Hangi adalet!..

Pazartesi, 4 Haziran 2012 (14 yıl 5 ay önce)

ÇHD’nin “Milyonlar Adalet İstiyor Platformu"na katılması üzerine

Avukat Kazım Bayraktar

“Adalet istiyoruz”!
“Milyonlar adalet istiyor”!
Faşist siyasal rejimin, devletin temel baskı aygıtlarından biri olan yargı gücünü son yıllarda giderek daha fazla kullanmasının, yürürlükteki gerici yasalara, hatta 12 Eylül’ün faşist yargısına dahi rahmet okutan mahkeme kararları ve tutuklama gerekçelerinin yarattığı tepki zemininde refleks gösteren kendiliğinden bilinç reformizmle buluştu ve “adalet” bir kesimin siyasal talebi haline geldi. “Adalet” için kampanyalar örgütlendi. Ekonomik ve siyasal sistemle de bağıntılı, genel ve soyut bir anlam ifade eden adalet kavramı siyasal bir talep olarak ileri sürüldüğünde, tarihi sınıf mücadeleleri tarihi, devleti sınıf devleti olarak kavrayanların refleksi şu soruları düşürüverdi dillerine: Hangi adalet? Kimin için, kimden istiyoruz?

“Ölümsüz adalet”ten burjuva adalete
Tarih feodalizmin çanlarını çalmaya başladığında eski toplumların tüm geleneksel düşünceleri, devlet, din, doğa anlayışı, eskiye dair her şey akıldışı ilan edilerek amansız bir eleştiriye tabi tutuldu. Bunların başta gelenlerinden biri de ölümsüz (tanrısal) adaletti. Feodalizmin mutlak doğrularının yerini burjuvazinin mutlak doğruları alırken ölümsüz adaletin yerini “yasalar önünde eşitlik” ile koşullu aklın ve hukukun adaleti aldı. İnsanlığın, meşruiyetini Tanrı’dan alan mutlak/ölümsüz adaletten, akıl ve hukuktan alan adalete geçiş süreci oldukça kanlıdır. Dökülen kanın üzerine baskı ve sömürünün yeni biçimini gizlemek üzere burjuvazinin “adalet” şalı örtüldüğünde, hemen yanına “hukuk devleti” bayrağı dikildi.

Adalet “hukuk devleti”nin eline geçti ve yeniden tanımlandı: “Kimseye zarar vermemek, herkese payına düşeni vermek” (Kant) ya da “Sana yapılmasını istemediğin şeyi sen de başkasına yapma”; kuşkusuz “yasalar önünde eşitlik” ilkesine uygun olarak. Ve tabii ki fırsatlar ve fırsatçılar “cenneti” kapitalizmin “fırsat eşitliği” de unutulmadan: “İki ilke, şu aşağıdaki gibi ifade edilebilir:
İlkin: Her insanın diğer insanların sahip olabileceği benzer özgürlüklere uyarlanabilen kapsamlı temel özgürlüğe eşit biçimde sahip olmaya hakkı vardır.

İkinci olarak: Sosyal ve ekonomik farklılıklar, mantıken herkese aynıanda fayda sağlayacak şekle göre düzenlenmeli, tüm mevki ve makamlar herkese açık tutulmalıdır. (John Rawls)”

Ufku feodal sınıf ayrıcalıklarını ortadan kaldırmakla sınırlı aklın adaleti, “mantıken herkese aynı anda fayda sağlayacak şekle göre” düzenlenmiş “farklılıklar”la adil dünyanın kurulacağına, toplumsal ilişkilerdeki adaletsizliğin ve farklılıkların, fırsatların “mantıken” eşit dağıtıldığı hukuksal düzenlemelerle düzeltileceğine, dünyanın hukukla değiştirilebileceğine inanır.

Köleciliği savunan, tartışmasız veri olarak kabul eden ilkçağ filozofu ve hukukçusu Aristoteles adaleti, burjuvaziye de ışık tutan şu üç ilke üzerinden tanımlar:
1. Hukuk ve adalet, toplumun ve devletin temelidir.
2. Hukuk ve adalet, devletin amaçlarıdır.
3. Hukuk ve adalet, devlet yönetiminin egemen unsurlarıdır.

