25 Ekim’de Recklinghausen’de tutuklanan Mete TUNCER ile tutuklanma ve cezaevi süreci üzerine bir röportaj yaptık.
Neden tutuklandınız?
Türkiye Alman devletine "başınıza bela olur demiş”; bu gerekçe ile interpol aracılığıyla iademi istedi.
Mahkemeye çıkarıldın değil mi?
Evet, mahkemeye çıkarıldım ve “Protokol gereği seni tutuklamak zorundayım” dedi hakim. “Daha önce uzun yıllar cezaevinde kaldığı için kapalı yerde kalamama sendromu var” doğrultuda Alman psikoloğundan almış olduğum raporlarım vardı. Buna rağmen tutuklandım. Hakim cezaevi hastanesine yollayacağını oradaki doktorların karar vereceğini vs. şeyler söyledi. Avukatım hakime tutuklanmadan bu süreci takip edebileceğini söylemesine rağmen hakim sorumluluk almak istemediğini belirterek tutuklama kararı verdi.
Tutuklanmayı duyunca ne yaptın?
Ben Almanya’ya iltica başvurusunda bulunmuştum. Kendim gitmişim mahkemeye, eşim “Almanya’da oturum hakkını aldı ve burada yaşıyor; raporlarla gitmişiz, bir yerlere kaçacağım gideceğim yok zaten burada yaşıyorum”, diye açıklamada bulundum mahkemede buna rağmen tutukladılar. Tutuklanmam tamamen keyfi bir karardı. Karar verildikten sonra eşim gebe olduğu için kanama geçirdi. Mahkemede tutuklanma riskini biliyordum ama bu umurumda değildi. O yüzden tutuklanınca sadece eşimin sağlığını düşündüm.
Hakim seni hastaneye sevketti? Nereye götürüldün?
Recklinghausen mahkemesinin nezarethanesine götürdüler. Yaklaşık bir saat kaldım. Daha sonra JVA Bochum Kapalı Cezaevi'ne götürüldüm. Avukatımın dahi nereye götürüldüğümden haberi yokmuş. Ertesi gün Bochum Kapalı Cezaevi'nde olduğumu öğrenmiş. Ben de ertesi gün öğrendim.
Cezaevindeki ilk gününü anlatır mısın?
Elbise, para gibi bütün eşyalarımı aldılar. Bana kendileri kıyafet, kap-kacak, çarşaf, nevresim, battaniye, diş fırçası vs. verdiler. Verilen iç çamaşırı dahil tüm giysileri diğer mahkumlar da giyiyor. Çünkü, çamaşırhane için veriyorsun idare yıkanmış ama daha önce giyilmiş giysileri veriyor. Girişte psikolog vardı durumumu anlattım. Almanca bilmediğimi bildikleri için tutuklular arasından birini getirerek tercümanlık yaptırdılar. Keyfi olarak tutuklandığımı söyledim. Kapalı yerde kalamama durumumun olduğunu ve psikolog istediğimi söyledim. Konuştuğum kişinin psikolog olduğunu açıkladıklarında öğrendim. Dosyamın ellerinde olduğunu söyledi. Kadın psikolog kendilerinin yapabilecekleri bir şeylerinin olmadığını söyleyip hücreye götürdüler. “Sen bugün kal yarın doktora çıkacaksın” dediler. Hücreye girdiğimde saat 16:00 gibiydi.
Hücre koşullarını anlatır mısın?
Yaklaşık 3 metrekareydi, çift kapılı, hücrenin içinde kapaksız tuvalet, 24 saat kamera denetimi, sadece cam olduğu için havasız (havalandırma duvarın içine yerleştirilmiş aspiratörle yapılıyordu), cam çok yüksekte ve yatağın üstüne çıkarak dışarıya bakabiliyordum. Yatak sabit ve beton. Üstünde ince tahta ve onun üstünde ince yatak vardı. Bel fıtığım olduğu için, herhalde tutuklanmamın tek faydası bu yatak oldu! Her tarafı açık betondan dolap (!) ve lavabo vardı. İki türlü ışıklandırma vardı: İlki normal florasan lamba ve yatmadan önce bunu kapattığınızda voltajı çok düşük -loş- başka bir lamba yanıyor. Hem de 24 saat! Kapatamıyorsunuz? Havası(z) pis bir hücre! İlk girdiğimde boğulacağımı zannettim ve nefes almakta epey zorlandım. Kalorifer yakılmadığı halde havasızlıktan dolayı hamama girmiş gibi terliyorsunuz. 2 saat sonra “alıştım”! Ama bu “alışma” her hücreye girişimde tekrarlanıyordu. Tv, gazete, kitap verilmediğinden hücre çok sıkıcıydı!
