Pazar, 29 Ocak 2012 (14 yıl 9 ay önce)
“Yeni hikayeler” yazmak! ya da roma’dan londra’ya “kitap bloku”
Roma’da, Berlusconi’nin “eğitim-reformları”na karşı öğrencilerin gerçekleştirdiği üniversite işgalleri ve protesto eylemleri esnasında, polis alışılmadık bir 'barikat’la karşılaştı; bir “kitap bloku”yla. Polisin karşısında yalnızca öğrenciler değil, öğrencilerin mukavva, köpük, strafor gibi malzemeler kullanarak hazırladığı, rengarenk, ve herbirinin üzerinde bir “kitap başlığı” yazılı olan ‘sembolik’ bir duvar, bir tür yazınsal ve kültürel ‘barikat’ da vardı. Roma’da, Senato’nun önünde polis öğrencilere saldırdığında, polis copları yalnızca öğrencilere değil,
Cervantes’in
Don Kişot’una,
Platon’un Devlet’ine,
Lenin’in
Ne Yapmalı’sına,
Melville’nin
Moby-Dick’ine,
Deleuze ve
Guattari’nin
Bin Yayla’sına da iniyordu.
“
Kitap bloku”, Aralık’ta Londra’da yapılan öğrenci protestolarında, yeniden sokaklarda boy gösterdi. Polis coplarına karşı üretilen sembolik barikatta,
Adorno’nun ‘
Negatif Diyaletik’inden,
Marcuse’un ‘
Tek Boyutlu İnsan’ına,
Huxley’in ‘
Cesur Yeni Dünya’sından,
Beckett’in ‘Oyunun Sonu’suna,
Debord’dan Woolf’e,
İllich’ten
Auster’e ve
Ruskin’e kadar daha birçok yazarın kitabı vardı.
Kendi yazdığı kitap olan
Pip Pip de “kitap bloku”nda/’barikat'ta yer alan İngiliz yazar
Jay Griffiths, “
bir kitabı polis tarafından coplanırken görmek çok tuhaf bir şey, özellikle de o kitabı devasa bir boyut kazanmış halde ve bir kalkan olarak kullanıldığını görüyorsanız” diyor, ve ekliyor: “
Yazılı radikal yapıtlar genellikle entelektüel barikatlardaki varlıklarıyla tanımlanır, fakat bu protestoda metafor gerçeğe dönüştü. Kitaplar yalnızca barikatlarda değildi, birer barikattı”. Öğrenciler polis coplarına karşı, iktidarın hegemonik şiddetine karşı bir direniş aracı olarak ‘kültür’ü kullanıyordu. “Kitap Bloku”nun “manifesto”sunda yer alan bir cümlede dendiği gibi, “
kitapları sokaklara indirerek, Muhafazakar-Liberal [Con-Dem] hükümetinin neo-liberal ideolojisinin merkezindeki şiddete dikkati çekmek” amaçlanıyordu.
Ama yalnızca bu da değil. Çünkü Avrupa’daki üniversite işgallerini ve öğrenci eylemlerini ateşleyen bütçe kesintileri/tasarruf tedbirleri ya da kemer sıkma politikaları, yalnızca Avrupa’da değil tüm dünyada süren, başta eğitim ve sağlık olmak üzere en temel toplumsal hakları özelleştirme/ticarileştirme dalgasının bir parçası olduğu kadar, piyasanın talepleri doğrultusunda, eleştirel düşüncenin, bilimsel bilginin ve kültürel üretimin asli alanlarından biri olan üniversitenin ölümünü, ve yerine işlevselci, araçsalcı ve kâr mantığına dayalı bir neo-liberal üniversitenin yaratılması anlamına da geliyor. Avrupa’da radikal ve devrimci öğrencilerin, eğitim alanında (özellikle insan bilimleri ve güzel sanatlar aleyhine gerçekleştirilen) kesintilerin “kasıtlı” ve “ideolojik” olduğunu vurgulaması tam da bu yüzden.
Kendilerini
Stratejik İyimserlik İçin Üniversite üyesi, öğrenci ve aktivist olarak tanımlayan bir grup yazarın (
Charlotte Lattimer, Christopher Collier, Jaideep Shah, Katherine Burrows, Matthew Woodcraft ve Saoirse Fitzpatrick) yayınladığı metinde belirtildiği gibi:
Üniversiteyi özelleştirme girişimleri, iktisadi verimliliği artırmak için rekabete hız kazandıran ilkeler olduğu için (…) en ciddi sonuç, halkın eğitime erişme imkânının ezici biçimde bireylerin mali gücüne göre önceden belirlenmesi olacak. Bu ise kurumsal ekolojiyi kutuplaştırarak, ekonomik olarak ayrıcalıklı gruplar hızla en seçkin üniversitelere kayacak (…) Hükümet, araştırmanın değerini çiğ bir iktisadi matematiğe indirgemek için tasarlanmış keyfi araştırma normları dayatarak, ‘zor’ (hard) bilimlere ve araçsal sosyal bilimlere (ekonomi ve hukuk), sanatsal disiplinler, insan bilimleri ve diğer sosyal bilim alanları karşısında ayrıcalık tanıyor. ‘Zor’ bilimler toplum için değerli olsalar da, hayatlarımızın her düzeyinde ilişkili olmamız gereken ahlaki, etik ve politik sorunlar karşısında yol gösterici olacak eleştirel bir yeterliğe sahip değildir.
Roma’dan Londra’ya ‘kitap bloku”, hem kültürel bir direnişin, hem de kültürel direnişi doğrudan eylemin mantığı içinde örgütlemenin bir örneğiydi.
Kural olmayan kural şudur: Her devrimci uğrak varolan gerçekliği kırarken metaforlar üretir ve o metaforları bir başka ‘gerçekliğe’ ve “yeni hikayeler”e dönüştürür. ‘Zamanın ruhu’nu delen ve onda oyuklar açan o ‘hikaye’lerdir. Yazdıkları roman ["
Q"] Roma “kitap bloku”nun saflarında polisle çatışan
Wu Ming’in belirttiği gibi: “
Yeni bir hikaye olmaksızın her savaş kaybedilir”.
(k.t) 18 Aralık 2011
Sol Küre