Mısır, Mübarek'ten 18 günde kurtuldu ama aradan geçen üç yılda askeriyle, sivil iktidarıyla, muhalefetiyle bir şeyden kurtulamadı: Dayatmacılık.
Mısır, Mübarek'ten 18 günde kurtuldu ama aradan geçen üç yılda askeriyle, sivil iktidarıyla, muhalefetiyle bir şeyden kurtulamadı: Dayatmacılık. Muhalefet, koalisyon hükümeti ve anayasa süreci için İhvan'a (Müslüman Kardeşler) iktidarına kendi koşullarını dayattı.
Devrik lider Muhammed Mursi sandığın meşruiyetine yaslanarak muhalefetin taleplerini görmezden geldi, Mübarek’i deviren güçlerle değil ordu ile iş tutmayı tercih etti ve işler tıkandığında olağanüstü yetkiler kuşanarak yeni anayasayı dayattı. Rejimin selameti için Mübarek’e ‘kenarı çekil’ dedikten sonra halefi Mursi’ye de kitle destekli darbe yapan cunta, İhvan’a ‘Ya siyasi sürece katılırsın ya da seni ezerim’ dercesine geçiş sürecini dayattı. Nasırcı Hamdin Sabahi’den liberal Muhammed el Baradey’e, İhvan’ın İslamcı rakiplerinden Tahrir’de tarih yazmış gençlik hareketlerine kadar geniş yelpazedeki muhalefet de değişim sürecine öncülük edemedi. Sıkıştıkları yerde ordunun dipçiğine sarıldı.
Hâlbuki Ordu 2011’den beri bu güveni ikinci kezdir istismar ediyor. Halk desteği ve bir de silahın varsa Firavun sensin. Bu rolü General Aldulfettah Sisi de pek sevdi. “Ordu, Mursi’ye karşı 30 milyonun iradesini yerine getirdi” diyerek darbeyi alkışlayan ‘Tahrir devrimcileri’ İhvan’a ödettirilen ağır bedel karşısında suskun. Bu suskunluğun İhvan’ın muhalefette yarattığı hayal kırıklığı ve kızgınlıkla izahı zor.
Sisi’nin sanki yasal boşluk varmış gibi terörle mücadelede orduyu yetkilendirmek için kitleleri meydana davet ettiğinde bunun ‘öldürmek için yetki’ talebi olduğu aşikârdı. Ne var ki muhalefetin itirazı askerin kararlılığını kıramayacak kadar cılız kaldı.
İhvan’ın iktidarda başarısız olduğu doğru. Hatta Basira’nın anketine göre Mursi yanlısı gösterilere sempati duymayanların oranı yüzde 71. Ancak İhvan’ı netameli suçlamalarla şeytanileştirme ve şiddet kullanarak terörize etme taktikleri belki İhvan’ı bir süreliğine iktidar alternatifi olmaktan çıkartabilir. Ama bu yol Mısır’ı düzlüğe çıkaramaz. İhvan’ın sistem dışına itilmesi İslamcı muhalefeti radikalleştirir ve ülkenin siyasi bütünlüğü zarar görür. Eski Başbakan Hişam Kandil’in önerdiği gibi Mursi ve arkadaşlarının bırakılması, katliamlarla ilgili soruşturma açılması Mısır’ı kurtarmak için bir başlangıç olabilir.
Fehim Taştekin, Radikal, 28 Temmuz 2013