Bu ilkeleri özetlersek; T.C mahkemelerinin duvarlarında “K. Atatürk” imzasıyla yazıldığı gibi “Adalet mülkün (devletin) temelidir”.

Adaleti devletle ilişkilendirmeden tanımlayanlar da var: “…adalet,kişilerin temel haklarınınkorunması talebi ve mevcut koşullarda gereklerinin,sürekli olarak,ülkeler ve dünya üzerindegerçekleştirilmesi talebidir”. (Ioanna Kuçuradi). Kısacası adalet eşittir insan hakları. İnsan haklarına eşitlenen adaletin dağıtıcısı da sonuçta devlet olacağına göre adalet yine devletin temelidir.

“Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nin birinci sınıfında öğrenim gören 200 öğrenciye adalet kelimesinin kendilerine neyi ifade ettiği sorulmuş ve bir cümlelik cevaplar istenmiştir. Yüzde 48′i oluşturan 97 öğrenci, adaletin haklıyı haksızdan ayırmak anlamına geldiği cevabını vermiştir. 60 öğrenci (yüzde 30) eşitlik ve kanun önünde eşitlik olarak açıklamışlardır. 27 öğrenci (yüzde 13,5) hukukun uygulama biçimi, 16 öğrenci (yüzde 8) değer ölçüsü olarak tanımlamışlardır. Bu anket hukuk fakültesi birinci sınıf öğrencilerinin cevaplarında haklılık, haksızlık, eşitlik kavramlarının ağırlık taşıdığını (yüzde 78,5) göstermektedir”. (“Adalet Kavramının Belirsizliği”, Prof. Dr. Adnan Güriz).

Burjuva adalet tanımlarının hak, hukuk, devlet, yasa ve eşitlik kavramlarını, yerlerini değiştirerek kullanmaktan başka farklı noktaları yoktur. Ancak feodalizmle burjuva ideolojisinin adalet tanımları arasındaki en önemli ve temel benzerlik sınıf sömürüsünün yok sayılmasıdır. En öne çıkan ideolojik fark, meşruiyet için biri Tanrı’ya yaslanırken diğerinin hukuka ve usa yaslanmasıdır.

Burjuva idealistleri üretim ilişkilerinden ve üretim ilişkileri tarafından koşullanan iktidar ilişkilerinden kopuk ve soyut ciltler dolusu adalet teorileri üretirken, kapitalizm hem ekonomide hem de siyasal üstyapıda kimin payına neyin düşeceğini çoktan belirledi ve kendi hareket yasalarının katı gerçekliğinde, kapitalist-emperyalist paylaşım savaşları eşliğinde, dünyayı kana bulaya bulaya yol aldı, alıyor. 300 yıldır yaşanan gerçeklik burjuva usunun ve hukukunun gerçekliğidir.

Feodalizmden kapitalizme geçiş sürecini “dünyanın tepesi üstüne konulduğu dönem” olarak ifade eden Engels asıl gerçekliği basit ve kısa bir biçimde özetler: “Bugün, usun bu egemenliğinin, burjuvazinin ülküselleştirilmiş (idealize edilmiş) egemenliğinden başka birşey olmadığını; ölümsüz adaletin, gerçekleşmesini burjuva adaletinde bulduğunu; eşitliğin, yasa önünde burjuva eşitliğe vardığını; insanın temel haklarından biri olarak burjuva mülkiyetinin ilan edildiğini; ve ussal devletin, Rousseau’nun toplum sözleşmesinin, dünyaya ancak bir burjuva demokratik cumhuriyeti biçimi altında geldiğini ve ancak o biçimde gelebilecek olduğunu, biliyoruz.” (Anti-Dühring).

“Sosyal adalet”

Her iki biçimin adalet tanımlarını kazıdığımızda altından üretim araçları ve emek ürünlerini, dolayısıyla siyasal iktidarı paylaşım kavgası çıkar. Her iki biçim de kendi paylaşım tarzının adil olduğunu savunur ve ideolojik temellerini (Tanrı, hukuk, akıl) açıklar. Sorun sınıflar arası “adil bölüşüm”de düğümlenmektedir.

