İşçilerin Pravda'sı...

Pravda yazarlarının yerine hapse giren kırk kadar sahte yazı kurulu üyesi vardı ve kimileri okuma yazma dahi bilmiyordu

GÜNCEL
Pazartesi, 23 Nisan 2012 (14 yıl 6 ay önce)

22 Nisan (Yeni takvime göre 5 Mayıs) 1912 Pravda yayımlanmaya başladı.

Bolşevik Parti'nin elinde kitleler içinde kök salmanın güçlü bir aracı olarak işlev gören Pravda, tam 645 sayı yayımlandı.

Çarlık tarafından sürekli ve yoğun bir baskı altında tutuldu. Fakat tüm bu baskıları, sarsılmaz bir komünist kararlılığın yanı sıra eşsiz bir yaratıcılıkla aşmayı bildi. Sözgelimi, tam 8 kez kapatıldı. Ama her defasında, örneğin, “Za Pravdu” (Pravda İçin), “Put Pravdi” (Pravda'nın Yolu), “Trudovaya Pravda” (Emek Pravdası) gibi benzer adlarla yeniden çıkarıldı.

Çarlık sansürünü aşmak için Ezop dilini kullandı. Fakat işçiler onun, “1905'in eksiksiz talepleri” ya da “üç direk” sözcükleriyle, Rus devriminin temel talepleri olan “demokratik cumhuriyet, büyük topraklara el konulması ve 8 saatlik işgünü” taleplerini kastettiğini anlıyorlardı.

Çarlığın baskılarını etkisiz kılmak için uygulanan yaratıcı önlemlerden biri de, sansür kuruluyla girilen zaman yarışıydı. Basın kuralları her sayının ilk 3 kopyasının önce sansüre gönderilmesini öngörüyordu. Ancak yasa, yolculuğun ne kadar sürmesi gerektiğinden söz etmiyordu. Bunun üzerine bu iş, basımevinde çalışan 70 yaşındaki bir ihtiyara verildi. İhtiyar, toplatma olasılığına karşı mümkün olduğu kadar çok nüshanın dışarı çıkarılabilmesine olanak sağlamak için sansür bürosuna sallana sallana gidiyordu. 2 saati bulan bu yolculuğun sonunda gazeteyi teslim ettikten sonra, dinlenmek bahanesiyle orada bir süre oturuyor fakat asıl olarak gazeteleri inceleyen sansür müfettişini gözlüyordu. Eğer müfettiş Pravda'yı okuduktan sonra bir başka gazeteye başlarsa usul usul geriye dönüyordu. Fakat Pravda'yı okuduktan sonra telefona sarılırsa, koşarak odadan fırlıyor ve dönüş yolundaki köşebaşlarına yerleştirilmiş habercilere işareti çakıyordu. Sonuçta, polis gelince matbaada toplamak üzere sadece birkaç tane gazetde bulabiliyordu.



Pravda'nın gerçek yazarlarının dışarda kalabilmesi için onların yerine hapse giren sahte yazı kurulu üyeleri vardı. Bunlar kırk kadardı ve kimileri okuma yazma dahi bilmiyordu.

Her sayısının yarısı sokaklarda gazeteci çocuklar tarafından, diğer yarısı ise fabrikalarda satılırdı. Günlük tirajı 40 bin ila 60 bin arasıydı. Pravda, işçilerin güçlü bir desteğine sahipti. Zaten onu yaşatan da bu destekti. Örneğin, bir yıl içinde Pravda'ya işçilerden gelen mektup sayısı 11 bindi. Bu, günde ortalama 35 mektup demekti.

Pravda'da işçilerin nasıl yaşadığı, kapitalistler tarafından nasıl amansızca sömürüldükleri, çeşitli baskı yöntemleriyle nasıl ezilip aşağılandıkları anlatılıyordu. Pravda, çeşitli fabrikalarda ve sanayi kollarında çalışan işçilerin sıkıntılarını ve taleplerini, nasıl bir mücadele yürüttüklerini işliyor, işçi sınıfı hareketinin izlemesi gereken taktikleri ortaya koyuyordu. Büyük ve uzun süren grevler sırasında gazete, diğer fabrikaların ve sanayi kollarının işçilerini, grevcileri para yönünden de desteklemek üzere kampanyalar örgütlüyordu. Bu, işçi sınıfının proleter dayanışma ruhuyla eğitilmesi demekti.

Pravda yalnızca işçilerin yaşamını değil, başta köylülük olmak üzere diğer emekçi sınıf ve tabakaların sorunlarını da işliyor, onları devrimde işçi sınıfı müttefiki olarak eğitmeye çalışıyordu.

Pravda, yayın politikasıyla 2.5 yıl sonunda Rusya'nın siyasi bakımdan aktif işçilerinin beşte dördünün desteğini kazanmıştı. İşçilerin Pravda'nın şahsında Bolşevik Parti'yi ve taktiklerini sahiplenmelerinin önemli bir göstergesi de onu yaşatmak için yaptıkları bağışlardı. 1914 yılında işçi gazetesi için para toplayan toplam 7 bin işçi grubundan 5 bin 600'ü bolşevik basın için para topluyordu. Stalin'in sözleriyle, “1912 yılının Pravdası, Bolşevizmin 1917 yılındaki zaferinin temel taşını koydu”.