Katliamın sorumluları ortada

Salı, 3 Ocak 2012 (14 yıl 10 ay önce)

Mülkiyeliler Birliği Vakfı'nda saat 10:30'da bir basın açıklaması düzenlendi. Basın açıklamasını örgütleyen kurumlar İHD, KESK, TTB, Mazlum-Der, ÇHD, TİHV, Türkiye Barış Meclisi ve Genel-İş'ti. Örgütleyici kurumların genel başkanları kurumları adına söz aldılar ve heyetin hazırladığı rapor hakkındaki görüşlerini dile getirdiler. Sözü ilk alan İHD Genel Başkanı Öztürk TÜRKDOĞAN oldu. TÜRKDOĞAN konuşmasında şu ifadelere yer verdi:

Sevgili basın emekçileri hepiniz hoşgeldiniz,

Bugün burada sizlerle 'Şırnak ili, Uludere ilçesi, Gülyazı (Bujeh) ve Ortasu (Roboski) köylülerinin katledilmesi'yle ilgili araştırma-inceleme raporumuzu paylaşacağız. Raporumuzun ismi “Roboski katliamı raporu”. Bu raporu İHD, KESK, Disk-Genel-İş, Türkiye Barış Meclisi, Türkiye İnsan Hakları Vakfı, Türk Tabipleri Birliği, Mazlum-Der ve ÇHD olarak ortak bir şekilde hazırladık ve sizlere bunu sunacağız. Raporumuz çok ayrıntılı, bunun tamamını burada anlatmayacağım. Rapor hakkında çok kısa görüşlerimi bildirdikten sonra yanımda bulunan arkadaşlarıma söz vereceğim.

Bildiğiniz gibi 28 Aralık 2011 tarihinde akşam 21:30-22:30 saatleri arasında TSK’ya bağlı F16 savaş uçakları tarafından Şırnak ili, Uludere ilçesi, Gülyazı (Bujeh) ve Ortasu (Roboski) köyü sınır hattında, tam sınırın sıfır noktasında bir bombalama gerçekleştirildi. Bu bombalama sonucu otuzbeş yurttaşımız yaşamını yitirdi. Bir kişi yaralı iki kişi de sağ olarak kurtuldu. Rapor hazırlamaktaki amacımız bu katliam nedeniyle mağdurların, mağdur yakınları varsa görgü tanıkları ile görüşmek araştırma ve incelemeler sonucunda elde edilen verilerle rapor hazırlamak, raporu ilgili kurum ve makamlara göndererek maddi gerçeğin açığa çıkarılmasını, kamuoyunun gerçek bilgiye ulaşmasını sağlamak. Faillerin bulunması ve haklarında gerekli soruşturmaların başlatılmasını talep etmek amacıyla rapor hazırlanmıştır.

Oraya giden heyette çok ayrıntılı izlenimler var. Ancak şunu ifade edeyim; biz iki heyet şeklinde çalışma yaptık. Öncelikle kurumlarımızın özellikle İHD ve Mazlum-Der’in yerel şubeleriyle görüşüldü ve olay günü bir ön inceleme yapmak üzere bölgeye ön heyet yollandı. Bölgeye giden ön inceleme heyetimiz gerekli tüm çalışmaları yaptı. Cenazelerin alınmasından, hastaneye götürülmesine, otopsi işlemlerinin yapılması daha sonra olay yerine gidilerek olay yerinde inceleme ve araştırma yapılması, olay yerinin fotoğraflanması ve filme alınması görgü tanıklarıyla, görüşülmesi olaya ilk müdahale eden köylülerle görüşülmesiyle ilgili çok kapsamlı inceleme ve araştırma çalışması yapıldı.

Bizler de olayın ertesi günü Ankara’dan merkezi bir heyet oluşturduk. Heyetimiz 29 Aralık akşamı Diyarbakır’da buluştu ve 30 Aralık sabah erkenden olay yerine intikal ettik. Heyetimiz içerisinde İHD Genel Başkanı olarak ben bulunmaktaydım, KESK Genel Başkanı Lami ÖZGEN, Disk Genel-İş’ten Remzi ÇALIŞKAN, Türkiye Barış Meclisi'nden Selma GÜNGÖR, Temel DEMİRER, TTB Merkez Konsey Üyesi Dr. Osman ÖZTÜRK, Halis YERLİKAYA, Zülfikar CEBE, Mazlum-Der Genel Başkanı Ahmet Faruk ÜNSAL, Nurcan AKDAĞ, ÇHD Genel Başkanı Selçuk KOZAĞAÇLI heyetimiz içersinde yeralan kurum temsilcileriydi.