1870’li yılların egemen ideolojisinin etkisi altında yazılan Alman İşçi Partisi'nin Gotha adıyla bilinen programında “adil bölüşüm” deyimi şu cümleler içinde yer alır: “Emeğin özgürleşmesi için, emek araçları toplumun ortak mülkiyeti durumuna yükseltilmeli ve emeğin tümü, emek üretilerinin adil bölüşümü ile birlikte kooperatif temelde düzenlenmelidir.” Kaba bir bakışla sosyalist gibi görünen bu programa düştüğü “kenar notları”nda Marks bu paragrafı ele alırken önce “Adil bölüşüm nedir?” diye sorar ve şu eleştiriyi yapar: “Burjuvazi bugünkü bölüşüm sisteminin ‘adil’ olduğunu iddia etmiyor mu? Ve gerçekte, bugünkü üretim tarzı temeli üzerinde, bu, biricik ‘adil’ bölüşüm değil midir? Ekonomik ilişkiler, hukuksal kavramlar tarafından mı düzenlenir, yoksa, tersine, hukuksal ilişkiler ekonomik ilişkilerden mi doğar? ‘Adil’ bölüşüm konusunda en çeşitli görüşlere sahip olanlar, mezhep sosyalistlerinin kendileri değil midir?”

Dünyayı hukukla değiştireceğini zanneden “mezhep sosyalistleri”nin bugünkü takipçileri kapitalizm koşullarında hangi adaleti talep ediyorlar? Burjuvazinin “adil bölüşüm” sisteminde “en adil adalet” hangi adalettir?

Burjuvazinin feodalizmin sınıf ayrıcalıklarına dayanan iktidarına ve devlet biçimine karşı ilk tarihsel mücadelesinde bayraklaştırdığı “cumhuriyet, demokrasi, özgürlük, eşitlik, kardeşlik” sloganları, feodalizmin yıkılmasıyla gerçekleşecek olan siyasal hedefler olarak feodalite dışında tüm sınıfların katıldığı, ancak her sınıfın kendi çıkarlarına göre anlamlandırdığı sloganlardı. Meşruiyetini Tanrı yerine hukuktan alan yeni düzene geçişle birlikte ilahi adaletin yerini alan hukukun/usun adaletini de bunların yanına koyabiliriz. Bayraklaşan bu sloganlarda feodalite dışındaki sınıfların ortaklaştıkları tek nokta feodal devlet biçiminin sınıf ayrıcalıklarıyla birlikte yıkılması, emeğin toprağa bağımlılıktan kurtulması, yasalar önünde eşitliğin sağlanması, “demokratik cumhuriyet”in kurulmasıydı. Kapitalist üretim ilişkilerinin egemen olmasıyla birlikte ekonomik altyapıda yeniden biçimlenen toplumun yeni, uzlaşmaz iki temel sınıfı olan burjuvazi ile işçi sınıfının siyasal üstyapıda uzlaşmaları, devlet aygıtlarını “adil” bir biçimde paylaşmaları, üstyapıya ait bu yeni kavramların içini aynı anlamlarda doldurmaları da olanaksızdı. Bazı ülkelerde (örneğin 1848-1851 Fransa’sı) gerçekleşen “uzlaşma”lar çok kısa süreli ve geçici oldu. Burjuva devletin ilk biçimlenme aşamasında işçi sınıfı, şu veya bu şekilde kısmen yer alabildiği kurumlardan ve parlamenter cumhuriyetin siyaset arenasından kanlı bir biçimde tasfiye edildi.

Bu geçiş sürecinde bu sloganların ve tabii ki adalet sloganının da belli bir anlamı ve işlevi vardı. Ancak sonrasında -burjuva demokratik cumhuriyetin tam hakimiyeti sağlandıktan sonra- anlamını yitirdi yararsız hale geldi. Engels bu anlam yitimini “Adil bir işgünü karşılığında adil bir ücret” başlıklı makalesinde şöyle açıklar:

Bu, son 50 yıl boyunca, İngiliz işçi hareketinin sloganı oldu. Bu sloganın, örgütler arası güçbirliğini yasaklayan, sendikaların gelişmelerini önleyen yüzkarası yasanın kaldırılması sırasında, büyük hizmetleri oldu. İngiliz işçileri, Avrupa emekçi sınıflarının başını çektiği zaman, şanlı çartist hareketi döneminde daha da büyük hizmetler gördü. Ama tarih hızla ilerliyor. Ve 50 yıl hatta 30 yıl önce istenen ve yararlı olan şeyler, şimdi değişti ve yaralanılamaz hale geldiler. Eski ve saygıdeğer savaş narası da bunlardan biri değil mi?

