GÜNCEL
KESK’in artık kronikleşmiş bu tutumunun uzun bir hikayesi var. Bu hikayenin her dönemeci insanda adeta 'deja vu' duygusu yaratacak kadar benzerlikler taşıyor.
Emekçi memur hareketinin hangi koşullarda, nasıl bir mücadele ruhuyla yaratıldığını anlatmaya gerek var mı? Sahneye çıkışının sınıf mücadelesinin toplamı açısından nasıl bir moral kaynağı olduğunu… Fakat o tam da bu yarattıklarının doruk noktasında (Aralık ‘95, yani KESK’in kurulduğu tarih) ilk büyük kırılmayı yaşadı. Hem de bu tarihten yaklaşık bir yıl önce “devletin memurunun sendikası mı olur” denilerek sendika kapılarına mühür vurulması karşısında militan, kararlı bir duruş sergilemiş, o mühürleri kırmakla da kalmayarak bir günlük militan kitlesel grev örgütlemesiyle memur hareketinin yürümesi gereken yolun pratik karşılığını da yaratmıştı.
İşte KESK tarihinin her açıdan doruk noktasını oluşturan bu kesitte onu geriye çekecek iç dinamikleri de olgunlaşmaya başlamıştı. Bu sendikaların yaratılmasında büyük emekleri olan devrimci ve komünist memurların reformist güçlerce tasfiye edilmeleri için döndürülen iç oyunlar bunların başında gelir. Fakat bu, sorunun önemli olmakla birlikte sadece bir boyutudur. Bu boyut da, devrimci damarı oluşturan güçlerin dönemin dayattığı yeni bir mücadele ekseni üzerinden KESK’i içerden dönüştürmek konusundaki darlıkları, ufuksuzluklarından bağımsız ele alınamaz.
Sendika yönetimlerine çöreklenmiş reformist kesimlerin sisteme angaje olmaya açık çizgileri karşısında, sistemin dayattığı sınırları parçalayacak bir mücadele programı ve ruhuyla çıkmakta daha bilinçli ve ısrarlı olamamışlardır. Bu durum sadece sendikalar içerisindeki öncü-dinamik güçlerin sorunu değildi. O yıllar bir bütün olarak sınıf hareketi ve TDH’nın doruk noktasındayken aşağıya doğru çözülme dinamiklerini de biriktirdiği yıllardı. Toplam sorun belli argümanlar üzerinden yaratılan gücün, yeni ve daha kapsamlı argümanlarla daha ileriye taşınması gerekirken eskiyle idare etme çabasındaydı.
Memur sendikalarının ‘95 yılında çıkarılan yasayla KESK’leşmesi böyle bir tarihsel süreçte gerçekleşti. Hareket artık büyük kitleleri örgütleyip mücadeleye kanalize edebilecek güce ulaşmışken ‘95 yılında çıkarılan yasayla bu potansiyel yasal sınırlar içerisine çekilmeye çalışıldı. Yasayla birlikte memur hareketinin o güne kadar biriktirip, olgunlaştırdığı geri dinamikler de kendileri için daha güçlü bir zemin buldular. O tarihten sonra içindeki ilerici, dinamik güçlerin de yeni bir mücadele ekseniyle çıkamamalarıyla birleşik olarak KESK’te öne çıkan, yasal mevzuatlar içerisinden düşünmek ve giderek bürokratikleşmek oldu.
Bu süreç düz bir çizgide ilerlemedi elbette. Bu tarihten hemen önce ve sonraki yıllarda, dönem dönem son derece ileri çıkışlar da yaşandı. Fakat giderek netleşen ikili yapısı (dinamik olanla-bürokratikleşen) her ileri sıçramadan sonra geriye doğru çözülmenin içiçe yaşanmasına da yansıdı. Mesela ‘95'te çıkarılan yasadan bir ay önce Türkiye’nin her yerinden gelen emekçiler Ankara Kızılay’da 2 gün süren oturma eylemiyle o günlerde mecliste görüşülen yasa tasarısına karşı “grevsiz toplu sözleşmesiz sendika istemiyoruz” dediler ve yasanın görüşülmesini ertelettirerek Ankara’dan ayrıldılar.
