GÜNCEL
Daha birkaç ay önce üst düzey bir Avrupalı teknokrat (İngiltere İklim ve Enerji Sekreteri Chris Tune), yakın bir gelecekte ‘bizleri’ nasıl bir dünyanın beklediğini bilgece bir edayla tasvir ediyordu: Yoksulun daha da yoksullaşacağı, istikrarsız ülkelerin daha da istikrasızlaştığı, eşitsizliğin daha çok telaffuz edildiği, “şiddet”in ve “savaşlar”ın kol gezdiği, hayatın “iğrenç, hayvani ve kısa olduğu Hobbescu bir dünya”.
Peki ya bu ne? “Karanlık çağ”a bir hoşgeldiniz davetiyesi mi? Kantçı Avrupa’dan itin iti kırdığı Hobbescu bir Avrupa’ya geçiş manifestosu mu? Yoksa şu ünlü “Malthusçu karamsarlık” mı? Belki de! Ama ne var ki biz, bu şeylerin bir ve aynı şey olduğunu zaten biliyoruz.
Üstelik “Malthusçu karamsarlık” ne bir duygulanımdır (piyasaların duygulanımları yoktur) ne de kişisel bir ruhhali. Sürekli artan ve “fazla” veren bir "nüfus" kavramıyla kıt ve giderek daha da azalan kaynaklar arasındaki tarih-ötesileştirilmiş “açık”ı (nedret’i) bir defa hayatın merkezine yerleştirdiğinizde, her şey bir anda aydınlanır. Artık mesele, “fazla nüfus”ların kim olduğu ve nasıl imha edilecekleri ve kıt kaynaklara erişmek içine gerekli hangi barbarlıkların programlanacağı sorunudur. Bu Malthusçu stratejik “aralık”ta, kemer sıkma politikalarını, özelleştirmeleri, piyasalaştırmayı birer "doğa yasası" kılığına dönüştürebilirsiniz; kıtlıklar imal edebilir ve kitlesel ölümleri rutinin ahlakıyla izleyebilirsiniz; savaşları orta sınıfların tüketim ve refahı için akılcı bir araca dönüştürmek kolaylıkla mümkündür; ya da kapitalist merkezlerdeki “büyümenin sınırları”nı çevre ülkelerin halklarına tahakküm, baskı ve imha politikalarıyla dayatabilir, hatta bu ülkelerde döktüğünüz kanın “kırmızı” değil “yeşil” görünmesini sağlayabilirsiniz!
Tam da bu nedenle, şu aralar kapitalist merkezler ve medyalar arasında tam bir Malthusçu sinsi bir mutabakat olduğunu söylemek hiç de abartı olmayacaktır; 1968’de İtalya’da Rockefeller’in arazisinde kurulmuş Roma Klübü’nün Malthusçu tezleri şimdilerde hayli popüler ve yeniden tartışmaya açılıyor. Bilgisayar modellemeleriyle Malthusçu teoremi doğrulamaya dönük çalışmalar gırla. Uluslararası kurumsal medyalar nüfus paranoyasını derinleştirirken, iktidarlar "fazla nüfus" haritaları hazırlamakla meşgul. 21. yüzyıla uyarlanmış enerji, toprak, rekabet, nüfus, iklim, gıda politikaları büyük ölçüde Malthusçu stratejik varsayımlar etrafında geliştiriliyor. Hatta ‘kritik’ ve ‘hassas’ görevlere Malthusçu -“dahi” bürokratların yerleştirildiği bile söylenebilir. Örneğin Bill Clinton’dan sekiz yıl sonra Obama’nın da bilim ve teknoloji danışmanlığını yapan Beyaz Saray Bilimcisi John Holdren, çok eskilerden (1970’lerden) bu yana Yeni-Malthusçuluk’uyla tanınıyor. Şimdilerde Obama’nın nüfus ve iklim polisliğini yapan Holdren’ın, “Beyaz Saray Malthusçusu” olarak adlandırıldığı da vaki.