Adil bir işgünü karşılığında adil bir ücret mi? Peki adil bir ücret nedir, adil bir işgünü nedir?Toplumun gelişmesine hükmeden yasalarla bunlar nasıl koşullanır? Bu soruya bir yanıt alabilmemiz için, ne ahlak ya da adalet bilimine, ne de ‘insanlık’ ve hatta iyilikseverlik duygusuna başvuracak değiliz. Yasal yönden ahlaki ya da adil olan şey, toplumsal bakımdan adil olmaktan henüz pek uzaktır. Toplumsal açıdan neyin adil olduğunu ya da neyin adil olmadığını, ancak üretimin maddi olgularının yargısına dayanan bir bilim, ancak ekonomi politik ortaya koyabilir.

Öyleyse, ekonomi politiğe göre, adil bir ücret nedir, adil bir işgünü nedir?

Kısaca, serbest pazarda, üstenci ile işçi arasındaki rekabetin koşullandırdığı biçimde, ücret düzeyi ve bir günlük emeğin yeğinliğinin süresidir.
…
İşçi, bütün emek gücünü, yani bu işi sürekli bir biçimde yapabilecek durumda kalmak üzere sağlayabileceği kadarını kapitaliste verir. Bunun karşılığında, kapitalistten her gün aynı işi yeniden yapabilmesi için kendisine gerekli olduğu kadar -fazla değil- geçim aracı alır. Eşsiz bir adillik!

Engels işçiyle kapitalistin eşit koşullarda olmadıklarını açıklayarak devam eder: “Eğer kapitalist işçiyle anlaşamazsa, bekleyebilir ve sermayesinden yiyerek yaşayabilir. İşçi ise bunu yapamaz. O, ancak ücretiyle yaşayabilir ve bu yüzdendir ki, en kötü koşullarda işi kabul etmesi gereklidir. Açlık korkunç bir şiddetle yakasına yapışır. Ama gene de burjuva sınıfın iktisatçıları bunu adilliğin doruğu olduğunu iddia ederler.”

İşçinin çalışma süresini ve ücretini belirleyen koşullar sermayenin hareket ve rekabet yasaları, burjuvazinin iktidarı ile işçi sınıfının direniş gücü ve mücadelesidir. Sınıf mücadelesi tarihi bu konuda kazanım ve yenilgilerle doludur. Ancak tarihteki bu mücadeleler adalet mücadelesi değil, sadece emeğin korunması mücadelesidir.

Yargıda “adalet”
“Adil bölüşüm”, “Adil bir işgünü karşılığında adil bir ücret” sloganlarının yerine ya da yanına “adil yargı”yı koyarsak ne olur? Ekonomik düzende böyle olan adalet yargıda nasıl işler? Ekonomisi kapitalist, siyasal egemenliği sınıfsal olan devletin yargısı, burjuva demokratik koşullardaki en “adil” halinde dahi hangi adaleti nasıl dağıtır? “Adil işgünü” ve “adil ücret” konusunda geçerli olan ve aynı zamanda kapitalizmin varlık nedeni ve sonucu olan burjuva adaleti, bir egemenlik ve baskı aygıtı olan yargı organlarında farklı işleyebilir mi? Örneğin işçi mahkemeye başvurup kapitalistin elkoyduğu artıdeğeri alabilir mi? Asgari ücretin altında çalıştırılan bir işçi mahkemeye başvurup asgari ücrete hak kazanırsa ve tüm alacaklarının asgari ücrete göre hesaplanarak ödenmesine karar verilirse hangi adalet gerçekleşmiş olur? “Milyonların istediği adalet” bu mudur?

