“Halkın Dostu” Marat

Devrim bir kez başlayınca sonuna kadar gitmek gerektiğini, belli bir anın kazanımıyla yetinmenin ölüm demek olduğunu kavradı

GÜNCEL
Perşembe, 12 Temmuz 2012 (14 yıl 3 ay önce)

13 Temmuz 1793 Fransız Burjuva Devrimi'nin ateşçilerinden “Halkın Dostu” Marat öldürüldü. Devrime “hazır düşüncelerle geldim” diyordu. Burjuva devrimini daha önce gerçekleştirmiş bulunan İngiltere'deki devlet kurumlarını inceledi.Krallık veya parlamento idaresinin halkın köleliğinde herhangi bir şey değiştirmediğini, halk üzerindeki despotluğun esas dayanaklarının kilise, ordu ve tüccarlar sınıfı olduğunu -belki de ilk kez- o gördü ve haykırdı.

Bunlara karşı “doğrudan demokrasi ideali”nin en önemli unsurlarından birini ortaya koydu: “Yetkilerin geri alınabilirliği”. Devrim bir kez başlayınca sonuna kadar gitmek gerektiğini, belli bir anın kazanımıyla yetinmenin ölüm demek olduğunu kavradı. Devrimin hedefini devlet iktidarının bütünüyle ele geçirilmesi olarak göstermekle kalmadı, bir devrimci diktatörlüğün zorunluluğunu da sezinledi. Ne var ki, idealindeki toplum sistemi, antik Isparta modelinden esinlenen “eşitlikçi” demokrasinin ötesine geçemedi. Özel mülkiyet sorununun üstünden atlanarak gidilebilecek yerin en fazlası “adil paylaşım” ütopyasıdır. Devrim güçlerinin kaçınılmaz yol ayrımında burjuvaziden yana değil, “baldırıçıplaklar”dan yana eğilim gösterdi. Onların gözünde adı jakobenlerle, özgürlükle, devrimle özdeşti.

Özgürlük konusundaki düşünceleri bugünün “demokrat sosyalistleri”nin bile ipliğini pazara çıkaracak niteliktedir:

Ben sınırsız düşünce özgürlüğü isteyenlerden değilim. Bu özgürlük ancak yurdun gerçek dostları için sınırsız olmalıdır; tıpkı, baskıcı yasalara boyun eğmeyi öğütleyerek işlenen suç gibi. Onlar, düşünce özgürlüğünü çiğnememek bahanesiyle devrim düşmanlarına devletin altını üstüne getirme özgürlüğünün kendilerine bırakılmasını istiyorlar.
Karşıdevrimle uzlaşma yollarını arayan ılımlılardan (Jirondenler) Madame Colbert tarafından öldürüldü.