Uludere ilçesine öğlene doğru vardık. Cenaze konvoyuyla birlikte Ortasu Köyü'ne ve akabinde Gülyazı Köyü'ne hareket ettik. Çok büyük bir kalabalık vardı. Cenazelerin hepsinin birlikte defnedildiği mezarlık alanına doğru yöneldik. Oradaki izlenimlerimiz, resmi yetkililer orada yoktu. BDP Genel Başkanı Selahattin DEMİRTAŞ, Şırnak milletvekili Hasip KAPLAN, Diyarbakır milletvekili Ahmet TÜRK ve BDP’ye ait yöre yöneticileri ve CHP millet vekili Sezgin TANRIKULU oradaydı. Köylüler yöre halkı ve milletvekilleri defin işlemlerini gerçekleştirmek için toplanmıştı. Bizler orada bulunan cenaze sahiplerine baş sağlığında bulunduk. Daha sonrasında oradan temin edilen üç arazi aracıyla birlikte olay yerine gitmek için erkenden ayrılmak durumunda kaldık.

Olay yeri Ortasu Köyü'nden yaklaşık olarak 4-5 km uzaklıkta. Yolun çok büyük bir kısmı arazi aracı ile gidilebiliyor. Sadece sınırın sıfır kilometresine harita üzerinde 1 km, ancak yürüyerek 1,5 km patika bir yol bulunmakta. Heyetimiz içisinde bulunan arkadaşlarımız patika yoldan yukarıya doğru, olay yerine doğru hareket ettiler ama olay yerine 200 m kala sınır hattına helikopterlerle askeri birlikler indirildi. Heyetimizin hem ön tarafına hem de arka tarafına askeri birlikler indirildi. Askerler heyetimizin sınır hattına varmasına engel oldular. Hatta aralarında geçen telsiz konuşmalarında arkadaşlarımız tehdit edildi. Ayrılmazlarsa zorla indirilecekleri dair ifadelerin kullanıldığını da söyleyebilirim. Ancak öncü heyetimiz zaten olay yerine gidip gerekli araştırma incelemeleri yapmıştı. Dolayısıyla olay yerine dair elimizde somut bilgilerde mevcuttur. Askeri birliklerin bu tutumunun da sorgulanması gereken bir tutum olduğunu ifade etmek istiyorum.

Daha sonra köye geri döndük. Köyde olaydan sağ kurtulan görgü tanıklarıyla görüştük. Daha sonra köylüleri evlerinde ziyaret edip taziyede bulunduk. Onlarla olay hakkında görüş alışverişinde bulunduk. Ortasu Muhtarı'yla görüştük ve akşam geç saatlerinde olay yerinden ayrıldık. Olay konusunda aydınlatılması gereken çok fazla husus olduğunu belirtmek istiyorum. Bunların tamamı raporumuzda yer almaktadır. Hem olaya ilişkin tespitlerimiz hem de aydınlatılmasını istedğimiz hususlar vardır. Raporda madde halinde yazdığımız hususlar aydınlatıldığı takdirde bu olayın açığa çıkacağını düşünüyoruz. Bütün bu izlenimlerimizden sonra şunu ifade etmek isteriz. Bu bir toplu katliamdır. Dolayısı ile bir yargısız infaz olduğu açık. Ancak sayı itibari ile topluca gerçekleştirildiği içinde toplu katliam olarak ifade ediyoruz. Bu konuda hiçbir kuşkumuz yok.

