GÜNCEL
Bir yandan buralardaki hayatın onlara biçtiği rol... Töre cinayetleri, kıskançlıklar, eski koca hassasiyetleri derken bazen kurşunlarla, bazen bıçak darbeleriyle sonlanan hikâyeleri. Yetmedi, iktidarın adeta onları sosyal hayattan kaçırmak üzere sürekli dillendirdikleri “Üç çocuk, hatta beş çocuk yapın” ısrarı. Dahası, “Nerden çıktı bu istek, bedenin nasıl senin olurmuş” eşliğinde ‘Kürtaja hayır, istemezük’ emir ve telakkileri...
Öte yandan iş spora gelince erkek egemen dilin sahip olduğu bir futbol evreni. Gazetesi, taraftarı, yazarı-çizeri, ‘Evinden aldırım’lı yönetici ve futbolcusu derken cümle âlem bazen savaş diliyle (ki o da erkek egemen söylemin bir parçası) ama çoğu kez kadını aşağılayan bir bilinçaltıyla döşenmiş nefret olgusuna çanak tutan genel bir çerçeve. Ve tüm bu hayatın ve onun yansıması olarak kabul edilen futbolun gölgesinde yeşeren başka sporlar ve bu sporlarda kadınlarımızın, ‘korkunç ve mübarek elleri, ince, küçük çeneleri, kocaman gözleri’ ve dahi soframızdaki yerlerine isyan eden tavırlarıyla voleybol, basketbol ve atletizmde yazdıkları tarih... Zamanında siyahların müzik ve atletizmdeki başarılarına ilişkin “Onlara sadece bu alanlarda hareket etme izni verildi, siyahlar da kimliklerini bu kulvarlarda ortaya koydu” tezini yeniden tanımlamak mı gerekir bilemiyorum ama kadınlarımız, son dönemde ‘Futbola inat, kardeşimsin diğer sporlar’ diyerek muhteşem işlere imza attılar.
Onların ‘Soframızdaki yerleri futboldan sonra gelen’ tüm sporlar adına haykırışları, kendilerini ortaya koyuşları ne getirecek, şimdi asıl mesele bu. Tabii ki 100 yıllık geçmişe ve hastalıklı sevdalara rağmen kulüplerde bir UEFA Kupası şampiyonluğu, milli takımlar düzeyinde de bir Dünya ve Avrupa üçüncülüğü unvanlarının dışında hiçbir başarı üretemeyen ve nefret tohumları arasında yolunu arayan ‘ayaktopu’na ait sosyo-kültürel ortam, bu gelişmelerden bir ders çıkarır mı, doğrusu bu konuda umutsuzum. Futbolun kendi güzelliğine de sürekli darbe vuran yargılarımız, kadınlarımızın başarılarını da “Eyvallah ama biz yine de önümüzdeki maçlara bakalım” zihniyetiyle tarihin çöplüğüne yollar. Bu da kâfi, kadınlarımız Galileo’larımız olmaya devam edecek ve “Yine de dönüyor” diyeceklerdir. Kim bilir, bu çabaları bile yetip de artacaktır...
Radikal, 2 Temmuz 2012, Uğur Vardan'ın yazısından bir bölüm
Pazartesi, 2 Temmuz 2012 (14 yıl 4 ay önce)
Soframızdaki yerleri...
Uğur VardanBir yandan buralardaki hayatın onlara biçtiği rol... Töre cinayetleri, kıskançlıklar, eski koca hassasiyetleri derken bazen kurşunlarla, bazen bıçak darbeleriyle sonlanan hikâyeleri. Yetmedi, iktidarın adeta onları sosyal hayattan kaçırmak üzere sürekli dillendirdikleri “Üç çocuk, hatta beş çocuk yapın” ısrarı. Dahası, “Nerden çıktı bu istek, bedenin nasıl senin olurmuş” eşliğinde ‘Kürtaja hayır, istemezük’ emir ve telakkileri...
Öte yandan iş spora gelince erkek egemen dilin sahip olduğu bir futbol evreni. Gazetesi, taraftarı, yazarı-çizeri, ‘Evinden aldırım’lı yönetici ve futbolcusu derken cümle âlem bazen savaş diliyle (ki o da erkek egemen söylemin bir parçası) ama çoğu kez kadını aşağılayan bir bilinçaltıyla döşenmiş nefret olgusuna çanak tutan genel bir çerçeve. Ve tüm bu hayatın ve onun yansıması olarak kabul edilen futbolun gölgesinde yeşeren başka sporlar ve bu sporlarda kadınlarımızın, ‘korkunç ve mübarek elleri, ince, küçük çeneleri, kocaman gözleri’ ve dahi soframızdaki yerlerine isyan eden tavırlarıyla voleybol, basketbol ve atletizmde yazdıkları tarih... Zamanında siyahların müzik ve atletizmdeki başarılarına ilişkin “Onlara sadece bu alanlarda hareket etme izni verildi, siyahlar da kimliklerini bu kulvarlarda ortaya koydu” tezini yeniden tanımlamak mı gerekir bilemiyorum ama kadınlarımız, son dönemde ‘Futbola inat, kardeşimsin diğer sporlar’ diyerek muhteşem işlere imza attılar.
Onların ‘Soframızdaki yerleri futboldan sonra gelen’ tüm sporlar adına haykırışları, kendilerini ortaya koyuşları ne getirecek, şimdi asıl mesele bu. Tabii ki 100 yıllık geçmişe ve hastalıklı sevdalara rağmen kulüplerde bir UEFA Kupası şampiyonluğu, milli takımlar düzeyinde de bir Dünya ve Avrupa üçüncülüğü unvanlarının dışında hiçbir başarı üretemeyen ve nefret tohumları arasında yolunu arayan ‘ayaktopu’na ait sosyo-kültürel ortam, bu gelişmelerden bir ders çıkarır mı, doğrusu bu konuda umutsuzum. Futbolun kendi güzelliğine de sürekli darbe vuran yargılarımız, kadınlarımızın başarılarını da “Eyvallah ama biz yine de önümüzdeki maçlara bakalım” zihniyetiyle tarihin çöplüğüne yollar. Bu da kâfi, kadınlarımız Galileo’larımız olmaya devam edecek ve “Yine de dönüyor” diyeceklerdir. Kim bilir, bu çabaları bile yetip de artacaktır...
Radikal, 2 Temmuz 2012, Uğur Vardan'ın yazısından bir bölüm