Bu denklem ilerici tüm bölgesel dinamiklerle buluşmayı hedefleyen bir mücadele perspektifiyle bozulabilir
Kürt ulusal hareketi, askeri-hukuki-siyasi-ekonomik-kültürel… çok boyutlu bir saldırı kıskacına alınıp, çözülmeye zorlanıyor. Dalgalar halinde gelen siyasi kırım operasyonlarındaki gözaltı ve tutuklamaların sayısal takibini bile yapamıyoruz artık. Bırakalım siyasal öncülerini, bu hareketle şu ya da bu şekilde teması olan, aydın kimliği sınırları içerisinde şu ya da bu düzeyde destek veren akademisyenlere, aydınlara bile tahammül edilmiyor; birer İstiklal Mahkemesi’ne dönüşmüş Özel Yetkili Mahkemeler eliyle susturulmaya çalışılıyorlar!
Kürt halkının siyasi öncülerine dönük kültürel-dinsel saldırganlıkta da sınır tanınmıyor! Zerdüşlük’ten başlayan tanımlamalarla, gerek Türkiye proletaryası ve emekçilerinin gerekse Kürt emekçilerinin dini duygularının sömürülmesine dayanan bir toplumsal destek sağlanmaya çalışılıyor.
Kürt ulusal hareketinin temel dayanağı olan halk desteği, türlü karalama ve oyunlarla dinamitlenmeye çalışılıyor! Diğer konularda olduğu gibi, bu konuda da tüm söylemler, geniş bir toplumsal desteğin sağlanmasını; hatta bu toplumsal desteğin, zor aygıtı olan sermaye devletinin gözüdönmüş saldırılarının diğer ayağı haline getirilmesini hedefliyor!
Gerilla mevzilerine dönük bilmem hangi askeri hava aracıyla yapılan “sınır” içi ve dışı bombardımanlar çoktan rutine bindi. Kimyasal silahlarla hunharca katledilen gerilla cenazelerinin yüzümüze çarptığı tarihsel anlamları sıralamaya gerek var mı?..
Son olarak sıra, sahibinin sesi medyanın, “arkasından daha büyük dalgalar gelecek” fısıltıları eşliğinde avukatlara geldi… Her saldırının içerdiği sembolik anlam, bu saldırıda doruğa ulaşmış oldu. Verilen mesaj açıktı: Abdullah Öcalan üzerindeki tecrit ağırlaşacak, “Öcalan’ı artık unutun!”
Kısacası Kürt halkı her açıdan abluka altına alınarak “nefessiz bırakılmak” isteniyor. Onyıllara dayanan özgürlük savaşının yarattığı ilerici-demokratik toplumsal birikim, örgütlü duruş dağıtılmaya çalışılıyor.
“Açılım” döngüsü mü?
Tüm bu saldırganlığı, Anayasa tartışmalarıyla bileşik olarak, “açılım sürecinde yeni bir hamleye hazırlık” olarak okuyanlar da var. Önümüzdeki denklemin bir yanını elbette ki bu oluşturuyor. Rejimin kendisini yeni bir düzlemde merkezileştirdiği günümüz koşullarında, yeni anayasa tartışmaları da ciddi bir yere oturuyor. Liberal döneklerin körükledikleri hayallerin aksine, işçi ve emekçiler için yeni bir deli gömleği olacağı açık olan yeni anayasanın yapım sürecinde de Kürt sorunu önemli bir yerde duruyor.
Bu sorun, geriye dönüşü mümkün olmayacak şekilde -kan can pahasına -kendisini sisteme kabul ettirdi. Gelinen noktada hem sermayenin ihtiyaçları ama hem de Kürt halkının onyıllar içerisinde oluşturduğu siyasal-kültürel-askeri birikim, sorunun, sınırlı düzenlemelerle de olsa anayasal düzlemde yeniden tanımlanmasını dayatıyor. Bu düzenlemelerin, Kürt halkının oluşturduğu örgütlü birikimin dağıtılması üzerinden yapılarak Kürt sorununun stabilize edilmesi perspektifiyle yürütüleceği ortadadır. Sorun, en geri düzleme çekilmiş tanımlamalar içerisinden, özünde tanımsız hale getirilmeye çalışılıyor!