Bu kitlesel ve militan eylemden 1 ay sonra Anayasa’nın 53. maddesinde yapılan değişiklikle kamu emekçilerinin sendikalaşma hakkı resmen tanınmış oldu. O tarihte kurulan KESK, sonrasında ‘98 yılının 4-5 Mart tarihlerinde yine kitlesel ve militan bir duruşun sahibi oldu. Bu tarihte devlet kamu çalışanlarının sendikaları üzerinde daha sıkı bir denetim kurmak amacıyla yeni bir sendika yasası çıkarmak istedi. KESK bu yasaya karşı Ankara’da ve sonrasında ülkenin her yerinde “Sahte sendika yasası istemiyoruz!” şiarıyla bir eylemler dalgası yaratarak tasarıyı püskürttü. Fakat 2 yıl sonra, yani 2001 yılının Haziran ayında sendikaları denetim altına almayı amaçlayan, grev ve toplusözleşme hakları gibi temel sendikal hak ve özgürlüklerden yoksun 4688 sayılı “Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu” TBMM’nde kabul edildi.
KESK tarihindeki ileriye sıçramalarla geriye düşüşler sarmalına dair başkaca örnekler de verebiliriz. Fakat tüm bunlar içinde en kritik noktayı oluşturan ‘95 yılında çıkarılan yasa ve bu yasaya fiilen tabi olma durumudur. Bu yasayla KESK’in varlığı sadece devlet memurluğu sınırlarına hapsedildi -657′ye tabi bir KESK.
Oysa aynı dönemde -bugün artık sonuçlarıyla gördüğümüz- güvencesizlik de kamu çalışanlarının gerçeği haline gelmeye başlamıştı (Kimi işkollarında sözleşmeli çalışma bu tarihlerde başlar). Yanı sıra kamu hizmetlerinin özelleştirilmesi uygulamalarıyla pekçok devlet çalışanı fiilen özel sektör çalışanı haline gelmeye başlıyordu. Bu gerçeğin gelinen noktada nasıl bir bütünlük kazandığı ortada. Artık “devlet memuru” kavramıyla anılacakların, yani 657′ye tabi olanların sayısı toplam çalışan içinde devede kulak kalacak sayılara düşmüştür. Hatta klasik devlet bürokrasisi kategorisine giren alanlarda bile (maliye, vergi… gibi) son düzenlemelerle ağırlık, sözleşmeli çalışanlara geçmiştir.
Fakat neoliberal saldırıların çalışanların statüsünde yarattığı bu kapsamlı farklılaşma, KESK’in somut gündemi olamamıştır halen. O hala ‘95′te kabul ettiği “devlet memurluğu” yasal sınırlarında düşünmekte, bu durum örgütlenme çalışmalarından tutalım tüm pratiğine kadar belirleyici olabilmektedir.
KESK içerisinde bu gerçeği görüp buna uygun bir mücadele stratejisi oluşturulması gerekliliğinde ısrarlı olan azımsanmayacak bir dinamik de mevcuttur. Hatta bu durum kimi sendikalarda kısmi tüzüksel değişimlere gidilmesini de getirdi (Eğitim-Sen’in sözleşmeli öğretmenleri de örgütlemeye başlaması gibi). Fakat bunlar henüz kısmi değişimlerdir. Daha bütünlüklü bir eksene ulaşması daha güçlü bir basınçla sözkonusu olabilir. Böylesi bütünsel bir değişim KESK’in tepesine çöreklenmiş ve giderek bürokratlaşan reformist güçlerle hayat bulamaz! Çünkü bu değişim, güçlü ve kararlı bir mücadeleyi de dayatıyor. KESK’in tepesine çöreklenmiş reformist kesimlerin böyle bir mücadeleye mecalleri yoktur! Çünkü böylesi bir değişimin burjuvazi tarafından nasıl bir anlam taşıdığı ortadadır.
Burjuvazi tüm bir emek gücü piyasasını kuralsız-güvencesiz hale getirerek artıdeğer sömürü zincirini derinlemesine ve genişlemesine büyütmek istiyor. Bu stratejik bir yaklaşımdır. Bu yaklaşım karşısında varolacak bir mücadele stratejisi bu gerçeğe uygun bir ruhla yenilenmek zorundadır.