Havalandırma da senin dışında birileri var mıydı?
Havalandırmada benimle birlikte en az 70-90 kişi oluyor. Bu sayı bazan azalıyor bazan çoğalıyor. Örneğin, sabah çalışmaya giden mahkumlar çok olunca sabah sayı azalıyor. Sabah çalışanlar öğleden sonra havalandırmaya çıkarılıyor. Havalandırma 1 saat! Bunun nedenini bilmiyorum ama, toplu olarak havalandırmaya çıkıldıktan sonra tutukluların en az üçte biri yarım saat durup hücrelerine geri dönüyorlardı.
Havalandırmaya ne zaman çıkarıldın?
Söylediğim halde (psikologlara da) beni 3 gün havalandırmaya çıkartmadılar. Cezaevinde bir şey talep etmediğiniz zaman hiçbir bilgilendirme yapmıyorlar. Örneğin sabah saat 09:00'dan önce bir zil çalıyor ve karşı hücrede bir mahkum vardı. Bana tercümanlık yaptı. İçerden düğmeye basıp gardiyanı çağırmayı bile ondan öğrendim. Mesela 3 aydır orada kalan biri vardı, 3 ay sonra oranın işleyişini anlamıştı. Hiçbir şey sormasan yemek dağıtımının dışında ne hücrene uğruyorlar, ne soru soruyorlar, ne de bir açıklamada bulunuyorlar. Cezaevinde saat 05.00′ten itibaren aralıklarla zil çalmaya başlar. Bu çalışmaya gidecekler için çalınan zillermiş, havalandırmaya çıkmak için, yemek içinmiş. Tabii ben içerde zil var basıp çağırıyorsun, ondan sonra havalandırmaya çıkıyorsun sanıyordum. Çok sonra bu zillerin ne işe yaradığını öğrendim.
İkinci günün nasıl geçti?
O gün yatamadım. Sabah doktora götürdüler. Doktor üstünkörü sağlık kontrolü yaptı. Doktorun önünde avukatın yazısı ve psikoloğun raporları vardı. Bir Türk gardiyan bana tercümanlık yaptı. Şeker hastası olduğumdan dolayı ilaç verdiler. Doğru dürüst muayene etmeden, “Cezaevinde kalabilir” raporu vermiş bu doktor -kendisi psikolog olmadığı halde cezaevinde kalabilir raporunu. Daha sonra bu doktora tekrar gittiğimde, mahkumlardan Türkçe bilen biriyle gittim, ona tercümanlık yaptırmadı. Hiçbir tutuklu bu doktoru sevmiyor zaten, hepsi şikayetçi ondan. Beni hücreme geri götürdüler. Aynı gün “Psikolog istiyorum” dedim. “Beni normal hücreye koyun” dedim. Psikologa götürdüler, ona da aynı şeyi söyledim: “Beni normal hücreye koyun”. O da, “Seni burada kontrol ediyoruz, bayılırsan, sana bir şey olursa seni kontrol ve müdahale etmek zorundayız” dedi. Kitap, televizyon, gazete olmadığını psikologa söyledim, beni dinledi ve onayladı sadece. Aynı gün açlık grevine başladım. “Aileme ve avukatıma haber verin” dedim. Eşimi arayıp açlık grevine girdiğimi haber verdim. Psikolog ve gardiyanlar açlık grevine neden girdiğimi bir türlü anlayamadılar. Psikoloğun açıklaması “Açlık grevine girmen kendine zarar verir, senin buradan çıkmanı etkilemez” biçimindeydi. Sürekli söyledim: Keyfi (üstelik rahatsızlıklarım vardı) bir tutuklama olduğu için protesto biçimi olarak açlık grevine girdiğimi belirtiyordum. Orada 9 gün kaldım ve 8. gün ancak anladılar bunu!!