İş mahkemelerinde gerçekleşen adalet bir yana, bir de adli ceza yargılaması alanından soralım: Sermaye ve servet ile yoksulluk ve açlığın uçlarda biriktiği kapitalizm koşullarında baklava çaldıkları için 6’şar yıla mahkum edilen çocuklar birer günlük hapse mahkum edilselerdi “milyonların istediği adalet” gerçekleşmiş olur muydu? Çalmanın suç sayılmadığı ve cezai yaptırıma bağlanmadığı kapitalist bir ülke var mıdır? Bu koşullarda çalanlara belli cezalar verildiğinde hangi adalet yerini bulmuş olur?

Siyasal ceza yargısında adalet nasıl işler? Bu “adil düzen”i yıkmaya teşebbüs edenler ya da tehlikeye düşürecek eylem ve faaliyette bulunanlar, muhalefet edenler, burjuvazi kendi egemenliğini (yakın ya da uzak) tehlikede hissettiği sürece hangi adalet kriterlerine göre yargılanırlar? Burjuvazinin kendi iktidarını tehlikede hissetmediği koşullar neyin bedelidir, hangi “adil” (!) koşulların ürünüdür? İşkenceci bir katili ya da faşist bir katliam organizatörünü devrimci bir örgütün kararıyla cezalandırdığı için yargılanan bir devrimci yargılanıp mahkum edildiğinde hangi “adalet” yerini bulmuş olur ya da ne kadar ceza verilirse daha “adil” olur? Böyle bir eylemin failini yargılayıp cezalandırmayacak bir kapitalist rejim var mıdır?

“Yasalar önünde eşitliği” sağlayan hukuk düzeninin ‘adil’ olduğunu iddia eden burjuvazinin, siyasal iktidardan bazı tavizler koparmak veya sistemi değiştirmek ya da yıkmak isteyenleri yargılama, cezalandırma, yaptırımaltına alma biçimi de ‘adil’dir. İster faşizm ister burjuva demokrasisi koşulları olsun, ekonomide ne kadar ‘adil’se siyasal egemenlik ilişkilerinde de (ve dolayısıyla yargıda da) o kadar ‘adil’dir. Düzen “adil”se düzeni korumak için kurulmuş genel yetkili mahkemeler kadar özel yetkili mahkemeler de “adil”dir. (*)

Yargıda adalet sadece toplumsal bölüşüm ve siyasal iktidar konularında ortaya çıkan niza ve çatışmalarda gündeme gelir. Yargı yürürlükte olan hukukun kurallarına, egemen sınıfın sosyal, siyasal, ekonomik vs. ihtiyaç ve hassasiyetlerine göre adalet dağıtır. Bu, kapitalizm için de sosyalizm için de geçerlidir ve hiçbir sınıf düzeninde yargı egemen siyasetten, siyasal iktidar ile ekonomik ilişkilerin belirlediği hukuktan bağımsız adalet dağıtamaz. Yargının görece bağımsız göründüğü koşullar genellikle sınıf mücadelesinin düşük seyrettiği, sınıfsal çatışmaların en düşük gerilim düzeyinde stabilize edildiği koşullardır. Bu “bağımsızlık” sadece yürütme erki karşısındaki aldatıcı “bağımsızlık”tır. Yargı her koşulda verili sınıf egemenliği sisteminin ihtiyaçları ve kurallarıyla bağlıdır.

“Adalet istiyoruz”, “Milyonlar adalet istiyor” diyenlerin alabilecekleri “en adil adalet” zaten varolan burjuva sınıf adaletinden başka bir şey değildir. Burjuva reformizmi burjuvazinden hem kapitalizmin bekası hem de “en adil adalet”in burjuva adaleti olduğuna toplumun inandırılması için bunu isteyebilir ama ya sosyalizm iddiası taşıyanlar?

Adalet, sosyalist mücadelenin kapitalizm koşullarında siyasal talebi olamaz
İktidara karşı siyasal, demokratik, ekonomik vb. belli somut talepler için mücadeleylele nihai hedef ve bu hedefi ifade eden sloganlar genellikle birbirine karıştırılır. Sistemin sonuçları olarak ortaya çıkan somut sorunlara ve saldırılara karşı mücadelede somut kazanımlar elde etmek mümkündür. Ancak sistemin varlık nedeni olan koşullar reform ya da siyasal talep konusu yapılarak ortadan kaldırılamaz.