Gelinen noktada, grev ve toplusözleşme hakkı mücadelesi bu nesnel zemin üzerine bastığında sonuca gidebilir. Zaten KESK’in tarihi boyunca güncel olan bu talep bu bütünlükle buluşmadığından, günün ve geleceğin ihtiyaçlarına yanıt verecek bir mücadele programına kavuşmadığından içi boşalmıştır. Yapılıp edilene muhaliflik sınırlarında dolanan memur hareketi, her çıkışıyla püskürttüğü saldırlardan sonra durgunlaşmış, o çıkışlarda yakaladığı dinamizmi ve dinamikleri de işleyememiştir Devlet de bu gerçek içinden atmıştır adımlarını.
KESK’in tasfiyesi ya da her açıdan hareketsizleştirilip sisteme entegre edilmesi çabası 2001 yılında çıkarılan 4688 Sayılı Yasa’yla sıçramalı bir ifade kazandı. KESK memur hareketi açısından önemli bir dönemeci ifade eden bu süreçte de karşıt bir mücadele cephesi yaratmak yerine, edilgen tutumuyla -objektif olarak- sürecin parçası olmayı kabul etmiş, bu duruşuyla sistemin işini kolaylaştıracak bir rol oynamıştır.
Bu tarihten sonra KESK fiili mücadele diliyle konuşmak yerine devletin görüşme masalarında işi idare etme yolunda daha istikrarlı bir tutmun sahibi olmaya başladı! Artık her şey bittikten sonra, yani görüşme masalarında çözülmeyeceği açığa çıktıktan sonra da durumu göstermelik eylemlerle protesto etmekle yetinmiştir. Bu arada bastığı zemin (devlet memurluğu) neoliberal saldırılarla önemli oranda tasfiye edilmiş, devletin oluşturduğu alternatif düzen sendikaları iktidar olanaklarını da kullanarak hızla büyümüş, KESK ise kendi içine büzüştükçe büzüşmüştür.
KESK, aynı tavrı, 4688 Sayılı Yasa’da bu yıl yapılan değişiklikler konusunda da sergiledi. Yasanın hangi amaçlarla, nasıl bir düzenlemeye tabi tutulduğu tüm açıklığıyla ortadaydı. Bu düzenlemelerle her şeyden önce kendi varlığı fiilen anlamsızlaşıyordu. Burjuvazi ve devleti geçen yıllar içerisinde son derece stratejik bir hazırlık yapmıştı. Bir taraftan KESK’i sisteme angaje ederken, diğer taraftan kendisiyle dolaysızca ilişkilenmiş alternatif(ler) yaratmıştı. Bu sendikalar sistemin olanaklarını da kullanarak palazlanıp önemli bir temsiliyet oranına ulaştılar Son yasa değişikliği bu gerçeğin pekişmesiyle birlikte düşünülerek yapıldı.
Hatırlanacak olursa, yasa değişikliği ile yasanın eski halindeki 'toplu görüşme' düzeneğinden bile daha geri bir toplusözleşme düzeneği kuruldu. Buna göre, hükümetin şef değneği Memur-Sen tek inisiyatif sahibi haline geldi (Temsiliyet oranıyla). İmza ve itiraz hakkı ona verilirken, grev hakkının yasak olduğu bir kez daha ilan edildi. Çünkü Memur Sen’le yapılan görüşmeler -imkansız ama- ola ki tıkandığında, greve değil son karar verici merci olan Kamu Görevlileri Hakem Kurulu’na gidilecek. 11 üyeden oluşan bu kurulun hükümetin güdümünde bir kurul olduğu açıkça ortada.
Hal böyleyken KESK yasa değişikliği karşısında hedefi açık bir karşı çalışma yürütmedi. Yasa, KESK’in deyim yerindeyse seyirci kalmasıyla mecliste onaylanarak şimdi yürürlülüğe konuldu.
Şimdi ise birkaç haftadır Memur-Sen’le yürütülen toplusözleşme görüşmelerinden çıkacak sonucu bekledikten ve sonuç netleştikten sonra 1 günlük grev kararı aldığını açıkladı!
Oysa yapması gereken, toplusözleşme oyununa karşı fiili alternatif bir cephe yaratmaktı. Hazırladığı toplusözleşme taslağıyla işyerlerinde fiili çalışmalar yapmak, bir grevin altyapısını bu çalışmalarla hazırlamaktı. Grevi sadece yüzdelik zam oranlarıyla sınırlı bir araca düşürmeden, kamu çalışanlarının yeni mücadele eksenini yaratacak bir manivela haline getirmekti. Yeni mücadele stratejisini kuracak bir geçişin altyapısı haline getirmekti.