Bu arada kaynak savaşları ve gezegenin paylaşım süreci olanca hızıyla sürüyor. Başta petrol, doğal gaz ve enerji kaynakları olmak üzere, su, toprak, madenler ve ormanlar hızla yağma ve talan ediliyor. Elbette her şey kitabına uydurularak: “Uluslararası ticaret”, “karşılaştırmalı üstünlükler”, “karşılıklı kazanç” ilkesi," kalkınma", “refah”, “arz talep” yasaları (Piyasa “piyasa kavramını” da pazarlayabilir; ya da David Blacker’ın deyişiyle, piyasalaştırma, kendisi piyasalaştırılabilir olan bir şeydir). Ama biliyoruz ki, durum hiç de böyle değil. Dünyanın artık hemen her tarafı (Kutuplar dahil) potansiyel bir çatışma bölgesi. Kriz derinleşirken bu potansiyel çatışma mevkilerinin bir bir fiili çatışma bölgelerine dönüştürme politikaları yürürlüğe sokuluyor. Sahi, sırada kim var? Suriye mi? İran mı? Pakistan mı?
Üstelik bu “ekonomik savaş”ın ister piyasa stratejileri/mekanizmaları, ister siyasal ve askerî biçimler altında olsun, giderek daha da şiddet kazanacağından hemen kimsenin kuşkusu yok. Tek tartışılan ve üzerinde spekülasyon yapılan sadece bu şiddetin nereye kadar varabileceği? Zaten süregiden yerel ve bölgesel çatışma zincirlerinden başlayıp, tüm dünyayı kapsayacak bir küresel savaş çağına mı? Başta Küresel Güney’in yoksul halkları olmak üzere, tüm yeryüzünü bir halklar hapishanesine dönüştürecek bir hiper kolonyalizm çağına doğru mu? Yüksek teknolojik bir piyasa feodalizmine mi? Yeni ırkçılıklar, öjeniler, biyogenetik progamlar, hapishane endüstrilerinden polisiye kontrol şebekelerine uzanan ağlar aracılığıyla inşa edilecek istihdam, emek, nüfus ve gıda rejimlerine mi?
Nereden bakarsak bakalım, hepsi de bir barbarlık çağının eskizlerinden başka bir şey değil.
Kutlu Tunca
Cumartesi, 19 Kasım 2011 (14 yıl 11 ay önce)
Kaynak Savaşları Derinleşirken: Şu Aralar Malthus
Daha birkaç ay önce üst düzey bir Avrupalı teknokrat (İngiltere İklim ve Enerji Sekreteri Chris Tune), yakın bir gelecekte ‘bizleri’ nasıl bir dünyanın beklediğini bilgece bir edayla tasvir ediyordu: Yoksulun daha da yoksullaşacağı, istikrarsız ülkelerin daha da istikrasızlaştığı, eşitsizliğin daha çok telaffuz edildiği, “şiddet”in ve “savaşlar”ın kol gezdiği, hayatın “iğrenç, hayvani ve kısa olduğu Hobbescu bir dünya”.
Peki ya bu ne? “Karanlık çağ”a bir hoşgeldiniz davetiyesi mi? Kantçı Avrupa’dan itin iti kırdığı Hobbescu bir Avrupa’ya geçiş manifestosu mu? Yoksa şu ünlü “Malthusçu karamsarlık” mı? Belki de! Ama ne var ki biz, bu şeylerin bir ve aynı şey olduğunu zaten biliyoruz.
Üstelik “Malthusçu karamsarlık” ne bir duygulanımdır (piyasaların duygulanımları yoktur) ne de kişisel bir ruhhali. Sürekli artan ve “fazla” veren bir "nüfus" kavramıyla kıt ve giderek daha da azalan kaynaklar arasındaki tarih-ötesileştirilmiş “açık”ı (nedret’i) bir defa hayatın merkezine yerleştirdiğinizde, her şey bir anda aydınlanır. Artık mesele, “fazla nüfus”ların kim olduğu ve nasıl imha edilecekleri ve kıt kaynaklara erişmek içine gerekli hangi barbarlıkların programlanacağı sorunudur. Bu Malthusçu stratejik “aralık”ta, kemer sıkma politikalarını, özelleştirmeleri, piyasalaştırmayı birer "doğa yasası" kılığına dönüştürebilirsiniz; kıtlıklar imal edebilir ve kitlesel ölümleri rutinin ahlakıyla izleyebilirsiniz; savaşları orta sınıfların tüketim ve refahı için akılcı bir araca dönüştürmek kolaylıkla mümkündür; ya da kapitalist merkezlerdeki “büyümenin sınırları”nı çevre ülkelerin halklarına tahakküm, baskı ve imha politikalarıyla dayatabilir, hatta bu ülkelerde döktüğünüz kanın “kırmızı” değil “yeşil” görünmesini sağlayabilirsiniz!