Açlık grevinin nasıl yürütüldüğünü psikoloğa ve idareye söyledin mi?
Hepsine anlattım; limon, tuz, şeker verilmesi gerektiğini söyledim. “Biz bilemeyiz, bu durumu doktor bilir” diye açıkladılar. Doktorla da zaten dilden dolayı anlaşamadığımız (tercüman istemiyor) için, ancak 5. gün tuz almaya başladım. Açlık grevi sürecinde doktora bir defa gittim. Bir kere de revirde çalışan adam geldi. Tansiyon ve şekerimi ölçtü. Sonra 5 gün üstüste ne gelen oldu ne de doktora götürdüler. Tahliye olduğum gün talebim üzerine doktora götürdüler. Doktor tercümanı kabul etmedi. Ertesi gün hastaneye sevkedileceğimi söylediler.
Ziyaretçin oldu mu?
4. gün eşim geldi. Tahliye olmadan önce de NRW Milletvekili Ali Atalan geldi. Ali Atalan’a durumumu anlattım. Televizyon, gazete, kitap ve hastaneye gitmek istediğimi söyledim. Yakından ilgilendi ve “Bu işin takipçisiyiz!” dedi. Kaldığım hücreyi görmek istedi ama daha hücreye adım atmadan o yoğun pis ve havasız hava suratına çarpınca geri çekilmek zorunda kaldı. Hücre koşullarından dolayı görevlilerle tartıştı. Sağlıklı bir insanın dahi kalamayacağı bir ortamdı.
Ertesi (tahliye olduğum) gün gardiyanlara, psikologla görüşmek istediğimi söyledim. Psikoloğun orada olmadığını söylediler. Ben de doktora gitmek istediğimi söyledim. Doktora çıktığımda stresten dolayı şekerim yükselmişti, ben yine doktora tercümanla gittim, doktor aynı tavrı koyarak tercümanı içeriye almadı. Doktor mahkum ve yabancı düşmanı biri. En sonunda kendisine Türkçe “Sen bir cellatsın” dedim. Beni üstünkörü muayene edip tekrar hücreye götürdüler. Ben de tekrar psikologla görüşmek istediğimi söyledim. Saat 12:30'da bir saat içinde hazır olmamı ve çıkacağım söylendi.
Çıkacağını duyunca ne hissettin?
Önce 'bunlar beni Türkiye’ye gönderiyorlar' diye düşündüm. Çünkü biraz önce yarın hastaneye sevkim olduğunu söylemişlerdi. Ayrıca apar topar sınırdışı edilen örnekleri de duymuştum. 'Havaalanında, sesimi nasıl duyurabilir, ne yapabilirim, nasıl bir tavır koyabilirim...' bunları düşünüyordum. Yarım saat sonra mahkum arkadaşlardan biri geldi savcılıktan kağıt bekliyorlar sonra bırakılacağımı söyleyince “tamam” dedim çıkıyorum ama yine de tedbiri elden bırakmayayım dedim. Yine de uyanık olmalıydım. Üstelik 9 gündür yorgun ve hemen hemen uykusuzdum. Sonra çıkış işlemleri başladı. Elbiselerimi aldım. Aşağıya indim, kapıda beni bekleyen eşimi, yoldaşlarımı, dostlarımı görünce 'Tamam, bırakılıyorum' dedim. Çoşku, heyecan ve duygu yoğunluğu yaşadım o an. Mülteci de olsam, eşimin, yoldaşlarımın, dostlarımın ve akrabalarımın arasında olmak çok güzel.
Evet, ama mücadelemiz daha yeni başlıyor. Bu kampanyayı (sanal ortamdaki imza da dahil) büyütmeliyiz. İade edilip edilmeme süreci devam ediyor. Yoksa bugün bana yarın başka arkadaşlara sıra gelecektir. Buradan, bu süreçte tanıdığım tanımadığım tüm dostlara, arkadaşlara, yoldaşlara, akrabalara ve eşime çok teşekkür ediyorum. Hepinizi yüreğimin tüm çoşkusuyla kucaklıyorum. Sevgilerimle
[İmza kampanyasına katılmak için tıklayın]