Edilgen bir tutumun sonucu olarak ortaya çıkan grev kararı her şeye rağmen sahiplenilmeli, emekçi memurların en geniş katılımı zorlanmalıdır. Fakat bu çalışma aynı zamanda KESK’in bu tutumunu sarsacak dinamik bir mücadelenin vesilesine dönüştürülmelidir. Çünkü Tayyip’in son açıklamalarında da anlaşılacağı gibi önümüzdeki günler zorlu günler!
Küresel krizin yeni bir sarsıntıyla Türkiye gibi ülkeleri de allak bullak edeceği bekleniyor. Tayyip o nedenle, “bir grev için şartların oluştuğunu düşünmüyorum. Bu koşullarda herkes olana razı olmalı yoksa sonumuz Yunanistan gibi olur” deyiverdi. Burjuvazi kendisi açısından o zorlu günleri bizim gırtlağımıza daha sıkı basarak aşmak dışında seçeneğinin olmadığı bilinciyle saldıracak. Bu saldırı, emekçi memurların gelinen noktada somut gerçeği haline gelen güvencesizlik ve esnekliğin daha da derinleşmesi anlamına gelecek. Kırıntı düzeyinde kalmış sosyal kazanımların tamamen gaspı anlamına gelecek. Her türlü örgütlenmenin ve mücadele dinamiğinin daha saldırgan biçimlerle bastırılması anlamına gelecek.
Bu açıdan baktığımızda bile KESK’in aldığı grev kararını tüm dinamikleri harekete geçirecek bir mücadele dinamiği haline getirmeliyiz!
Cumartesi, 19 Mayıs 2012 (14 yıl 5 ay önce)
KESK, içine girdiği kendiliğindenlik, eksensizlik, politikasızlık çemberini yine kıramadı. Emekçi memur hareketi ve bu hareketin öznesi olan KESK’i giderek vasatlaştırarak olup bitenler karşısında çözen bu gerçeklik, son derece kritik tarihsel dönemeçlerde stratejik anlamlar taşıyan bir mücadele programı ve ruhuyla parçalanabilirdi. Fakat her tarihsel fırsat ya seyirci kalınarak ya sistemin yaydığı beklenti havasına angaje olarak ya da öncü bir tutum almak yerine “mahallenin namusunu kurtarmak” adına son anda alınan göstermelik eylem kararlarıyla kelimenin gerçek anlamıyla heba edildi. Tıpkı şimdi olduğu gibi...
KESK, son ayların kendisi açısından temel gündemlerden biri olması gereken bir konuda, 4688 Sayılı Kanun’da yapılan değişilikler konusunda süreci adeta seyrederek tüketti. Yasa meclise getirilmek üzereyken sağlıkçıların önceden belirlenmiş eylem takvimi ve 4+4+4 eğitim yasasını protesto etmek için yapılacak eylemlere son anda ilişiverdi.
Bu eylemler vahşi sömürü politikalarını uygulamakta kararlı olduğunu göstermek isteyen devletin saldırgan tutumuyla gündemleşti. KESK içindeki öncü militan emekçiler sokak dili konusundaki tarihsel deneyim ve birikimlerinin de gücüyle bu saldırılara gereken yanıtı verdi. Eylemler, saldırılar karşısında alınan bu tutumla KESK’in de beklemediği bir toplumsal gündem haline geldi.
KESK, yakalanan bu nabzı sonrasında daha güçlü bir çıkışın manivelasına dönüştürüp yasa değişikliği taslağının meclise getirilmesini engelleme hedefiyle hareket etmedi. Ya da meclise gelse bile öyle tereyağından kıl çeker gibi geçmesini engelleyebilirdi. Engelleyemese bile emekçi memur hareketinin bundan sonraki mücadele ekseni ve ruhu konusunda önemli bir zeminin sahibi olabilirdi. Fakat bunu yapmak yerine eylemlerden sonra yasanın meclisten geçmesini bir seyirci gibi izledi. Şimdi de çıkan o yasa doğrultusunda Memur-Sen’le oynanan toplusözleşme oyununun dibini gördükten sonra bir günlük grev kararıyla çıkabildi. Yapacak bir şey kalmamıştı çünkü. 6 aydır ücretlerine zam yapılmasını bekleyen memurlara kargaları bile güldürecek oranda zam teklifi yapılıyordu! Diğer şeyler bir yana 3+3 şeklinde dillendilen bu zam komedisi karşısında gerçekten yapacak bir şey yoktu.