Tam da bu nedenle, şu aralar kapitalist merkezler ve medyalar arasında tam bir Malthusçu sinsi bir mutabakat olduğunu söylemek hiç de abartı olmayacaktır; 1968’de İtalya’da Rockefeller’in arazisinde kurulmuş Roma Klübü’nün Malthusçu tezleri şimdilerde hayli popüler ve yeniden tartışmaya açılıyor. Bilgisayar modellemeleriyle Malthusçu teoremi doğrulamaya dönük çalışmalar gırla. Uluslararası kurumsal medyalar nüfus paranoyasını derinleştirirken, iktidarlar "fazla nüfus" haritaları hazırlamakla meşgul. 21. yüzyıla uyarlanmış enerji, toprak, rekabet, nüfus, iklim, gıda politikaları büyük ölçüde Malthusçu stratejik varsayımlar etrafında geliştiriliyor. Hatta ‘kritik’ ve ‘hassas’ görevlere Malthusçu -“dahi” bürokratların yerleştirildiği bile söylenebilir. Örneğin Bill Clinton’dan sekiz yıl sonra Obama’nın da bilim ve teknoloji danışmanlığını yapan Beyaz Saray Bilimcisi John Holdren, çok eskilerden (1970’lerden) bu yana Yeni-Malthusçuluk’uyla tanınıyor. Şimdilerde Obama’nın nüfus ve iklim polisliğini yapan Holdren’ın, “Beyaz Saray Malthusçusu” olarak adlandırıldığı da vaki.
Bu arada kaynak savaşları ve gezegenin paylaşım süreci olanca hızıyla sürüyor. Başta petrol, doğal gaz ve enerji kaynakları olmak üzere, su, toprak, madenler ve ormanlar hızla yağma ve talan ediliyor. Elbette her şey kitabına uydurularak: “Uluslararası ticaret”, “karşılaştırmalı üstünlükler”, “karşılıklı kazanç” ilkesi," kalkınma", “refah”, “arz talep” yasaları (Piyasa “piyasa kavramını” da pazarlayabilir; ya da David Blacker’ın deyişiyle, piyasalaştırma, kendisi piyasalaştırılabilir olan bir şeydir). Ama biliyoruz ki, durum hiç de böyle değil. Dünyanın artık hemen her tarafı (Kutuplar dahil) potansiyel bir çatışma bölgesi. Kriz derinleşirken bu potansiyel çatışma mevkilerinin bir bir fiili çatışma bölgelerine dönüştürme politikaları yürürlüğe sokuluyor. Sahi, sırada kim var? Suriye mi? İran mı? Pakistan mı?
Üstelik bu “ekonomik savaş”ın ister piyasa stratejileri/mekanizmaları, ister siyasal ve askerî biçimler altında olsun, giderek daha da şiddet kazanacağından hemen kimsenin kuşkusu yok. Tek tartışılan ve üzerinde spekülasyon yapılan sadece bu şiddetin nereye kadar varabileceği? Zaten süregiden yerel ve bölgesel çatışma zincirlerinden başlayıp, tüm dünyayı kapsayacak bir küresel savaş çağına mı? Başta Küresel Güney’in yoksul halkları olmak üzere, tüm yeryüzünü bir halklar hapishanesine dönüştürecek bir hiper kolonyalizm çağına doğru mu? Yüksek teknolojik bir piyasa feodalizmine mi? Yeni ırkçılıklar, öjeniler, biyogenetik progamlar, hapishane endüstrilerinden polisiye kontrol şebekelerine uzanan ağlar aracılığıyla inşa edilecek istihdam, emek, nüfus ve gıda rejimlerine mi?
Nereden bakarsak bakalım, hepsi de bir barbarlık çağının eskizlerinden başka bir şey değil.
Kutlu Tunca