Pazartesi, 5 Ağustos 2013 (13 yıl 3 ay önce)
Burası Ortadoğu. Bugün kalıcıymış gibi görünenin (ittifaklar, güçler arası dengeler, politik atmosfer…) yarın hiç beklenmeyen bir gelişmeyle altüst olabileceği coğrafya… Hele hele dengelerin tamamen bozulduğu ve yenisinin de kurulamadığı bu kaotik günlerde hemen her şeyde geçişli ve hızlı değişimler sürpriz olmayacak.
Bu tablo içinde kalıcılaşabilecek tek şey bölge üzerinde kıyasıya bir hegemonya mücadelesine girişen emperyalist kamplar ve onların bölge gericilikleriyle yaptıkları ittifakların dışında kalmaktır. Asıl olarak halkın öz örgütlenmesine dayanan mevziler yaratmaktır. Suriye’de Kürtlerin yaptığı da buydu.
Rojava’da fiilen başlayan sürecin 1 yıllık bir geçmişi var. Bu süreçte PYD, halkı özyönetim kültürü ile buluşturmak için azımsanmayacak yollar atetti. Kendi savunma gücünü, mahkemelerini, asayişini, eğitim ağını, kültür-sağlık barınma gibi yaşamsal sorunları hafifletecek öz örgütlenme biçimlerini… halkla birlikte örecek geniş bir seferberlik başlattı.
Bu 1 yılda pekçok iç ve dış engelle karşılaşan Rojava halkı ve özelde de PYD pes etmedi. Doğru bir yaklaşımla iç örgütlenmesini genişletip derinleştirecek bir eksende hareket etti. Bunu yapmak için kimi zaman bizim dışardan çok fazla anlam veremediğimiz politik manevralar da yaptı (yer yer ÖSO ile anlaşma zeminine girmesi gibi). Fakat buna rağmen esas eksenden uzaklaşmadı. Gerek gerici-çeteci güçlerin saldırılarına, gerekse de Türkiye-Barzani eli ile organize edilen fiili ambargo ve kuşatmaya karşı yine halk gücünü dinamize ederek durmaya çalıştı. Bu yaklaşım Rojava’yı kanlı ve kirli bir savaşın hüküm sürdüğü Suriye’deki tek istikrarlı bölge haline getirdi. Türkiye ile PKK arasında başlayan “sürecin” yarattığı avantajlar da bu sürecin önemli enstrümanlarına dönüştü (PKK’nin nispi soluklanmayı Rojava’ya fiili desteğe dönüştürmesi gibi).
Rojava’yı Suriye’nin diğer bölgelerine göre nispeten istikrarlı kılan asıl faktör elbette ki PYD’nin halk içindeki örgütlü gücü ve politikasıydı. Fakat bunda aynı zamanda bölgeyi, özelde de Suriye’yi cehenneme çeviren güçlerin yanlış hesapları da önemli bir rol oynadı. Keza Türkiye baştan beri, gerici-çeteci güçlere dayanarak Esad rejimini yıkmak ve Kürtler başta olmak üzere diğer ayakbağı olacak sorunlarla sonradan uğraşmak gibi bir siyaset izledi. Hayali, Esad’ın devrilmesinden sonra Suriye üzerinden kendisine alan açmaktı. Fakat işler böyle gitmedi. Her türlü yöntem ve araçla beslediği, desteklediği, eğittiği El Kaide bağlantılı gerici-çeteleşmiş gruplar işi çığırından çıkardıkları oranda (gerek savaş yöntemleri, gerekse hemen her ili bir emirliğe dönüştürme hayalleriyle!) en başta ABD ve AB’li emperyalist kampı, doğal olarak İsrail’i ürküttüler.
Hegemonya savaşıyla bölgeyi ve özelde de Suriye’yi tam bir cadı kazanına dönüştüren emperyalistler başta olmak üzere tüm aktörler “Esad’dan sonra ne olacak?” sorusuna yanıt veremez hale gelip dolayısıyla Suriye’de dayanacakları güvenli alternatif muhalefet odakları yaratamadıkları oranda hızla politika değiştirdi. Bunda Esad ve bağlaşığı olduğu emperyalist kampın (Rusya, Çin ve bölgesel ittifakları İran-Lübnan Hibullah’ı) duruşunun da rolü oldu. Esad gericiliğinin son aylarda bir atak yaparak çetelerin eline geçen stratejik önemdeki bazı kentleri yeniden ele geçirmesiyle Suriye politikası yeniden değerlendirilmek zorunda kalındı.