İzleme halinin hiçbir gerekçeyle açıklanamayacağı noktadır bu! Oysa KESK bu süreci bambaşka bir tutumla yönetip hem kendisini hem de toplam sınıf hareketini yeni bir solukla ileriye taşımanın manivelası, lokomotif gücü olabilirdi!..
Tarihsel dönemeçler!
Emekçi memur hareketinin hangi koşullarda, nasıl bir mücadele ruhuyla yaratıldığını anlatmaya gerek var mı? Sahneye çıkışının sınıf mücadelesinin toplamı açısından nasıl bir moral kaynağı olduğunu… Fakat o tam da bu yarattıklarının doruk noktasında (Aralık ‘95, yani KESK’in kurulduğu tarih) ilk büyük kırılmayı yaşadı. Hem de bu tarihten yaklaşık bir yıl önce “devletin memurunun sendikası mı olur” denilerek sendika kapılarına mühür vurulması karşısında militan, kararlı bir duruş sergilemiş, o mühürleri kırmakla da kalmayarak bir günlük militan kitlesel grev örgütlemesiyle memur hareketinin yürümesi gereken yolun pratik karşılığını da yaratmıştı.
İşte KESK tarihinin her açıdan doruk noktasını oluşturan bu kesitte onu geriye çekecek iç dinamikleri de olgunlaşmaya başlamıştı. Bu sendikaların yaratılmasında büyük emekleri olan devrimci ve komünist memurların reformist güçlerce tasfiye edilmeleri için döndürülen iç oyunlar bunların başında gelir. Fakat bu, sorunun önemli olmakla birlikte sadece bir boyutudur. Bu boyut da, devrimci damarı oluşturan güçlerin dönemin dayattığı yeni bir mücadele ekseni üzerinden KESK’i içerden dönüştürmek konusundaki darlıkları, ufuksuzluklarından bağımsız ele alınamaz.
Sendika yönetimlerine çöreklenmiş reformist kesimlerin sisteme angaje olmaya açık çizgileri karşısında, sistemin dayattığı sınırları parçalayacak bir mücadele programı ve ruhuyla çıkmakta daha bilinçli ve ısrarlı olamamışlardır. Bu durum sadece sendikalar içerisindeki öncü-dinamik güçlerin sorunu değildi. O yıllar bir bütün olarak sınıf hareketi ve TDH’nın doruk noktasındayken aşağıya doğru çözülme dinamiklerini de biriktirdiği yıllardı. Toplam sorun belli argümanlar üzerinden yaratılan gücün, yeni ve daha kapsamlı argümanlarla daha ileriye taşınması gerekirken eskiyle idare etme çabasındaydı.
Bu süreç düz bir çizgide ilerlemedi elbette. Bu tarihten hemen önce ve sonraki yıllarda, dönem dönem son derece ileri çıkışlar da yaşandı. Fakat giderek netleşen ikili yapısı (dinamik olanla-bürokratikleşen) her ileri sıçramadan sonra geriye doğru çözülmenin içiçe yaşanmasına da yansıdı. Mesela ‘95'te çıkarılan yasadan bir ay önce Türkiye’nin her yerinden gelen emekçiler Ankara Kızılay’da 2 gün süren oturma eylemiyle o günlerde mecliste görüşülen yasa tasarısına karşı “grevsiz toplu sözleşmesiz sendika istemiyoruz” dediler ve yasanın görüşülmesini ertelettirerek Ankara’dan ayrıldılar.
Bu kitlesel ve militan eylemden 1 ay sonra Anayasa’nın 53. maddesinde yapılan değişiklikle kamu emekçilerinin sendikalaşma hakkı resmen tanınmış oldu. O tarihte kurulan KESK, sonrasında ‘98 yılının 4-5 Mart tarihlerinde yine kitlesel ve militan bir duruşun sahibi oldu. Bu tarihte devlet kamu çalışanlarının sendikaları üzerinde daha sıkı bir denetim kurmak amacıyla yeni bir sendika yasası çıkarmak istedi. KESK bu yasaya karşı Ankara’da ve sonrasında ülkenin her yerinde “Sahte sendika yasası istemiyoruz!” şiarıyla bir eylemler dalgası yaratarak tasarıyı püskürttü. Fakat 2 yıl sonra, yani 2001 yılının Haziran ayında sendikaları denetim altına almayı amaçlayan, grev ve toplusözleşme hakları gibi temel sendikal hak ve özgürlüklerden yoksun 4688 sayılı “Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu” TBMM’nde kabul edildi.
