Salı, 29 Mayıs 2012 (14 yıl 5 ay önce)
Günümüz Türkiyesi’nde (dünyasında da) önce tüm kavramlar tersyüz ediliyorlar. Sonra bu halleriyle sayısız propaganda aracı vasıtasıyla geniş bir toplumsal manipülasyon çalışmasının temel dayanakları haline getiriliyor. Bir süre sonra bakıyorsunuz ki ak karaya, zehir şerbete dönüşmüş! Toplumsal bellek, algılar, tüm evrensel ölçütler bambaşka bir içerik ve ruhla karşınıza çıkmış! “Demokrasi”, “toplusözleşme”, “özgürlük”, “faşizm”… gibi sayısız kavramı bambaşka anlamlarla karşınızda görünce önce afallıyorsunuz! Fakat bu hokkabazlık oyununun ömrünün o kadar da uzun sürmediğini/sür(e)meyeceğini de görüyorsunuz. Hem de sayısız propaganda aracının devreye girmesine bile gerek kalmadan; bizzat hayatın gerçek dili karşısında hükümsüz kalıyorlar!
2010 12 Eylül’ünde yapılan referandum bu kavramlaştırma taarruzunun dönüm noktasıydı. Bu tarih, yıllara yayılan neoliberal ekonomik-sosyal-siyasal yıkım saldırılarda da bir dönüm noktasıydı! Liberaller başta olmak üzere çeşitli kesimler “burjuva demokratik devrim” yaşanıyormuş sayıklamalarıyla, yapılmak istenene azımsanmayacak katkılar sunmuştu/sunuyorlar!
İki yıl önce yapılan kapsamlı çarpıtma operasyonunun bir parçasını da 2001 yılında çıkarılan 4688 Sayılı Yasa’da (Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu) yapılacak değişiklikler oluşturuyordu. Bu değişiklikler kamu emekçilerinin tüm taleplerinin karşılandığı yanılsaması yaratacak şekilde sunulmuştu. Hatta o kesitte olup bitenleri kerhen destekleyen tutumuyla bu değirmene su taşıyan aktörlerden biri de KESK olmuştu. Oysa her şey çok açıktı ! Yasanın eski halinde “toplu görüşme” şeklindeki tanım “toplusözleşme” olarak değiştiriliyor; tıkanma halinde gidilecek son merci de Bakanlar Kurulu yerine, çoğunluğunu hükümetin atadığı 11 üyeden oluşan Hakem Heyeti oluyordu! Grev hakkı yine yasaktı! Onun da ötesinde güvencesiz çalışmayı derinleştirip genişletilecek düzenlemelerin önü açılıyordu! Bunlarla birlikte kamu emekçileri hareketine fiilen tek sendika dayatılıyor (devletin organik parçası haline gelen sendika), faşizmin klasik koorperatist sendikacılığı yeni durum içinde üretiliyordu! Çünkü hükümet olanaklarıyla palazlanıp, temsiliyet oranlarını yükselten Memur Sen, kamu emekçilerinin tek temsilcisi haline getiriliyordu!
İşte bu kadar!
Grevsiz toplusözleşmenin olamayacağı evrensel gerçeği bile es geçilerek yapılan düzenlemeye akılalmaz anlamlar yükleyenler, 2012 ve 2013 yıllarını kapsayan “toplusözleşme” görüşmelerinde gerçeğin karartılamayan duvarına çarpıverdiler!
KESK’in de katıldığı “toplusözleşme” oyunu, hükümetin açılışı yüzde 3+3′le yapmasıyla başlamadan bitti! KESK bu durum karşısında “grev” demek durumunda kalırken; milliyetçi gerici Kamu Sen de -kimi siyasi hesaplarla da ilgili olarak- “grev” kararına katıldı. Oyunu sonuna kadar götürmekte kararlı olan hükümetin koltuk değneği Memur Sen ise görüşmelerin son turunda “grev” gevelemelerinde bulunmak zorunda kaldı. 23 Mayıs grevi son yılların en kitlesel grevi olarak tarihe geçerken, allandırılıp pullandırılan yasa değişikliğinin ne menem bir şey olduğunu da tüm açıklığıyla gösterdi. Çarpıtılan kavramları da gerçek anlamına oturttu: Grev hakkı olmadan toplusözleşme olamaz! KESK yönetiminin de belirttiği gibi, yasa kadük hale getirildi!