Tüm bunlar, o çok tanıdık atraksiyonlar (son Dersim şarlatanlığı hatırlansın!), “sosyal diyalog” palavralarıyla iç içe yürütülüyor! Yürütülüyor ki, hem esas hedef perdelensin hem de tüm yapılanlar, toplumun çeşitli kesimlerinin nabzına göre verilen şerbetle, geniş bir toplumsal temele oturtulsun.
Başta liberaller olmak üzere geniş bir cenah, söylemleriyle hem gerçeğin bu yanının özsel anlamını saklamakta hem de Kürt halkı başta olmak üzere tüm ilerici-demokratik dinamikleri tekelci burjuva devlete karşı yeni beklentilere sokmaktadırlar! Üstelik en sınırlı demokratik taleplerin bile hangi muamelelerle karşılaştıkları ortadayken!..
Bu kesimlerin sistemden beklenti yaratmaya dönük söylemlerinin ağır sonuçlarını en iyi, kısa bir süre öncesine kadar bu sürece angaje olan Kürt siyasal hareketi bilir. Umarız ki bu bilme, sermayenin yeni tuzakları konusunda özel bir hassasiyet yaratır. Aylarla ifade edilecek bir zaman dilimi öncesinde, halkın nasıl bir beklenti-çöküş sarmalı içerisine alındığı, bunun nasıl bir yorgunluk ve umutsuzluk yarattığı hatırlardadır.
Kürt sorunu sadece Kürt sorunu değildir!
Fakat son gelişmeleri sadece bu paranteze sıkıştırarak okumaks affedilmez bir tarihsel aymazlık olacağı gibi, pekçok görevin ihmaline götürecek sonuçlar yaratacaktır. Kürt sorunundaki gelişmelerin kendinde şeyler olarak ele alınmasının mümkün olmadığı, sabit bir doğru haline gelmiştir. Kürt sorununun artık bölgesel bir sorun halini alması, bölgesel denklemlerden, emperyalist kapitalizmin bölgesel strateji ve taktiklerinden bağımsız ele alınamayacağı, gelişmeleri az çok takip eden herkesçe, en genel hatlarıyla da olsa kabul edilen bir gerçekliktir. Türkiye-İran-Irak-Suriye arasında bölünmüş Kürdistan toprakları, emeperyalistler açısından halen stratejik bir anlam taşıyan Ortadoğu denkleminde de önemli bir yere oturuyor.
Emperyalistlerin, bölgesel hegemonya stratejileri gibi tekelci burjuvazi açısından ihtiyaç haline gelen politikaların uygulanması sırasında da yapılan planların masa başında çizildiği gibi yürümediğini de herkes bilir. Atılan her adım, ortaya çıkan her sonuç, en başta proletarya ve emekçi halkların verecekleri tepkilere bağlı olarak başka yönler ve boyutlar kazanır. Son krizle birlikte bu daha fazla böyle olmaya başladı. Daha ciddi istikrarsızlıklarla yürüyen süreçler, bölgesel düzlemde de yeni ihtiyaçları, yeni ittifak denklemlerini, yeni tanımları, rolleri gerektiriyor.
İçinde bulunduğumuz tarihsel evrede Türk tekelci burjuvazisinin, bu gelişmelerin merkezine oturmaya çalışarak çok yönlü nemalanma hayalleri kurduğu ortada! ABD emperyalizminin bölgesel planlarında koçbaşı olmaya ahdettiği ortada!