Marks, adalet tartışmalarına da ışık tutan “Adil bir işgünü karşılığında adil bir ücret!” sloganı üzerinden, “kaçınılmaz gerilla savaşları” diye adlandırdığı günlük mücadeleler ile ancak devrimle gerçekleşebilecek hedefleri birbirinden ayırır:

Aynı zamanda ve ücretlilik sisteminin getirdiği genel köleleşmenin tamamıyla dışında olarak, işçiler, savaşımın sonal sonucunu fazla abartmamalıdırlar. Unutmamaları gerekir ki, sonuçlara karşı savaşım vermektedirler, bu sonuçların nedenlerine karşı değil; unutmamaları gerekir ki, aşağı doğru inen hareketi yalnızca geciktirmekte, ama yönünü değiştirmemektedirler; ancak geçici çareler bulmakta, ama hastalığı iyi etmemektedirler. Demek ki, işçiler sermayenin ara vermeden sürüp giden gasplarının ya da piyasa değişikliklerinin doğurduğu bu kaçınılmaz gerilla savaşlarına tamamıyla kendilerini kaptırmamalıdırlar. Anlamaları gerekir ki, bellerini büken, bütün yoksulluğu ile birlikte, mevcut düzen, aynı zamanda, toplumun iktisadi dönüşümü için gerekli maddi koşulları ve toplumsal biçimleri de yaratır. 'Adil bir işgünü karşılığında adil bir ücret' biçimindeki tutucu slogan yerine, bayrakları üzerine şu devrimci sloganı yazmalıdırlar: 'Ücret sisteminin kaldırılması'.

Kapitalizmi, burjuva sınıf egemenliğini ortadan kaldırma ve devrim hedefi olmayan reformizmin kapitalizm koşullarında burjuvaziden ya da faşist rejimden adalet istemesi ve beklemesi eşyanın tabiatına uygundur. Sorun sosyalizm ve devrim iddiası taşıyan siyasal örgüt ve platformların, kişilerin bu talep ve sloganın peşine takılmasında kendini gösteriyor. Kapitalist sistem (burjuva demokrasisi veya faşist rejim) koşullarında ortaya atılan soyut, genel, ahlaki, siyasal ve sistemsel, her sınıfın literatüründe farklı anlam ifade eden “adalet” talebi, talep sahiplerinin sınıfsal ve ideolojik eksenlerini, hedeflerini sorgulamayı gerektirir. Hangi sınıfın, hangi üretim ilişkilerinin, hangi devletin adaletini kimden istiyorsunuz?

Sorunun yanıtı üretim ilişkileri, uzlaşmaz sınıf karşıtlıkları, sınıf iktidarı, sınıf devleti gerçeklikleri yok sayılarak verilemez. Her sınıfın adalet tanımını belirleyen esas unsurlar, üretim araçları ve emek ürünlerinin toplumsal paylaşımıdır. Lenin’in “toplumsal düzen kuralları bütünü” olarak belirlediği hukuk tanımından esinlenerek adaleti “hangi adalet” sorusuna yönelmeden genel anlamda “üretim ve iktidar ilişkileri tarafından koşullanmış toplumsal paylaşım tarzı ve kuralları” olarak tanımlayabiliriz. Bu tanım “hangi üretim ve iktidar ilişkileri biçimi daha adildir” sorusunu yanıtlamaz. Soruyu her sınıfın sınıf bilinçli kesimleri kendi sınıf çıkarlarına ve ideolojisine göre yanıtlayarak tanımı olabildiğince anlaşılır kılabilir; zaten öyle de olmaktadır. Burjuvazinin tanımında adalet feodal devletin, feodal sınıf ayrıcalıklarının ortadan kaldırılmasından, hukukun egemenliğiyle yasalar önünde eşitliğin sağlamasından, hakların ve ödevlerin bu eşitlik kuralları çerçevesinde paylaştırılmasından ibarettir. İşçi sınıfı açısından adalet, artıdeğere burjuvazinin el koymasına son verilmesinden, üretim araçları üzerindeki özel mülkiyetin ve giderek sınıfların ve devletin ortadan kaldırılmasından ve nihayetinde “herkesten yeteneğine göre, herkese ihtiyacına göre” hedefinden bağımsız tanımlamaz. Dolayısıyla kapitalizmin bu iki temel uzlaşmaz sınıfının adalet tanımları da asla ortaklaşmayacak ve uzlaşmayacaktır. Tıpkı eşitlik gibi.