Bu değişiklik Suriye özgülünde oynanan bölgesel oyundan vazgeçilmesi anlamına gelmese de işi sürece yayma anlamına geliyordu. Rusya’nın başını çektiği emperyalist kamp ile ABD ve AB’li emperyalistlerin kampı bu noktada “uzlaşmak” zorunda kalıyordu. Türkiye gibi çeteler üzerinden bölgesel güç olma hayali kuranlarsa bu “mutabakata” dahil olmak zorunda kaldılar. (Tayyip’in Obama görüşmesinde kulaklarının çekilmesi ile o kükreyen jargondan çark etmesi bunun teslimi oldu.)
İşte bu noktada bir süredir fiilen askıya alınan Rojava defteri Türkiye açısından en üste çıkarıldı. Çünkü süreçte büyük hegemonya beklentileriyle el altından çok yönlü bir ablukaya alınan Rojava (sınır kentlerin Türkiye destekli çetelerce alınması, Barzani ile elbirliğiyle fiili ambargı-oya tabii tutulması…) bu keşmekeş içinde farklı bir anlam kazanıyor, kendi kendisini yöneten özerk bir Kürt yönetimi fiilen pekişiyordu. En son El Kaide bağlantılı gerici çetelerin elindeki sınır kentlerinin denetimi de PYD’nin eline geçince Suriye politikasında gerçek bir yenilgi yaşamış olan Türkiye, burnunun dibinde oluşan bu duruma karşı tüm savaş biçimlerini devreye sokarak kanlı bir sürecin düğmesine bastı.
Rojava’da süreci yöneten gücün PYD gibi ilerici demokratik dinamikler taşıyor olması sadece Türkiye ve çetelerin hedefi haline gelmesine neden olmadı. ABD ve AB’li emperyalistlerin, diğer bölge gericiliklerinin de kapsamlı sömürü hayalleri yükledikleri Ortadoğu’da bu niteliklere sahip bir örneğin vücut bulmalarına seyirci kalmayacakları açıktır. PYD, antiemperyalist karakteri güdük demokratik karakteriyle, halka özgüven kazandıran ilerici özüyle Ortadoğu’nun kimyasını bozacak bir çıbanbaşı olarak görülüyor. O nedenledir ki günlerdir çeteler eliyle gerek Rojava’da gerekse Rojava dışında Halep ve diğer Suriye kentlerinde yaşayan Kürt nüfusuna karşı çeteler eliyle yürütülen iğrençe saldırılara, mezalime karşı hepsi sus pus olmuş durumda!
Rojava’da Barzani denetiminde bir “özerkliğin” oluşması bu güçleri bu kadar ırgalamazdı. Nitekim son 1 yıldır el altından ya da açıkça Barzani denetiminin kurulması için az şey yapılmadı. Ama PYD’nin halk gücü ile bu oyunları bozması karşısında bu girişimler kifayetsiz kaldı. En son PYD’nin 17 Temmuz’da başlattığı askeri hamleyle El Kaide bağlantılı çetelerin denetiminde bulunan sınır kentlerini ele geçirmesiyle daha önce kapağı aralanan pandoranın kutusu tümüyle açıldı.
Siyasetin tüm kirli biçimleri kanlı oyunlarla içiçe geçecek şekilde sahneye sürüldü. Türkiye çeteler eliyle süreklileşmiş biçimde uygulattığı saldırıların dozunu yükseltirken, bir taraftan da Rojava’daki Kürtleri denetim altına alacak diplomatik manevralar geliştirmeye koyuldu.
Türkiye’nin PYD lideri Salih Müslim’i davet etmesi bu tablonun bir parçasıdır. Salih Müslim’in Türkiye’ye gelişiyle aralarında El Kaide bağlantılı olanlar da dahil 70 çete liderinin Antep’te yaptıkları toplantı aynı zamana denk getirildi. Sadece bu bile Türkiye’nin elindeki çete kartından vazgeçmeden Kürtleri hizaya getirme yolları aradığının somut ifadesiydi. Büyük olasılıkla Müslim’e “ya bize angaje olup Esad’a karşı savaşırsınız ya da sizi elimin altındaki çetelerle, Barzani üzerindeki denetimimle, sınır kapılarımla köşeye sıkıştırırım” denildi. PYD liderinin ne dediğini bilemiyoruz. Ancak verdiği röportajlardan özerklik ilan etmek değil, filli durumu idare edecek bir geçici yönetimde ısrarlı olacaklarını söylediği anlaşılıyor.