Suriye’ye dönük operasyonda emperyalizmin vurucu gücü olmayı kabul ettiği her halinden anlaşılan Türk tekelci burjuvazisi, bu süreçte, Kürdistan’ın 4 parçasının çeşitli modeller çerçevesinde kendisine bağımlı hale getirilmesini beklemektedir. Özal'dan beri gördüğü bu rüyayı kendi başına gerçekleştiremeyeceği ya da emperyalistlerin bu lokmayı tek başına yutmasına izin vermeyeceklerini bildiği için de uşaklıkta sınır tanımıyor! Suriye’ye dönük olası bir askeri müdahalenin başaktörü olmanın, aynı zamanda bölgesel bir çatışmanın göbeğine dalmak olduğunu bilerek!
Kanlı oyunları bozmak!
Nereden bakarsan bak, kan-barut-zulüm dışında bir seçeneğin olmadığı bu denklem, başta Kürt ve Türk işçi ve emekçilerin birleşik mücadeleri olmak üzere ilerici tüm bölgesel dinamiklerle buluşmayı hedefleyen bir mücadele perspektifiyle bozulabilir.
Bu mücadele perspektifinin oluşmasında Türk işçi ve emekçilerinin, Kürt kardeşlerine yapılanlara seyirci kalmaması temel önemdedir. Ayrıca bu duyarlılık ve sahiplenme, Kürt emekçilerinin haklı ulusal talep ve özlemlerine saygı duyulup bunların desteklenmesiyle de sınırlı görülmemelidir. Ne var ki, lafa gelince “sosyalist”lik iddiasındaki kimi güçler bile Türkiye'deki sınıf hareketiyle Kürt ulusal hareketi arasındaki ilişkiyi en fazla bu destekçilik sınırları içinde tanımlamaktadırlar. Şovenizmin Türk işçi ve emekçileri içinde bile yaygın etkisi düşünülecek olursa, bu tutum günümüz koşullarında “radikal” bir tavır olarak görünmektedir. Ancak soruna Türküyle, Kürdüyle, Lazıyla, Çerkesiyle... bir bütün olarak Türkiye işçi sınıfının sınıfsal kurtuluşu odağından bakıldığı takdirde bu “dayanışmacı” yaklaşım ve tutumların tarihsel açıdan sığlığı ve yetersizliği de görülür. Öte yandan emeğin toplumsal kurtuluşunu esas alan sosyalist bir sınıf perspektifine sahip olmak, bu temelde bir programatik yönelim ve tutarlılıkla hareket etmek Kürt ulusal dinamiği ve hareketiyle ilişkilenişte bir yan duruş ve ipe un serme gerekçesi haline de getirilmemelidir. Bugünün tarihsel koşullarında bu “lafta tutarlılık”, kendisini destekçilikle sınırlayan ve pratikte kuyrukçuluk üreten demokratizmden çok daha tehlikeli ve vahim bir sapma demektir. Bu düpedüz kayıtsızlık üretir, pratikte fiilen burjuva milliyetçiliğinin kuyruğuna takılmak anlamına gelir.
Proletaryanın devrimci sosyalist bakış açısını tekyanlılaştırmayan bütünsel bir tutarlılık, Kürt halkının haklı ulusal taleplerinin sahiplenilmesinde sığ bir demokratizm ya da sinsi bir şovenizmin zemini düşmeye karşı bir panzehir oluşturduğu kadar sorunun bölgesel boyutlarını dikkate alma adına farklı yönden milliyetçi bir zemine düşen çarpık bir antiemperyalizmle sınırların doğru yerden çekilebilmesini de sağlar. Fakat bugünün somut tarihsel koşullarında kimin gerçekte hangi pozisyonun sahibi olduğu öncelikle pratikte nasıl bir tutum ve duruş sahibi olduğu gösterir.
Kürt halkına ve onun ulusal mücadelesine karşı çokyönlü tasfiyeci saldırganlığın yeni bir düzleme sıçradığı bugünün koşullarında öncelik bu yüzden de pratiktedir.