Salı, 13 Aralık 2011 (14 yıl 10 ay önce)
Kızılırmak
(…)
elbet bir bildiği var bu çocukların
kolay değil öyle genç ölmek
yeşil bir yaprak gibi yüreği
koparıp ateşe atmak
pek öyle kolay değil
hem öyle bir ağaç ki şu yaşamak denilen şey
her bahar yeniden yeniden tomurcuklanır da
yalnız bir bahar çiçeklenir
a benim gülüm!
(…)
Hasan Hüseyin Korkmazgil
“
- Bizim hanımın annesi hasta onu köye bırakıp ben geri döneceğim. Kaça götürürsün?”
11 Aralık 1980. Henüz havanın aydınlanmadığı bir saatte, 24 yaşlarındaki genç adama ondan da genç, şalvarlı tülbentli kadına yarı ürküntü ile bakıyor taksi şöförü.
Montlarının altındaki silahlarını, daha bir kaç ay önce tanışmış iki yoldaş olduklarını, arabasının bu iki insan için önemini nereden bilebilirki?
Kozan yolundan Sarıçam ormanlarına doğru ilerliyor araba. Şoför,
Sarıçam Ormanları'na yaklaşıldığında “Annesi hasta üzüntüsünden hiç konuşamayan kadının” silahını doğrultup ormanın içine sürmesini isteyeceğini, çocuk masumluğundaki yüzüyle genç erkeğin “
Seninle işimiz yok korkma, bize araban lazım işimiz bitince bir kenara bırakırız” sözleriyle onu sakinleştirip direksiyonun başına geçeceğini de bilemezdi. Devrimci olduklarını anladıktan sonra korkmamıştı zaten. “Bizim çocuklardı bunlar.” Bildiri dağıtırken, yazılamalara çıkarken, korsan gösterilerde rastladığı gençlerden ikisi. İlk şaşkınlıktan sonra kendisini toparlayıp sigara bile isteyecekti.
“Bir sıcağı bir de bol teröristi var bu şehrin”
Üç ay öncesi. 12 Eylül 1980. “Emir komuta zirciriyle Türk Silahlı Kuvvetleri yönetime el koymuştur.” Bunu psikolojik savaşın bir manevrası, üstünlük aracı haline getirmeye çalışan, TV ve radyolarda sürekli tekrarlanan Kenan Evren’in konuşması izliyor. Giriş müziği Mozart’ın cenaze marşı! Faşist cunta psikolojik ve fiili üstünlüğü sağlayabileceğinden henüz emin değil. Ülke genelinde olduğu gibi, bir kaç fabrikada grevlerin sürdüğü, cunta komutanlarının “Sağcılara da solculara da karşıyız. Greve gerek yok, haklarınız gözetilecek” propagandasıyla emekçileri manüpüle etmeye soyundukları bir kesit. Manüpülasyonun tamamlayıcı parçaları; ev baskınları, aramalar, gözaltılar.
Polis Okulu denilen işkencehane yüzlerce devrimci, anti-faşist, halktan insanlarla dolu. Bunu, emekçi semtlerinde hızla yayılan ilk işkencede ölüm haberi izliyor. Cunta, anti-faşist mücadelenin köylere kadar gelişip örgütlendiği, sivil faşistlerin uzun yıllar yayılan mücadele ve sayısız şehit pahasına sökülüp atıldığı
Adana’da, üstünlüğü ele geçirmenin kolay olmayacağını öngörüyor. Aramalarda halka küfrederken “Bir sıcağı bir de bol teröristi var bu şehrin’’ diyorlar. İşgal edilmiş adeta. Panzerler üzerine çıkmış, silahları havada askerler biteviye “geçit töreni” yaparken, akşam sokağa çıkma yasağıyla ıssızlaşıyor. “Yoğun mesaisi” sokağa çıkma yasağından sonra başlayanlar da var! Faşist cunta karşısındaki direnme taktiğinin içselleştirilmesinden gelen özgüvenle; panzerlerle köşe kapmaca oynayarak, kapı altlarından
Orak Çekiç, TİKB bildirileri dağıtımı yapan silahlı
TİKB militanları bunlar arasında.