Soyut ve sistemsel anlam ifade eden “eşitlik istiyoruz” sloganı kapitalizm koşullarında siyasal iktidara karşı siyasal demokratik bir talep olarak ileri sürüldüğünde ne kadar anlamsız ve yanlışsa “adalet istiyoruz” sloganı da o kadar anlamsız ve yanlıştır. Sınıf ayrıcalıklarının olmadığı bugünkü koşullarda varolan, egemen sınıfın da varolduğunu iddia ettiği eşitlik ve adalet, ekonomik ve siyasal sistemin doğrudan varlık nedeniyle ilişkilidir. “Yasalar önünde eşit”liğin ötesine geçilemez.

Ancak eşit işe eşit ücret, ezilen ulusların ulusal hak ve eşitlik talepleri, kadınların erkeklerle eşit haklara ve yaşam koşullarına sahip olması için belirlenmiş somut bazı hakların kazanılması ya da en azından belli ölçülerde uygulanmasının sağlanması vb. için mücadeleler doğru ve anlamlıdır.

İşçilerin, sosyalistlerin, Kürt yurtseverlerin vb. yargılandıkları belli bir davada ya da davalarda tutuklama ve mahkumiyet kararlarının önüne geçmek, tutuklananların serbest bırakılmalarını sağlamak; doğa ve çevrenin korunması, kadına yönelik şiddetin cezalandırılması vb. halkın güncel yaşamını ve mücadelesini etkileyen somut davalarda olumlu sonuç almak, özel yetkili mahkemeleri kapattırmak, demokrasi ve özgürlük mücadelesinde mevzi kazanmak için (adalet elde etmek için değil) verilen mücadeleler somut hedefli antifaşist, siyasal, ekonomik, demokratik talep ve görevler kapsamında (“kaçınılmaz gerilla savaşları”) anlaşılır ve olması gereken bir mücadeledir. İşçi sınıfının ve ezilen toplum kesimlerinin hem devrim ve sosyalizm mücadelesinde nefes borularının açılmasına hem de demokrasi bilincinin gelişmesine hizmet eder.

Somutluktan uzak, çözümü devrime, sistem ve iktidar değişimine bağlı olan, her sınıfın ideolojisinde farklı anlam ifade eden genel, soyut kavramların iktidara karşı siyasal talep biçiminde sloganlaştırılması ya da kampanyaya dönüştürülmesi sonuçta kapitalizmi düzelterek onaylama, kapitalizm ve burjuva sınıf devletinden (asla gerçekleşemeyecek) beklentiler yaratma hareketi olmaktan öte bir anlam taşımazlar.

Burjuvaziden adalet istemek yerine, Marks’tan esinlenerek, “Bayraklarımıza şu devrimci sloganı yazalım: ‘devletin ve sınıfların ortadan kaldırılması’!”

(*) Burada, “O halde özel yetkili mahkemelerin kaldırılmasını neden siyasal bir talep olarak ileri sürüyoruz?” sorusu akla gelebilir. Özel yetkili mahkemelerin kaldırılmasını “adil” olmadıkları için değil, siyasal iktidarların devrimcileri ve ilerici toplumsal muhalifleri tasfiye ve yok etmek amacıyla kurdukları ve geliştirdikleri, genel baskı araçlarından daha farklı organize edilmiş, daha saldırgan özel baskı araçları oldukları için istiyoruz. Tarihsel anlamda ilericiliğini çoktan yitirmiş, gericileşmiş, faşistleşmiş burjuvazinin özgürlük ve adalet anlayışını teşhir etme fırsatı da sunan özel yetkili mahkemeler, sistemin varlık nedeni olmadıkları için güçlü bir mücadele sonucunda kapatılabilirler. Tıpkı 1976'da DGM’lerin kapatılması gibi.

Kaynak: chd.org.tr