Salı, 13 Mart 2012 (14 yıl 7 ay önce)
Saddam rejimi, Kürtlere karşı 1988′de giriştiği büyük kıyım operasyonuna Enfal adını vermişti. Enfal, Arapçada talan anlamına gelir. Kuran’dan bir surenin adıdır. Kürtleri geniş kapsamlı bir göç ve katliamla terbiye etme harekatına başlayan Saddam rejimi, kutsal bir gönderme yaparak Enfal koduyla harekete geçtikten 6 ay sonra geride 250 binden fazla ölü bırakmıştı. 15 bin Kürt köyü boşaltılmış; onbinlerce Kürt köylüsü, bir daha kendilerinden haber alınamayacak olan çöllerde kurulan kamplara taşınmıştı.
Enfal operasyonunun başında, Kürtlerin “Kimyasal Mecid” dediği, Saddam Hüseyin‘in kuzeni Hasan el-Mecid vardı. Kimyasal Mecid 1988′in ilk aylarında Kürtlere karşı kimyasal silahların da kullanıldığı iki büyük operasyon gerçekleştirdi. Bu iki operasyonun zirvesini 17-18 Mart’ta gerçekleştirilen Halepçe Katliamı oluşturur.
Süleymaniye’nin güneydoğusunda, İran sınırına yakın Halepçe küçük bir Kürt kasabasıdır. 1980′lerin ikinci yarısında Kürt gerillalarının sistemli ilerlemesinin varabildiği en ileri noktaydı. Geniş dağlık arazide uzun süredir “kurtarılmış alanlar”da çok sayıda köyün denetimini elinde bulunduran Kürtler, Mart ayının ilk yarısında Halepçe’yi de ele geçirdi. Bu, köylerden sonra ele geçirilen ilk kasabaydı. Fakat Kürt gerillalarının bu başarısı fazla uzun ömürlü olmadı; kısa bir süre sonra, Halepçe, Saddam ordusunun Hava Kuvvetleri tarafından kimyasal silahlarla bombalandı. Kesin rakam hiçbir zaman tespit edilmemekle birlikte beş ile yedi bin arasında Halepçeli bir günde katledildi. Çoğu kadın ve çocuk binlerce ceset sokaklara, kapı eşiklerine serili halde bölgeye gelen gazetecilerin objektiflerine takıldı. Bu görüntüler dünya medyasında yayınlandı. Kürtlerin yaşadığı katliam ve zulüm tüm çıplaklığıyla görülmesine rağmen ne sonradan Saddam’a savaş açan emperyalistler ne de herhangi başka bir devlet tepki verdi. Kimyasal Mecid, Enfal operasyonunu sorunsuzca sürdürdü.
Enfal’in üçüncü ve son büyük saldırı dalgası Ağustos 1988‘de yapıldı. En kuzeydeki köyleri de içine alan dağlık bölgedeki gerilla üslerine yapılan askeri harekatta, yine yaygın şekilde kimyasal silah kullanıldı. Kürt gerillaların denetimindeki alanlar, burada yaşayan köylüler ya İran ve Türkiye’ye göç ettirilerek ya da Irak’ın güneyindeki çöllerde kurulan kamplara aktarılarak büyük oranda insansızlaştırıldı. Böylece Irak kürtleri tarihlerinin en trajik yenilgilerinden birini yaşamış oldu. Fakat bu, Irak’taki Saddam diktatörlüğü için de bir zafer sayılmazdı. Kürtleri büyük bir vahşetle ezmek onu bir süreliğine Kürt sorununun baskısından kurtardı. Ne ki bu fazla uzun sürmedi.
Saddam rejimi, Halepçe’den 3 yıl sonra, yine bir bahar ayında, 1991′in Mart’ında Kürtlerin tarihteki en büyük ayaklanmasıyla yüz yüze geldi. Kuveyt İşgali üzerine emperyalistlerden darbe yiyen Saddam rejimi, bunun acısını Kürtlerden çıkarırcasına büyük bir saldırıya girişti ve yine büyük katliamlara imza attı. 2 milyondan fazla Kürt Türkiye ve İran’a göç etti. Halepçe’den sonra gelen ikinci ve daha büyük göç dalgası Irak Kürtlerinin yüzyıllık mücadele ve direnme geleneğinin en acı dolu sayfaları oldu.
Kuşkusuz bu trajik öykünün bir sorumlusu da, mücadelenin başındaki KDP-YNK (Barzani-Talabani) çizgisidir. Kürt halkı, bu ikisinin emperyalistlere güvenerek yaptıkları yanlış politik hesapların faturasını çok ağır ödedi. 1991 Mart'ında şehirlerde kendiliğinden patlak verip Saddam Ordusu'nun Kürt bölgesinden bozgun halde kaçmasından haftalar sonra ayaklanmaya müdahale etmelerine rağmen KDP-YNK liderliğinin emperyalistlere ve bölgedeki işbirlikçi rejimlere güvenerek geliştirdiği taktiklerin 1988′deki berbat yenilgisinden sonra bir ikincisi için can attıkları 1990-1991′deki tutumları bu faturayı iyice ağırlaştırdı.
Ezilen bir ulusun özgürlük talebini ve mücadelesini kötü yönetmekten çok daha kötüsünü yaptılar ve onu emperyalistler ve bölgedeki işbirlikçi rejimler arası güç ve nüfuz mücadelesinin basit bir aleti haline getirdiler. Neticede Kürt halkının yüzyıllık mücadelesiyle büyük bedeller ödeyerek fiilen kazandığı özerklik, ezenlerin sınırlarına gelip durdu ve yozlaştı. O ezilen Kürt halkının ulusal talep ve haklarının çok azına karşılık emperyalizmin ve Kürt sermayesinin özgürlük alanına dönüştü. Tarih kimseye sadaka vermiyor. Ezilenler ne kazandıysa mücadele ederek ve bedeller ödeyerek kazanmışlardır. Irak Kürtleri de öyle. Ve kazanımlarının yozlaşıp kaybolmasının nedeni de dişiyle tırnağıyla söküp almak yerine liderlerinin yozlaşmış çizgisine fazlasıyla güvenip sadaka bekleme yolunu tercih etmeleriydi.
[Alınteri'nin 22. sayısında yayınlandı]