Gece süren faaliyet, gündüz işçi servislerinde, direnişte olan fabrikaların direniş taleplerini; yemekhanelere kadar doluşan askerlerin geri çekilmesi, gözaltına alınan işçilerin bırakılması vb., cuntaya karşı siyasal taleplere doğru genişletilmesi çağrıları yapan bildiri dağıtımlarına dönüşüyor. İlk raund olarak, inen şartellerin geri kalkmaması, halkın buralara desteği özel bir önem taşıyordu. Emekçiler arasındaki sınırlı güçlerle nabız tutulmaya çalışıldı. Küçük burjuva örgütlerin “Askeri üzerimize çekmemeliyiz” diyerek kendi afişlerini söktükleri, kendi yazılamalarını sildikleri; fakat işçilerin inen şartelleri kaldırmamakta kararlı oldukları ilk gelen haberler arasındaydı.
Direniş stratejisi
TİKB; askeri cunta koşullarında mücadelenin hazırlıklarına önceden başlamıştı. Yeraltı örgütlenmesinin ağırlaşacak koşullara göre organizasyonu, legal propaganda olanaklarının kalmayacağını öngören illegal propagandaya uygun yayın organına yönelim, kadroların kafaca ve ruhça yeni dönemin koşullarına geçişte bilinçsel dönüşümünü hedefleyen eğitimi bunlardan bazılarıydı. Türk tekelci burjuvazisinin, IMF kararlarını (24 Ocak Kararları) hayata geçirmek için ilan ettiği sıkıyönetim, fiili özgürlük alanlarının mücadeleyle genişletilmesi ve yaygın direnişlerle paçavraya dönmüştü. Onlar için, devrimci ve anti-faşist mücadele dalgasını yerle bir edecek faşist cuntadan farklı bir seçenek kalmamıştı. Bunu bütün devrimci örgütler, hatta aydınlar dahi öngörüyordu. Belirlemeden çıkartılan, siyasal örgütsel sonuçlar ise farklı farklıydı. Cuntanın “geliyorum” muhturasını görüp gelmesini dahi beklemeden “
Geri çekilme taktiği izlemek gerekir” diyenler, “
Cunta geliyor” “öngörülü tahlillerine” rağmen, buna uygun öncelikle kafada bir hazırlık ve konumlanış içinde olmama hayırhahlığı. Ve aktif direnişe göre örgütsel hazırlığını yapmaya çalışan TİKB’nin taktiği. Belirlenen taktikler bütün bir süreçteki duruşların habercisi niteliğindeydi.
TİKB ve tek tek kadrolarının, gelişebilecek süreçleri bütün yönleriyle kavramaları o kesitte olanaklı değildi.
Fakat eskisinden çok daha yoğunlaşmış bir enerji ve irade gerektiren mücadele hattının izlenmesi gerekliliği kavrayışında en küçük bir bulanıklık yoktu. Henüz karşı devrim lehine bozulmayan dengeler varken geri çekilme taktiğini savunmak; kıpırtısızlığın, emekçileri yüzüstü bırakmanın taktiği olabilirdi ancak.
Adana İl Komitesi üyesi Metin Aydın yoldaş, direnme stratejisi üzerine kurulu dönemsel taktiği kavrayış gücü, buna dair konumlanmayı doğallaştırması ve yeniden üretmesiyle bütün varlığıyla önder yoldaşlardan birisiydi. Saatlerce süren bir çatışmadan sonra yaralı ele geçip hastahanede şehit düşmesi, cuntaya karşı aktif direniş politikasının haklılığının doruklarda savunusuydu. Üç ay önce sıradan anti-faşistlerin dahi mendil taşır doğallığında silah taşıdığı, sivil faşistlerle ve polisle çatışmanın neredeyse olağanlaştığı bir sürecin arkasından, üç ay sonrası silahları susturmaya özel önem veren, silahların teslimi için özel afla ortam yaratan cunta karşısındaki silahlı direniş ve şehit düşmesi yoldaşlarına ve halkına direnişi sürdürme gerekliliğinin beyanıydı. Bundandır, çatışmayı, dönemin medya devlerinin bile yarışamayacağı hızla, fısıltı gazetesi kendi bildiği gibi yaydı. “Bir polis ölmüş biri yaralanmış, ama yazık oğlan da ölmüş, kız yaralı yakalanmış poliste ötmemiş” (Cuntanın ilk mesajı, ilk patlayan silahtan sonra gecikmedi.
