"Eğitim şart" değil!

Cuma, 24 Şubat 2012 (14 yıl 8 ay önce)

Türkiye'de siyasal-toplumsal gelişmeler öylesine yoğun yaşanıyor ki, arkasında farklı politik hesapların yattığı hamlelerin biri bitmeden diğeri başlıyor, takip etmekte zorlanıyorsunuz. Saldırıların tümü stratejik bir planın parçası ve hiçbiri diğerinden daha az önemli değil. Güncel gibi görünenler geleceğe bağlanıyor, bugün yaşadıklarımızın deşifrasyonu geçmişte atılan kimi adımların bugünle olan bağlantısını netleştiriyor.

“Zorunlu eğitimi 12 yıla çıkarıyoruz” söylemleri de bu türden bir saldırganlığın “eğitim”deki versiyonu. (*) “Fatih Projesi”nin ardından “eğitimde reform” olarak şimdi de bu zoka pazarlanmaya çalışılıyor. Ardında yatan sinsi planı görmek için çok derinlere inmek, tasarının gerekçesini falan incelemek gerekmez. Her şey gün gibi açık! AKP Hükümeti, gelecek onyılları ideolojik, siyasal, örgütsel ve kadrosal olarak garantiye almak için “Eğitim şart!” vecizesini kendince biçimlendiriyor. Uzun vadeli sonuçları ihmal etmeme hesabıyla siyasal adımları içinde en önemsediklerinin birinin daha içini “okul”la -çocuk yaşta öğrencilerle, geleceğin gençliğiyle- dolduruyor. “Dindar nesil yetiştireceğiz!” diyen Erdoğan da, “kindar nesil yetiştireceğiz” diyen taşranın ırkçı 'eğitim' abideleleri de bize aslında bunu söylüyor.

AKP’nin 8 yıllık zorunlu eğitimin dönüştürülmesini öngören yasa tasarısından söz ediyoruz. Teklifin içeriği ilk olarak Fethullah Gülen'in Abant Platformu'nda geliştirilmiş. Daha sonra AKP bunu alıp 18. Milli Eğitim Şurası'nda konu etmiş, burada da kadrolu-kadrosuz “eğitimci”leri tarafından son hali verilmiş. “Zorunlu eğitimi 12 yıla çıkarıyoruz” böbürlenmesiyle piyasaya sürülen tasarıya göre okul öncesi eğitim (**) tamamen ortadan kaldırılıyor; zorunlu eğitim de 4+4+4 şeklinde 4'er yıllık üç kademeye bölünüyor.

Gerçek gerekçe ne?

Eğitimde hangi ihtiyaca yanıt verdiği (vermesi planlandığı) konusunda akla yatkın, ikna edici hiçbir somut gerekçe getirilemeyen tasarı, AKP Hükümeti'nce uluslararası sermayenin küresel ihtiyaçları çerçevesinde ve kitle tabanının isterleri doğrultusunda şekillendirilmiştir.

İşçi emekçi çocukları, paralı eğitimin çarkları arasında inlerken, eğitim hizmetlerinin bütün öğrencilere eşit ve parasız olarak sunulmadığından, eğitimin içeriğinin ve eğitim-öğretim müfredatının giderek gericileştiğinden yakınırken, anadilde, bilimsel ve demokratik bir eğitim süreci talep ederken, tasarı okula gitme zorunluluğunu ilk 4 yılın ardından fiilen ortadan kaldırıyor. Zorunlu eğitimin “kesintisiz”liği yasa metninden çıkarılıyor. Bırakın iddia edildiği gibi “eğitimde bilgi ve nitelik kazandırma"yı, “hayati” konularda işine yarayacağı düşünülen ABC öğrenmesini yeterli saydığı kız çocuklarını eve, henüz 11 yaşındaki erkek çocuklarını ise “mesleğe” gönderiyor.

