Bu dönemde komünist partiler, burjuvazinin de hesaba katmak zorunda kaldığı, önemli kitleselliğe sahiptiler
14 Temmuz 1889'da, II. Enternasyonal'in kuruldu. II. Enternasyonal, sınıf mücadelesinin, Paris Komünü'yle I. Emperyalist Paylaşım Savaşı arasında uzanan barışçıl, sakin gelişim dönemi zemininde kurulmuş ve gelişmişti.
Bu koşullarda o barışçıl parlamenter mücadeleyi esas almış; komünizmi kitlelere yaymak açısından barışçıl mücadele biçimlerini başarılı bir şekilde kullanmıştı. Bu dönemde komünist partiler, burjuvazinin de ciddi olarak hesaba katmak zorunda kaldığı, önemli kitleselliğe sahip partiler haline gelmişlerdi.
Sınıf mücadelesinin barışçıl geliştiği o dönemde barışçıl mücadele biçimlerinin temel alınması, öne çıkarılması doğruydu. Engels 1891 yılında, “önce siz ateş edin bay burjuvalar” derken, burjuva yasalcılığını, burjuvazi kendi koyduğu yasal temeli bizzat kendi yıkana kadar kullanmanın proletaryanın yararına olduğunu anlatıyordu.
Ancak bu barışçıl mücadele dönemi aynı zamanda II. Enternasyonal'in gelecekteki çöküşünü hazırlayan bir zemindi de. Komünistlerin önderliğinde kurulup gelişiyor olmasına karşın, II. Enternasyonal içerisinde barışçıl koşulların beslediği ideolojik ve örgütsel bir gevşeklik vardı.
Bolşeviklerin partisi dışında hem tek tek partiler içerisinde hem II. Enternasyonal'de Marksistler oportünizme karşı uzlaşmacı bir çizgi içerisindeydiler. Ve süreç içerisinde, burjuvazinin de yoğun desteğindeki oportünizm (revizyonizm) gelişti, köklendi. “Sözde Marksizme bağlılığın ve gerçekte ise oportünizme boyun eğişin” bir ifadesi olan Kautskyizmin yol göstericiliğindeki II. Enternasyonal ve bağlı partiler içten içe çürüyen, ölen birer ağaçtılar. Doğal olarak böyle bir ideolojik ve örgütsel yapı, sınıf savaşımının sert dönemlerine uygun olmayan bir yapıydı.
Nitekim I. Emperyalist Paylaşım Savaşı'yla birlikte çıban patladı. Hiçbir kıvırtmaya yer bırakmadan, herkesi açık, net tavır almaya zorlayan savaş ilan edildiği gün II. Enternasyonal de fiilen çöktü.
Daha önceden yaklaşan savaşı gören; önüne, insanlığa büyük yıkım getirecek bu savaşı önlemeye çalışma; eğer önlenemezse savaşın devrim için yaratacağı uygun koşullardan devrim için yararlanma, savaşları kendi burjuvalarına karşı devrim savaşlarına döndürme görevlerini koyan II. Enternasyonal'e bağlı partiler (Bolşevikler, Spartakistler ve çeşitli ülkelerdeki sınırlı sayıdaki gerçek komünistler dışında), savaşın ilan edilmesiyle birlikte her ülkede açık olarak kendi burjuvalarının yanında yerlerini aldılar. Herbiri birer “yurtsever” olarak savaştan, savaş ödeneklerinden yana tavır koydular. Gerçek komünistlerin, işçilerin, emekçilerin kanlarının içildiği emperyalist şölenin baş aktörlerinden oldular.
Alman ve Macar devrimlerinin boğulması örneklerinde görüldüğü gibi, burjuvazinin devrimleri ezmedeki güçlü silahlarından biri haline geldiler. Böylecek burjuvazinin gözünde rüştünü ispatlayıp bugünkü sosyal demokrasinin açıkr, çıplak burjuva tarihini başlattılar.