Gerek olayın olduğu günün ertesi gün yapılan Genelkurmay’ın açıklaması, yine AKP adına Genel Başkan Yardımcısı'nın açıklaması gerekse de dün hükümet adına yapılan açıklama bunun bir hata olduğunu bir kasıt olmadığını ifade ediyor. Ancak bizim şunu ifade etmek istiyoruz, böyle bir hata olamaz arkadaşlar. Bu olsa olsa kasıtlı yapılan bir eylemdir. Çünkü bu kadar çok olumsuzluk bu kadar çok hata üstüste binemez. Böylesi bir şey hayatın olağan akışına terstir. Köylülerin uzun yıllardır o yolu kullandığı, sınır ticareti yaptığı, bunu askerlerin bildiği yine olay günü topluca oradan geçtikleri, askeriyenin bunu bildiği, yine dönerken engellendikleri, engellemeden sonra aydınlatma fişeği ile ortamın aydınlatıldığı, birkaç top atışının yapıldığı hemen akabinde F16 tarafından bombalandıklarını açıkça ifade ediyorlar. Yani burada dur ihtarı kesinlinle yapılmamıştır. Orada öldürülen insanların sınır ticareti yapan köylüler olduklarını askerler çok iyi biliyorlardı.

Olaydan sonraki yardım talepleri kabul edilmemiş. Köylüler telefonla yardım istemişler. Hiçbir askeri birlik yardıma gitmemiş. Sağlık personellerinin olay yerine ulaşması gece yarısından sonra engellenmiş. Köylüler cenazelerini gidip kendileri almışlar. Olaydan sonra hiçbir yetkili arayıp onlara başsağlığı dileğinde bulunmamış. Hiçbir yetkili gidip yanlarında durmamış. Cenazelerin alınması işlemine refakat etmemiş. Bütün bunların hepsini altalta üstüste koyduğumuzda burada bir hata söz konusu değil. Talebimiz bu konuda çok net. Bu olay hata deyip geçiştirilmemelidir. Eskiden de hata denilerek Türkiye’de çok fazla katliam yapıldı. Artık bu eski devlet alışkanlığından vazgeçilsin. Bu şekilde operasyon hatası, bilmem ne kazası gibi söylemlerle bu sorunların çözülemeyeceği açıktır. Hükümet bu konuda siyasi bir sorumluluk üstlenmelidir. Eğer bu bir iç güvenlik operasyonu olarak değerlendiriliyorsa İçişleri Bakanı istifa etmeli ama sınır hattında meydana gelen bir katliam olması ve askeri bölgede gerçekleşmesini gözönüne aldığımızda Genelkurmay Başkanı ve ilgili kuvvet komutanı da görevden alınmalıdır. Kaldı ki hükümetin soruşturmayı sağlıklı bir şekilde yürütebilmesi için bu olayda görevde olan herkesin görevden açığa alınması gerekir ki soruşturma sağlıklı bir şekilde yürütülebilsin.

Şimdi olay sırasında görevde olan bu adamların soruşturmaya da dahil olduğunda siz farklı bir şey çıkacağını düşünüyor musunuz? Böyle saçmasapan bir şey olabilir mi? Sağlık, tarafsız, bağımsız bir soruşturma yapılabilmesi için en azından bunun yapılması gerektiğini söylemek istiyorum. Bu olay yıllardır açığa çıkarılmayan ve terörle mücadele kapsamı altında yürütülen operasyonların bir devamı olarak nitelendirilmektedir. Bu nedenle de hem ulusal hem de uluslarası sivil toplum örgütlerinin incelemede bulunması için olay bölgesine gitmesi ve gerekli duyarlılığı göstermesi gerektiğini düşünüyorum.

Daha sonra diğer kurum temsilcileri kendilerinin de içlerinde bulunduğu heyetin hazırladığı rapor hakkında ki izlenimlerini sırasıyla paylaştılar. Genel ve ortak yargı bunun bir katliam olduğu ve kesinlikle hata gibi bir şeyle üstünün örtülemeyeceği kanısıydı. Heyet bileşenleri bunun sorumlularının ortaya çıkartılması gerektiğini düşündüklerini ifade ettiler. Daha önce de bu ülkede katliamların yaşandığını bunların da hata olarak üstünün kapatılmaya çalışıldığını ancak günü geldiğinde hesabının sorulduğunu/sorulacağının altını çizdiler. Mazlum-Der Genel Başkanı'nın “olay yerine 200 metre yaklaştığımızda etraftaki insan uzuvlarının parçaları, kan ve koku bizlere hiçte yabancı olmadığımız diğer katliam manzaralarını anımsattı" sözleri oldukça manidardı ve katliamın boyutunu gözler önüne seriyordu.

Daha sonra hazırlanan rapor dosya halinde basın ile paylaşıldı.