Serdar Soyergin’e tek celsede idam cezası vererek diğer devrimcilerden ayırıp tek kişilik hücrelere kapattılar).
Direniş taktiğinin örülmesine her aşamada önderlik
Metin Aydın yoldaşın devrim emekçisi karekteriyle birleşik önder komünist nitelikleri, devrim ve karşı devrim arasındaki dengeleri belirleyecek bir taktiğin örgütlenmesinin çeşitli aşamalarında belirleyici oldu. Adana’ya geleli 6 ay olmuştu. 6 ay içersinde birincisinde bir yoldaşıyla gözaltına alınmıştı. İşkenceden sonuç alamayınca, bölge dışına sürme kararı vermişlerdi. Polis eşliğinde Adana sınırına çıkartılan Metin yoldaş, ilk otobüsle geri dönüp faaliyetin başına geçmişti! Devrimci örgütlerle yapılacak eylem birlikleri üzerine kahvede yapılan görüşme sırasında yakalandıklarında, araba ayarlamak için arkasını dönen polislerin gevşekliğinden yaralanarak emniyetin bahçesinden sıvışabilmişti. Emniyetin yanıbaşındaki çorbacıda sakin sakin oturup kendisini arayan polis otolarını izleyerek! Metin yoldaşın, yaptığı her işte, cuntanın sürülerini hem en ince ayrıntısına dek dikkate alan bir örgütlenme ve esnek geçiş yöntemlerindeki yaratıcılığı, hem de cunta karşısında “geldiysen geldin” rahalığı ve özgüvenli duruşu, başlıbaşına yoldaşlarına ve stratejimize önderlik etmesiydi. Bu onun karakterine de yansırdı. Sessiz, vakur!
Cuntanın hemen arifesinde ve sonrasında; sayısız propaganda aracının emekçilere ulaştırılmasına katılan ve önderlik eden, yöntem zenginliklerine kafa yoran yoldaşlardandı. Örneğin, fabrika önlerine gitmemiz, hele hele eskisi gibi içine girmemiz imkansızdı. Köşe başlarını tutmuş panzerlere rağmen, bildirilerimiz işçilere nasıl ulaştırılacaktı? İşçi servisleri için üç kişilik propaganda ekipleri oluşturuldu. Silahlı yoldaş hafiften gösterdiği silahıyla şoförün yanına oturarak ağır sürmesini söyleyecek, diğeri bildirileri dağıtırken üçüncüsü sözlü propaganda yapacaktı. Servis propaganda ekipleri faaliyetin “Ne yapmak gerekir” sorusunun tartışıldığı mini işçi toplantılarına dönüştüğünü rapor edince, buna uygun hazırlıklara girişildi. Tartışma ve ikna yeteneği gelişkin yoldaşlar özel olarak propaganda gruplarına konuldu.
Faşist cunta özellikle ihbarcılığı yaygınlaştırıyor, dayanışma ve direnme geleneğine sahip bölge halkını gölgesinden korkar hale getirmeye çalışıyordu. Küçük burjuva örgüt militanlarının işkencede çözülmeleriyle otobüslere doldurulup gözaltına alınması, devrimcilerin dostu, yardımcısı insanlarda panik yaratmakla, muhbirliği yaygınlaştırmakla birleşik değerlendiriyordu. “Denizi kurutma” politikasına en iyi yanıtlardan biri pervasız bir muhbiri cezalandırmak olacaktı. İki TİKB militanına araba, bu muhbirin cezalandırılması eyleminde kullanmak için gerekliydi. Arabayı alıp yeniden dönerken
Kiremithane-Tahsilli Mahallesi'nde arama yapmak isteyen polislerin dur ihtarına verilen yanıtla başlayan çatışma, semtin bir ucundan başlayıp boydan boya sürecekti. Kurşun ve cam kesikleriyle yaralanan iki TİKB militanı direniş politikasını bu kez “
Silahı olan hiçbir TİKB'linin çatışmadan ele geçmemesi” halkasından öreceklerdi.
Metin Aydın yoldaş hastanede son kez gözlerini kapatıncaya kadar
cuntaya karşı direnişin sıra neferi, önderi ve örgütleyicisiydi.