23 Mayıs’ı kitlesel kılan...
Fakat katılımı ve grevle daha canlı ilişkilenişi belirleyen sadece bu zam oranı değildir. Artık tüm sonuçlarıyla görülen güvencesiz çalışmanın çeşitli biçimlerine, bu biçimler üzerinden emekçiler arasında yaratılan rekabete, “performans ölçümü” gibi kriterlerle kölelik koşullarının dayatılmasına karşı içten içe biriken tepki, kendisini ifade edecek kanallar arıyordu. Taşeron, sözleşmeli ya da kadrolu çalışanların alanlarda bir arada yürümeleri, hatta işkolu ayrımına göre oluşturulan kortejler yerine işkollarının iç içe geçtiği kortejlerin oluşturulmuş olması bu açıdan manidar bir tablo sundu. Yine, “Güvenceli iş, insanca yaşam!” sloganının en fazla atılan slogan olması da öyle... Yanı sıra KESK’li emekçilerin siyasal saldırılar karşısında nasıl bir tepki biriktirdikleri de gözden kaçırılmaması gereken olgulardan biriydi.
23 Mayıs grevinin diğer özgün tarafı Kürt emekçilerinden, 4+4+4 eğitim modeline karşı örgütlenen öğrenci ve ailelerine, kentsel dönüşüm enkazının altında kalmayı reddedenlere… kadar hemen tüm toplumsal kesimlerin alanlarda yerini almasıdır. Bu açıdan da grev kararı son anda ve zorunluluktan değil de bilinçli bir süreç yönetimiyle alınıp örgütlenmiş olsaydı 23 Mayıs’ın toplumsal bir mücadele gününe dönüşmesi hiç de zor olmayacaktı. Böyle bir çalışma ve niyet olmadığı halde alanlara yansıyanlar bunu gösteriyor.
Grevin KESK’le sınırlı kalmayıp Kamu Sen ve hatta Memur-Sen’in katılımını da tetiklemesi grevin ruhunu değiştiren önemli bir dinamik oldu. Kamu emekçilerinin sendikal bürokrasiyi de aşıp ortaklaşan tepkisi, öncü dinamikler başta olmak üzere bir bütün olarak KESK’te gözle görülür bir özgüven yarattı. KESK fiilen kamu emekçilerinin tümünün motor gücü haline gelirken, grev ve mitinglerin de esas dinamiğiydi. Fakat yapılan grev değerlendirmeleri yaşanan özgüveni ifade ederken, çıkarılan sonuçlar açısından aynı özgüvenin konuşmadığı duygusu yaratmaktadır. Zaten grevin süresiz greve ve giderek genişleyip toplumsal bir karakter kazanacak olan genel grev genel direnişe dönüştürülmesi hedefinin hiç zikredilmemesi de bunun açık göstergesidir.
KESK yönetiminin 23 Mayıs grevini “80′den sonra son on yılların en kitlesel grevi” diyerek tanımlarken sonrasına ilişkin hiçbir şey söylememiş olması, her şeyi 23 Mayıs’taki başarıya havale eden tutumu kamu emekçileri cephesinden yeni hayal kırıklıkları yaratmak dışında bir sonuç vermeyecektir. Hakem Heyeti’nin, hükümetin 23 Mayıs üzerinden uyarılması, gelinen noktada KESK’te değişen bir şey olmadığını, ufuksuzluğun, plansız ve stratejisizliğin süreceğini gösteriyor. Oysa 23 Mayıs’ın en anlamlı sonucu, alanlara yansıyanın doğru okunup bir mücadele ekseni, yeni bir mücadele dalgasının manivelası haline getirilmesi olacaktı. Güvencesiz-esnek çalışma, kölelik koşullarının ifadesi olan performans ölçümleri ve diğer kriterler, özgürlük arayışı, derinleşen yoksulluk böyle bir mücadele programının temel çizgilerini oluşturmalı ve bu tüm işçi sınıfıyla ortaklaştırılacak bir eksenin yaratılma davetine dönüştürülmeliydi.
Burjuvazi krizin Türkiye’ye yansımaları üzerinden onca tedbir alırken 23 Mayıs’tan sonrasının ne olacağı ortadadır. Yeni kemer sıkmalar, yeni siyasal saldırılar, yeni hak gaspları beklenirken genel grev lafının dahi edilmemesi kabul edilemez.