KESK tarihindeki ileriye sıçramalarla geriye düşüşler sarmalına dair başkaca örnekler de verebiliriz. Fakat tüm bunlar içinde en kritik noktayı oluşturan ‘95 yılında çıkarılan yasa ve bu yasaya fiilen tabi olma durumudur. Bu yasayla KESK’in varlığı sadece devlet memurluğu sınırlarına hapsedildi -657′ye tabi bir KESK.
Oysa aynı dönemde -bugün artık sonuçlarıyla gördüğümüz- güvencesizlik de kamu çalışanlarının gerçeği haline gelmeye başlamıştı (Kimi işkollarında sözleşmeli çalışma bu tarihlerde başlar). Yanı sıra kamu hizmetlerinin özelleştirilmesi uygulamalarıyla pekçok devlet çalışanı fiilen özel sektör çalışanı haline gelmeye başlıyordu. Bu gerçeğin gelinen noktada nasıl bir bütünlük kazandığı ortada. Artık “devlet memuru” kavramıyla anılacakların, yani 657′ye tabi olanların sayısı toplam çalışan içinde devede kulak kalacak sayılara düşmüştür. Hatta klasik devlet bürokrasisi kategorisine giren alanlarda bile (maliye, vergi… gibi) son düzenlemelerle ağırlık, sözleşmeli çalışanlara geçmiştir.
Fakat neoliberal saldırıların çalışanların statüsünde yarattığı bu kapsamlı farklılaşma, KESK’in somut gündemi olamamıştır halen. O hala ‘95′te kabul ettiği “devlet memurluğu” yasal sınırlarında düşünmekte, bu durum örgütlenme çalışmalarından tutalım tüm pratiğine kadar belirleyici olabilmektedir.
KESK içerisinde bu gerçeği görüp buna uygun bir mücadele stratejisi oluşturulması gerekliliğinde ısrarlı olan azımsanmayacak bir dinamik de mevcuttur. Hatta bu durum kimi sendikalarda kısmi tüzüksel değişimlere gidilmesini de getirdi (Eğitim-Sen’in sözleşmeli öğretmenleri de örgütlemeye başlaması gibi). Fakat bunlar henüz kısmi değişimlerdir. Daha bütünlüklü bir eksene ulaşması daha güçlü bir basınçla sözkonusu olabilir. Böylesi bütünsel bir değişim KESK’in tepesine çöreklenmiş ve giderek bürokratlaşan reformist güçlerle hayat bulamaz! Çünkü bu değişim, güçlü ve kararlı bir mücadeleyi de dayatıyor. KESK’in tepesine çöreklenmiş reformist kesimlerin böyle bir mücadeleye mecalleri yoktur! Çünkü böylesi bir değişimin burjuvazi tarafından nasıl bir anlam taşıdığı ortadadır.
Burjuvazi tüm bir emek gücü piyasasını kuralsız-güvencesiz hale getirerek artıdeğer sömürü zincirini derinlemesine ve genişlemesine büyütmek istiyor. Bu stratejik bir yaklaşımdır. Bu yaklaşım karşısında varolacak bir mücadele stratejisi bu gerçeğe uygun bir ruhla yenilenmek zorundadır.
Gelinen noktada, grev ve toplusözleşme hakkı mücadelesi bu nesnel zemin üzerine bastığında sonuca gidebilir. Zaten KESK’in tarihi boyunca güncel olan bu talep bu bütünlükle buluşmadığından, günün ve geleceğin ihtiyaçlarına yanıt verecek bir mücadele programına kavuşmadığından içi boşalmıştır. Yapılıp edilene muhaliflik sınırlarında dolanan memur hareketi, her çıkışıyla püskürttüğü saldırlardan sonra durgunlaşmış, o çıkışlarda yakaladığı dinamizmi ve dinamikleri de işleyememiştir Devlet de bu gerçek içinden atmıştır adımlarını.
KESK’in tasfiyesi ya da her açıdan hareketsizleştirilip sisteme entegre edilmesi çabası 2001 yılında çıkarılan 4688 Sayılı Yasa’yla sıçramalı bir ifade kazandı. KESK memur hareketi açısından önemli bir dönemeci ifade eden bu süreçte de karşıt bir mücadele cephesi yaratmak yerine, edilgen tutumuyla -objektif olarak- sürecin parçası olmayı kabul etmiş, bu duruşuyla sistemin işini kolaylaştıracak bir rol oynamıştır.