Kürtlerin Ortadoğu’da Türkiye ve bağlaşığı olduğu emperyalist kampın elindeki silaha dönüştürülme çabasının açık ifadesi olan bu gelişmelerin her türlü kirli-kanlı yöntemle sürdürüleceği Suriye’de uğradıkları vahşi saldırılardan da anlaşılıyor! Ve bugün buna tavır koymayıp, Kürtler konusunda kafa bulandırıcı söylemlerle işi geçiştirmek tarihin çok ciddi bir hatası olmanın yanısıra; ilerici insanlık adına, proleter sınıf siyaseti adına yüzkızartıcı bir suçtur!
Kürtler’i her türlü kanlı-kirli savaş yönteminin devreye sokulmasıyla ilerici-demokratik dinamiklerinden arındırarak emperyalistlerin ve Türkiye gibi bölge güçlerinin elinde tutacakları bir medusa başına dönüştürülme çabasına karşı en başta proletarya ve tüm ilerici güçler tutum almalıdır!
Rojava “sürecin” bam teli!
Tüm bu olup bitenler rejimin PKK ile başlattığı “süreç”ten kopuk değil elbette. PKK açısından stratejik öncelik haline gelen Rojava’nın “sürecin” yarattığı nispi soluklanmayla çok yönlü bir destekle güçlendirilmeye çalışıldığı açıktır. Rojava’daki son hamlede de bu desteğin büyük rolü vardır. Türkiye’nin bu hamleye seyirci kalmayıp çok iyi tanıdığımız o kirli-kanlı yöntemleri devreye sokması da sürpriz değildir.
Keza PKK eliyle yürütülen süreç sadece Rojava’daki bu hamleyle de sınırlı kalmıyor, Barzani’nin çağrıcısı olduğu bir Kürt Kongresi’ne doğru evrilerek PKK’nin 4 parçadaki toplumsal gücü bir çeşit “resmi” onaya kavuşuyor. Barzani’nin böylesi bir onayın tescilleneceği Kongre’nin çağrıcısı olmasının arka planında farklı hesapların olduğu, bu hesapların Türkiye burjuvazisi ve devletiyle ilişkisinin kaçınılmazlığı konusunda çok şey söylenebilir. En başta da Kürtlerin Barzani denetiminde fiilen Türkiye’nin eline geçecek bir silaha dönüştürüleceği… Türkiye’nin Müslim’den hemen sonra Neçirvan Barzani’yi konuk etmesi bile bu açıdan manidardır. Bu sürecin Rojava’da çeteler eliyle yürütülen kanlı-iğrenç süreçle içiçe geçmesi, vaadedilen sınır kapılarının açılmayarak Rojava halkının aynı zamanda ambargoyla abluka altına alınması, nedense tek bir kınamanın (Barzanigiller cephesinden) yapılmamış olması çok şey anlatıyor.
En başta da Barzanilerle Türkiye’nin elbirliği ile yürüttükleri bir oyunu deşifre ediyor. Bu kanlı oyunun hedefi, Rojava üzerinden önemli bir stratejik üstünlük kazanmış olan PKK’yi sıkıştırarak kendi oyunlarına boyun eğecek bir iradesizleşmeye sürüklemektir! Kürt Bölgesel Kongresi’ni de bunun tescilleneceği bir kürsüye dönüştürmektir!
Bu oyunu bozacak yegane güç başta Türkiye proletaryası, ilerici güçleri olmak üzere bölgesel ve evrensel düzeyde tüm ilerici dinamiklerin Rojava’yı desteklenmesidir! Aksi taktirde çok yönlü bir abluka ile köşeye sıkıştırılmaya çalışılan Rojava’nın ve aslında PKK ve PYD çizgisinin “teslim” olması karşısında hiç kimsenin söz söylemeye hakkı yoktur! Söz söyleyecek olansa en başta utanç duvarını yıkımış demektir!
Kürt halkının kendi kaderini tayin etmesi, isterse bağımısızlık da dahil kendisi için siyasal bir statü kazanması onun en doğal demokratik hakkındır. Bırakalım komünist ve devrimci olmayı, ilerici ve demokrat olmanın bile asgari koşulu onun bu hakkının savunulmasıdır!