Bütçenin ruhu, emek gücünün değerinin en alt sınıra çekilmesi, tüm sosyal ihtiyaçların piyasanın denetimine açılması amacından besleniyor
Bütçe konusunda kaleme aldığımız makale, “Her yılın son aylarında tanık olduğumuz bütçe tartışmalarının bir tekrarını izliyoruz. Artık ritüelleşmiş bu tartışmalar, yine aynı tekrarla noktalanacak: Meclis Genel Kurulu’nda yapılan görüşmelerden çıkan taslak tartışmasız kabul edilecek!” diye başlıyordu. Bu başlangıç bu sefer de yanıltmadı bizi. Bütçe dün (21 Aralık) Meclis'ten geçti.
Bu seferki bütçede öncekilerde olduğu gibi işçi ve emekçilere ayrılan paylarla övünülmüyor. Keza bütçenin bu kalemleri sadece geçen yılkiyle karşılaştırıldığında bile astronomik bir düşüş arzediyor. Diğer taraftan Savunma Bakanlığı’na ayrılacak payın büyüklüğünde ise belirgin bir artış öngörülüyor. Bu arada 15 Aralık’ta yapılan YAŞ toplantısından çıkan, “İç güvenlik harekâtı ve hudut güvenliğine yönelik Türk Silahlı Kuvvetleri’nin icra ettiği faaliyetler görüşülmüş, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin harbe hazırlık durumu incelenerek, bu kapsamda ortaya çıkan ihtiyaçlar ile bu ihtiyaçları karşılamak için alınan tedbirler değerlendirilmiştir” sonucu da bu bütçe tartışmaları ile birlikte okunmalıdır. Gerek bütçe kalemleri arasındaki açı farkının daha bir artıyor olması, gerekse son YAŞ kararı önümüzdeki günlerin ekonomik-siyasal anlamda nelere gebe olduğunun anlaşılması açısından çarpıcı veriler sunuyor.
Bu bütçenin ruhu da neoliberal saldırganlıktan, emek gücünün değerinin en alt sınıra çekilmesi amacından, tüm sosyal ihtiyaçların tamamen piyasanın denetimine açılmasından besleniyor.
Bütçenin eğitim kalemine ayrılacak bölümü yüzde 5’le sınırlı. Bu rakam 2001’de yüzde 17’ydi. Eğitim kaleminin yüzde 71’i personel harcamalarına gidiyor. Önümüzdeki yıl uygulamaya konulacak “performans değerlendirme” sistemi ile bu giderin de azaltılacağı görülüyor. Kısacası eğitim kalemine bütçeden sadece yüzde 5 oranında bir pay ayrılması, zorunlu harcamalar dışında kalan tüm harcamaların asıl olarak paralı hale girilerek karşılanacağının hesaplandığını gösteriyor.
Aynı şey sağlığa ayrılacak pay için de geçerlidir. 2011’de 17 milyar ayrılmışken; 2012’de bu, 14 milyar TL’ye çekilecek. Sağlıkta taşeronlaştırma ve sözleşmeli personel çalıştırma yaygın olduğu için personel giderleri eğitime göre çok daha az. Sağlık alanında yapılan son düzenlemelerle birlikte düşündüğümüzde bu temel ihtiyacın 2012’de neredeyse tamamen alınır-satılır hale geleceğini anlamamız güç olmayacaktır: Kamu Hastaneleri Birlikleri ile ticarileştirilecek olan sağlık hizmetleri büyük ölçüde GSS primleri ve halkın cebinden yapacağı diğer harcamalarla yürütülecek. 2012’de katkı ve katılım payları başta olmak üzere, çeşitli kalemlerde cepten ödemeler artacak. 1 Ocak 2012’den itibaren herkesin gelirine göre GSS primi ödeyecek olması, 10 milyona yakın yeşil kartın iptali, muayene başına ücretin yanı sıra, hastalardan ilaç başına 3 TL katkı payı alınacak olması vb. gibi çok sayıda düzenleme, “sağlıkta dönüşüm” demagojilerinin ne menem bir şey olduğunu gösterecek.
Asgari ücret tartışmalarına, bütün olarak ücretlendirme sistemindeki vampir açlığı ile bu çıplak gerçeği birlikte düşünelim… Sonuç ortada! 2012 her açıdan sıcak geçecek… Savaş bütçesiyle, aklımıza gelebilecek en temel ihtiyaçların çıplak bir şekilde metalaştırılması ile ekonomik-siyasal terörün tırmanarak devam edeceği ortada.
Bu saldırganlık ancak ve ancak güçlü bir toplumsal hareketle püskürtülebilir. Farkında mıyız, artık koruyacak bir şey de kalmadı! Önümüzdeki tablo tüm kazanımlarımızın dibine kadar tırpanlandığını gösteriyor. İşçi ve emekçilerin, onların öncü güçlerinin önüne yeniden, yeni bir ruhla başlamayı koyuyor. Direnme sınırlarının çoktan aşıldığı düşünülecek olursa, bu süreç toplumsal bir saldırıyı dayatıyor! Sınıfa karşı sınıf duruşunu…
[Alınteri'nin 20. sayısı için kaleme alınan yazı]