Bu tarihten sonra KESK fiili mücadele diliyle konuşmak yerine devletin görüşme masalarında işi idare etme yolunda daha istikrarlı bir tutmun sahibi olmaya başladı! Artık her şey bittikten sonra, yani görüşme masalarında çözülmeyeceği açığa çıktıktan sonra da durumu göstermelik eylemlerle protesto etmekle yetinmiştir. Bu arada bastığı zemin (devlet memurluğu) neoliberal saldırılarla önemli oranda tasfiye edilmiş, devletin oluşturduğu alternatif düzen sendikaları iktidar olanaklarını da kullanarak hızla büyümüş, KESK ise kendi içine büzüştükçe büzüşmüştür.
Son grev kararı
Hatırlanacak olursa, yasa değişikliği ile yasanın eski halindeki 'toplu görüşme' düzeneğinden bile daha geri bir toplusözleşme düzeneği kuruldu. Buna göre, hükümetin şef değneği Memur-Sen tek inisiyatif sahibi haline geldi (Temsiliyet oranıyla). İmza ve itiraz hakkı ona verilirken, grev hakkının yasak olduğu bir kez daha ilan edildi. Çünkü Memur Sen’le yapılan görüşmeler -imkansız ama- ola ki tıkandığında, greve değil son karar verici merci olan Kamu Görevlileri Hakem Kurulu’na gidilecek. 11 üyeden oluşan bu kurulun hükümetin güdümünde bir kurul olduğu açıkça ortada.
Hal böyleyken KESK yasa değişikliği karşısında hedefi açık bir karşı çalışma yürütmedi. Yasa, KESK’in deyim yerindeyse seyirci kalmasıyla mecliste onaylanarak şimdi yürürlülüğe konuldu.
Şimdi ise birkaç haftadır Memur-Sen’le yürütülen toplusözleşme görüşmelerinden çıkacak sonucu bekledikten ve sonuç netleştikten sonra 1 günlük grev kararı aldığını açıkladı!
Oysa yapması gereken, toplusözleşme oyununa karşı fiili alternatif bir cephe yaratmaktı. Hazırladığı toplusözleşme taslağıyla işyerlerinde fiili çalışmalar yapmak, bir grevin altyapısını bu çalışmalarla hazırlamaktı. Grevi sadece yüzdelik zam oranlarıyla sınırlı bir araca düşürmeden, kamu çalışanlarının yeni mücadele eksenini yaratacak bir manivela haline getirmekti. Yeni mücadele stratejisini kuracak bir geçişin altyapısı haline getirmekti.
Edilgen bir tutumun sonucu olarak ortaya çıkan grev kararı her şeye rağmen sahiplenilmeli, emekçi memurların en geniş katılımı zorlanmalıdır. Fakat bu çalışma aynı zamanda KESK’in bu tutumunu sarsacak dinamik bir mücadelenin vesilesine dönüştürülmelidir. Çünkü Tayyip’in son açıklamalarında da anlaşılacağı gibi önümüzdeki günler zorlu günler!
Küresel krizin yeni bir sarsıntıyla Türkiye gibi ülkeleri de allak bullak edeceği bekleniyor. Tayyip o nedenle, “bir grev için şartların oluştuğunu düşünmüyorum. Bu koşullarda herkes olana razı olmalı yoksa sonumuz Yunanistan gibi olur” deyiverdi. Burjuvazi kendisi açısından o zorlu günleri bizim gırtlağımıza daha sıkı basarak aşmak dışında seçeneğinin olmadığı bilinciyle saldıracak. Bu saldırı, emekçi memurların gelinen noktada somut gerçeği haline gelen güvencesizlik ve esnekliğin daha da derinleşmesi anlamına gelecek. Kırıntı düzeyinde kalmış sosyal kazanımların tamamen gaspı anlamına gelecek. Her türlü örgütlenmenin ve mücadele dinamiğinin daha saldırgan biçimlerle bastırılması anlamına gelecek.
Bu açıdan baktığımızda bile KESK’in aldığı grev kararını tüm dinamikleri harekete geçirecek bir mücadele dinamiği haline getirmeliyiz!