Tasarı, zorunlu eğitimin süresini 12 yıla çıkarmıyor, aksine 8 yıllık süreyi 4 yıla indiriyor. İlk “4 yıllık zorunlu eğitim”den sonra kız çocukları eğitimin, dolayısıyla sosyalleşmenin dışına düşecek. Okul ortamının kazandırdığı/kazandıracağı sosyal pedagojik etkilerden, dünyaya farklı açılardan ve ufuklardan bakabilme olanağından uzak kalacak. Bu en “iyi” ihtimal tabii.

İki ay önce atılan “tabletli” eğitim adımı da tamamen bu amaca yönelikti, bu planın bir parçasıydı. AKP Hükümeti, milyonlarca öğrenciye bilgisayar dağıtmakla özellikle de kız öğrenciler için “okula gitmeden de öğrenim görebilirler” tezine zemin hazırladı. Kız çocuklarının evden çıkmasına ve okumasına karşı çıkan erkek egemen gerici zihniyet, açık öğretim yoluyla kız çocuklarını diplomalı köleler haline getirecek. Eve kapatılan, tüketici ev işlerinin halledilmesine ve boşluk doldurmaya kodlanmış bütün angaryaların hedefi durumdaki kız çocukları açısından çocuk yaşta evliliklerin önü de DAHA FAZLA açılmış olacak.

“Mesleğe yönlendiriyoruz” pragmatizmi

İkinci 4 yıllık kademe, “mesleğe yönlendirme” diye adlandırılmış. Toplumda zaten büyük oranda hakim olan cinsiyetçi bakış nedeniyle kız çocukları -yönlendirilseler yönlendirilseler- “elişi, elbecerileri, çocuk bakımı, ev ekonomisi ve yönetimi” gibi dallara yönlendirilecekler.

Erkek çocuklar ise, “meslek seçimi” adı altında sermayenin ara eleman ordusunu oluşturan çocuk işçiliği ve çıraklık boyunduruğuna sokulacaklar. Mesleki eğitim programına Bakanlar Kurulu karar verecek ve çıraklık eğitimi yaşı 14’ten 11’e düşürülecek!

11 yaşındaki bir çocuğun hayatıyla ilgili belirlemeleri, kendisi değil, ailesi değil, Bakanlar Kurulu yapacak! Mesleki eğitimde hangi çocuğun hangi meslek alanına yönlendirileceğine Bakanlar Kurulu karar verecek! Sermayenin hangi alanda ne kadar eleman ihtiyacı varsa anında karşılanacak. Ucuz işgücü üzerinden semirenlerin gözü aydın! Ucuz çocuk emeği sömürüsü konusunda onlara yeni bir kapı daha açılmış olacak. Mesleğe yönlenmek istemezse, ilk 4 yılın ardından İmam Hatipler'e de geçiş yapabilir, bu seçeneği de sunuyor tasarı!..

Yani ne yanından baksanız, teknoloji ve modernite sosuna bulanmış hep aynı postmodern dinsel gericilik çıkıyor karşınıza. Ve o kendi toplumsal-siyasal projesini adım adım örüyor.

(*) Yazı yayına hazırlanırken Milli Eğitim Bakanı ekranlar karşısına geçerek, gelen tepkiler üzerine tasarının altkomisyona gönderildiğini açıkladı. Tasarının amaçlarının anlaşılmadığından ve gereksiz bir endişeye kapılındığından dem vuran Bakan, çalışmaların daha çok engelliler, eğitimini okula giderek sürdüremeyenler gözetilerek hazırlandığını geveledi. Tasarıyı savunamayan, sistemin genel değil istisnalar üzerine kurulduğu tarzında bir açıklama getirmeye çalışan Bakan üzerinden AKP Hükümeti, şimdilik bir adım geri çekilmeyi -ya da çekilir gibi yapmayı-gerekli gördü demek ki!

(**) Çocuk gelişiminin önemli bir basamağı olan okul öncesi eğitim, uzun tartışmalardan sonra Milli Eğitim Bakanlığı'nın bu yönde kaynak ayırmasıyla pilot uygulama aşamasındaydı. Bu tasarı yasalaşırsa, anaokulu uygulaması zorunlu olmaktan çıkacak. Uygulama şu anda 71 ilde pilot olarak yürütülüyor. 2013'de tüm ülkede zorunlu olması planlanıyordu.